دوگانگی انرژی چین
سمانه رمضانی
پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۰:۰۸

چین برای نخستین بار ظرفیت عملیاتی برق خود از منابع تجدیدپذیر را به بیش از سوخت‌های فسیلی رساند و ۵۲٪ از برق کشور از خورشیدی، بادی، هسته‌ای و برق‌آبی تأمین می‌شود؛ با این حال کشور همچنان به بزرگ‌ترین ناوگان زغال‌سنگ جهان متکی است و سال گذشته ۷۸ گیگاوات نیروگاه جدید زغال‌سنگ وارد مدار کرد تا امنیت انرژی و پایداری شبکه حفظ شود، این همزمانی رونق انرژی پاک و توسعه بی‌سابقه زغال‌سنگ نشان می‌دهد چین هیچ یک از منابع خود را کنار نمی‌گذارد و با استراتژی دوگانه، هم رشد سبز و هم امنیت انرژی را دنبال می‌کند.

به گزارش ایراسین، ظرفیت عملیاتی تولید برق چین از منابع غیرسوختی، شامل خورشیدی، بادی، هسته‌ای و برق‌آبی، برای اولین بار از ظرفیت مبتنی بر سوخت‌های فسیلی فراتر رفت و طبق آمار فوریه ۲۰۲۶، به ۵۲٪ از کل ظرفیت رسید.

با وجود پیشتازی در سرمایه‌گذاری جهانی برای گذار انرژی و ساخت‌وساز عظیم انرژی پاک، چین در سال ۲۰۲۵، برای اطمینان از امنیت انرژی و پایداری شبکه‌ها در زمان اوج تقاضا، ۷۸ گیگاوات ظرفیت جدید نیروگاهی زغال‌سنگی را به بهره‌برداری رساند که بالاترین میزان سالانه در یک دهه اخیر است.

نگرانی‌ها در مورد امنیت انرژی و شتاب برای پیشبرد پروژه‌ها پیش از اعمال محدودیت‌های احتمالی سیاستی باعث شده است که چین همچنان بزرگ‌ترین ناوگان نیروگاه‌های زغال‌سنگی جهان را در اختیار داشته باشد و ۷۱٪ از کل ظرفیت نیروگاهی زغال‌سنگی در حال توسعه جهان را به خود اختصاص دهد.

زغال‌سنگ

برای اولین بار، چین به لطف یک دهه نصب پررونق پنل‌های خورشیدی و توربین‌های بادی، اکنون ظرفیت عملیاتی تولید برق بیشتری از منابع انرژی پاک نسبت به ظرفیت مبتنی بر سوخت‌های فسیلی دارد.

چین، رهبر بلامنازع جهانی در سرمایه‌گذاری انرژی پاک، طبق داده‌های رصد شده توسط "ناظر انرژی جهانی" (Global Energy Monitor)، از فوریه ۲۰۲۶، ۵۲٪ از ظرفیت عملیاتی تولید برق خود را از منابع غیرسوختی تأمین می‌کند، در حالی که ۴۸٪ از ظرفیت نصب شده مبتنی بر سوخت‌های فسیلی است.

سال‌هاست که چین، بزرگ‌ترین آلاینده گازهای گلخانه‌ای جهان، سهم بزرگی از کل سرمایه‌گذاری جهانی در زمینه انرژی پاک را به خود اختصاص داده و ظرفیت بیشتری در زمینه انرژی خورشیدی و بادی نسبت به مابقی جهان به‌طور ترکیبی نصب کرده است.

ظرفیت انرژی پاک چین، شامل هسته‌ای و برق‌آبی، در حالی به اوج بی‌سابقه‌ای رسیده است که دومین اقتصاد بزرگ جهان به دنبال آن است تا با کمک یک زنجیره تأمین عظیم پنل و باتری، سهم بزرگ‌تری از تقاضای رو به رشد برق را توسط منابع انرژی داخلی خود تأمین کند؛ اما پکن همچنان به زغال‌سنگ نیز وابسته است و افزودن ظرفیت نیروگاه‌های زغال‌سنگی آن در سال ۲۰۲۵ به بالاترین سطح در یک دهه رسید؛ طبق داده‌های ناظر انرژی جهانی، چین بزرگ‌ترین ناوگان نیروگاه‌های زغال‌سنگی جهان را در اختیار دارد و ۷۱٪ از کل ظرفیت نیروگاهی زغال‌سنگی در حال توسعه جهان را به خود اختصاص داده است.

چین در هر دو حوزه تجدیدپذیرها و توسعه زغال‌سنگ برای تأمین تقاضای رو به رشد برق پیشتاز است، جهش انرژی پاک به هیچ وجه بخش نیروگاه‌های زغال‌سنگی این کشور را بی‌اهمیت نکرده است.

نگرانی‌ها در مورد امنیت انرژی، چین را وادار به ادامه ساخت نیروگاه‌های زغال‌سوزی می‌کند، در حالی که توسعه‌دهندگان زغال‌سنگ در حال شتاب‌بخشی برای نصب گیگاوات‌های بیشتر پیش از آن هستند که مقررات سختگیرانه‌تر انتشار آلایندگی، رشد آن‌ها را محدود کند.

