پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ انتشار جهانی دی‌اکسیدکربن ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی در سال ۲۰۲۶، تحت تأثیر افزایش قیمت انرژی و گسترش استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، برای نخستین بار پس از ثبت رکورد سال گذشته با کاهش همراه خواهد شد. بر اساس پیش‌بینی گروه بین‌المللی پروژه جهانی کربن، میزان انتشار کربن در سال جاری میلادی با افت ۰.۴ درصدی نسبت به سال گذشته به ۳۸.۲ میلیارد تن دی‌اکسیدکربن می‌رسد. با این حال، دانشمندان تأکید دارند که کاهش انتشار در یک سال به‌تنهایی به معنای عبور از نقطه اوج انتشار جهانی نیست و برای دستیابی به روند نزولی پایدار، باید سرعت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر افزایش یابد.
به گزارش رویترز، این پیش‌بینی روز سه‌شنبه از سوی کنسرسیومی متشکل از بیش از ۱۴۰ دانشمند بین‌المللی منتشر شده است. پژوهشگران معتقدند اگرچه افزایش قیمت انرژی و رشد سهم منابع تجدیدپذیر در سبد انرژی جهان به کاهش انتشار کربن کمک کرده‌اند، هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت انتشار جهانی سوخت‌های فسیلی به نقطه اوج خود رسیده است.
بر اساس گزارش پروژه جهانی کربن، انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی در سال ۲۰۲۶ با کاهش ۰.۴ درصدی نسبت به رکورد سال گذشته، به ۳۸.۲ میلیارد تن خواهد رسید.با وجود این کاهش، پژوهشگران هشدار می‌دهند که افت مقطعی انتشار کربن را نباید معادل تغییر ساختاری در نظام انرژی جهان دانست.
گلن پیترز، استاد پژوهشی مرکز تحقیقات بین‌المللی اقلیم CICERO و از پژوهشگران مشارکت‌کننده در این گزارش، در این باره گفت: «کاهش انتشار در یک سال، به معنای رسیدن به نقطه اوج نیست؛ مگر آنکه این کاهش ناشی از تغییرات ساختاری باشد.»
به اعتقاد پژوهشگران، برای آنکه انتشار جهانی کربن وارد یک مسیر نزولی پایدار شود، توسعه و استقرار ظرفیت‌های انرژی تجدیدپذیر باید با سرعت بیشتری دنبال شود. در غیر این صورت، عوامل موقتی مانند اختلال در عرضه انرژی و افزایش قیمت سوخت‌ها ممکن است کاهش انتشار را رقم بزنند، اما تضمینی برای تداوم این روند وجود نخواهد داشت.
یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر کاهش انتشار کربن در سال جاری، افت انتشار ناشی از مصرف نفت بوده است.بر اساس گزارش پروژه جهانی کربن، انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از مصرف نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۹ درصد کاهش خواهد یافت. این افت عمدتاً تحت تأثیر اختلال در عرضه نفت و فرآورده‌های انرژی در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران رخ داده است.
این تحولات با افزایش قیمت انرژی همراه شده و در نتیجه، تقاضای مصرف‌کنندگان برای نفت و فرآورده‌های نفتی را محدود کرده است.افزایش قیمت سوخت و اختلال در زنجیره تأمین انرژی، در کوتاه‌مدت مصرف سوخت‌های فسیلی را کاهش داده و به افت انتشار کربن کمک کرده است؛ با این حال، این نوع کاهش با کاهش ناشی از جایگزینی ساختاری سوخت‌های فسیلی با منابع پاک تفاوت دارد.
افزایش انتشار ناشی از زغال‌سنگ در مقابل کاهش گاز طبیعی
پیش‌بینی‌های منتشرشده درباره عملکرد سوخت‌های فسیلی در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد روند انتشار کربن در بخش‌های مختلف انرژی یکسان نخواهد بود.بر اساس این گزارش، انتشار دی‌اکسیدکربن ناشی از مصرف گاز طبیعی در سال جاری نسبت به سال گذشته ۰.۳ درصد کاهش می‌یابد. در مقابل، انتشار کربن ناشی از مصرف زغال‌سنگ با افزایش ۰.۶ درصدی مواجه خواهد شد.این تفاوت نشان می‌دهد کاهش انتشار جهانی سوخت‌های فسیلی بیشتر تحت تأثیر افت مصرف نفت و تا حدودی گاز طبیعی قرار دارد و مصرف زغال‌سنگ همچنان یکی از عوامل افزایش انتشار کربن در جهان محسوب می‌شود.
در سطح کشورها نیز پیش‌بینی می‌شود دو اقتصاد بزرگ جهان، یعنی چین و آمریکا، در سال ۲۰۲۶ کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن را تجربه کنند.چین به‌عنوان بزرگ‌ترین منتشرکننده دی‌اکسیدکربن جهان، با کاهش ۰.۹ درصدی انتشار کربن نسبت به سال گذشته مواجه خواهد شد.
همچنین پیش‌بینی می‌شود انتشار دی‌اکسیدکربن در آمریکا، دومین منتشرکننده بزرگ کربن در جهان، طی سال جاری میلادی ۱.۳ درصد کاهش یابد.کاهش انتشار در این دو کشور، به دلیل سهم قابل‌توجه آن‌ها در مجموع انتشار جهانی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و می‌تواند بر روند کلی انتشار کربن در سطح بین‌المللی تأثیر بگذارد.
توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر؛ شرط کاهش پایدار انتشار کربن
نتایج گزارش پروژه جهانی کربن نشان می‌دهد افزایش قیمت انرژی و گسترش استفاده از منابع تجدیدپذیر، دو عامل اصلی پیش‌بینی کاهش انتشار سوخت‌های فسیلی در سال ۲۰۲۶ هستند؛ با این حال، دانشمندان تأکید می‌کنند که تحقق کاهش پایدار انتشار به تغییرات عمیق‌تر در ساختار تأمین و مصرف انرژی وابسته است.
از این منظر، افزایش ظرفیت تولید برق از منابع تجدیدپذیر، کاهش وابستگی به زغال‌سنگ و نفت و تسریع جایگزینی سوخت‌های فسیلی با فناوری‌های کم‌کربن، از مهم‌ترین الزامات دستیابی به روند نزولی انتشار گازهای گلخانه‌ای به شمار می‌روند.
بر این اساس، کاهش پیش‌بینی‌شده انتشار کربن در سال ۲۰۲۶ را می‌توان نشانه‌ای مثبت اما ناکافی در مسیر گذار انرژی دانست؛ زیرا تا زمانی که کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی بر پایه تغییرات ساختاری و توسعه پایدار انرژی‌های پاک شکل نگیرد، نمی‌توان از تثبیت روند نزولی انتشار جهانی کربن اطمینان داشت.
نظر شما