طبق گزارش ناظر انرژی جهانی، چین در حال حاضر ۶۷۴ گیگاوات ظرفیت برق غیرسوختی و ۲۳۷ گیگاوات ظرفیت سوخت فسیلی در دست ساخت دارد.

از ظرفیت غیرسوختی که در دست ساخت است، ۲۳۴ گیگاوات ظرفیت خورشیدی در مقیاس کاربردی، چین از همین رقم برای مابقی جهان به‌طور ترکیبی بیشتر است.

انرژی خورشیدی در توسعه ظرفیت تولید برق فعلی چین، که شامل ظرفیت در دست ساخت، پیش از ساخت و اعلام شده، پیشتاز است؛ خورشیدی به شدت توسط باد و برق‌آبی (رتبه سوم) دنبال می‌شود و توسعه ظرفیت زغال‌سنگ در رتبه چهارم قرار دارد.

با وجود نقطه عطف عظیم عبور منابع غیرسوختی از ظرفیت نصب شده مبتنی بر سوخت‌های فسیلی، زغال‌سنگ همچنان در چین حضوری پررنگ دارد.

چین همچنان برای تولید برق به زغال‌سنگ متکی است تا از خاموشی‌ها و تعطیلی صنایع در زمان اوج تقاضا و دوره‌های کمبود برق‌آبی ناشی از کمبود بارندگی جلوگیری کند.

زغال‌سنگ؛ پشتیبان شبکه و صنعت

طبق داده‌های ناظر انرژی جهانی، در ژانویه ۲۰۲۶، چین ۱,۲۴۳ گیگاوات ظرفیت نیروگاهی زغال‌سنگی عملیاتی داشت، در مجموع ۵۰۱ گیگاوات ظرفیت نیروگاهی زغال‌سنگی در دست توسعه بود، اگرچه انتظار نمی‌رود همه این ظرفیت‌ها وارد مرحله ساخت شوند.

در طول دهه گذشته، چین ۳۶۲ گیگاوات ظرفیت نیروگاهی زغال‌سنگی عملیاتی اضافه کرده است.

طبق گزارشی از مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک (CREA) و ناظر انرژی جهانی (GEM) که اوایل این ماه منتشر شد، چرخه ساخت‌وساز نیروگاه‌های زغال‌سنگی فعلی چین در سال گذشته به اوج جدیدی رسید.

این گزارش نشان داد که چین در سال ۲۰۲۵، ۷۸ گیگاوات ظرفیت نیروگاهی زغال‌سنگی را به بهره‌برداری رساند که بالاترین میزان سالانه در یک دهه بود، حتی با وجودی که تولید برق زغال‌سنگی کاهش یافت و انرژی پاک تمام رشد خالص تقاضای برق را تأمین کرد؛ این مطالعه نشان داد که پیشنهادات جدید و پروژه‌های راه‌اندازی مجدد نیروگاه‌های زغال‌سوزی به رکورد ۱۶۱ گیگاوات رسید که معادل ۱۳٪ ظرفیت عملیاتی فعلی است.

تحلیلگران CREA و ناظر انرژی جهانی در این گزارش نوشتند: اگر پروژه‌های پیشنهادی تنها در این یک سال ساخته شوند، چین را به گسترش زغال‌سنگ برای سال‌ها فراتر از رشد تقاضای برق و الزامات اقلیمی متعهد می‌سازد و این نشان‌دهنده شتاب‌گیری ذی‌نفعان صنعت زغال‌سنگ برای پیشبرد پروژه‌ها پیش از محدودیت‌های سیاستی سخت‌گیرانه‌تر است.

چین با وجود پیشتازی در سرمایه‌گذاری جهانی در راهکارهای گذار انرژی و فناوری‌ها، با ساخت‌وساز عظیم و پیشنهادات جدید رکوردشکن در ظرفیت نیروگاه‌های زغال‌سوزی پیش می‌رود.

گزارش بلومبرگNEF که ماه گذشته منتشر شد، نشان داد که چین به عنوان بزرگ‌ترین بازار، ۸۰۰ میلیارد دلار از کل ۲.۳ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری در گذار انرژی را در سال ۲۰۲۵ به خود اختصاص داد.

علاوه بر این، این گزارش بیان داشت: چین همچنان سهم قابل توجهی از سرمایه‌گذاری در زنجیره تأمین جهانی را به خود اختصاص می‌دهد و BNEF پیش‌بینی می‌کند که این وضعیت حداقل برای سه سال آینده ادامه یابد.

چین در حال دور انداختن یک منبع به نفع منبع دیگر نیست؛ بلکه از زنجیره تولید داخلی خود برای گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده می‌کند، در حالی که همچنان برای ظرفیت پایه بار (baseload) و پایداری شبکه‌ها به زغال‌سنگ وابسته است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

گفت‌وگو

پربازدیدهای انرژی

یادداشت

تازه‌ترین‌ها انرژی

ویدیوی صفحه

دیدگاه