پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ سعید توکلی، مدیر عامل شرکت ملی گاز، با تشریح اقدام‌های انجام‌شده برای آمادگی شبکه گاز کشور در آستانه ماه‌های سرد سال،اظهار کرد: همه تعمیرات اساسی و اقدام‌های موردنیاز برای افزایش پایداری شبکه، در بخش‌های مختلف ازجمله پالایشگاه‌ها، شبکه انتقال، ایستگاه‌های تقویت فشار و شبکه توزیع انجام شده است و امیدواریم با آمادگی ایجادشده، شبکه گاز طبق برنامه وارد ماه‌های سرد سال شود.
وی با اشاره به اقدام‌های انجام‌شده برای بازسازی و آواربرداری و بازگرداندن ۱۰۰ میلیون مترمکعب گاز به چرخه تأمین، افزود: در این بخش همه تلاش خود را به کار گرفته‌ایم و اقدام‌هایی انجام شده که به ثبت رکوردهایی در این زمینه منجر شده است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با بیان اینکه ناترازی انرژی می‌تواند بر پایداری تأمین گاز در برخی استان‌ها تأثیر بگذارد، بیان کرد: با توجه به شرایط شبکه، تعدادی از استان‌ها به‌صورت پراکنده تحت‌تأثیر تنش گازی قرار می‌گیرند که سه استان با شرایط شدیدتری روبه‌رو هستند. برای حفظ پایداری در دیگر استان‌ها نیز با تغییر آرایش شبکه و اجرای اقدام‌های فنی و فرایندی برنامه‌ریزی شده است.
توکلی توضیح داد: شبکه گاز کشور مانند شبکه خون‌رسانی بدن عمل می‌کند، به همین دلیل با اجرای خطوط جایگزین، ایجاد مسیرهای بای‌پس و تغییر آرایش عملیاتی تلاش می‌کنیم محدوده‌های تحت‌تأثیر را تا حد امکان پایدار نگه داریم.
وی با اشاره به میزان ناترازی انرژی در سال‌های گذشته بیان کرد: در برخی روزهای اوج مصرف سال‌های گذشته، میزان ناترازی گاز به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب رسیده بود. در شرایط کنونی، مدیریت هم‌زمان شبکه گاز و برق و پیش‌بینی ذخایر سوخت نیروگاهی اهمیت زیادی دارد تا پایداری تأمین انرژی در کشور حفظ شود.
مردم از مصرف بی‌رویه پرهیز کنند
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با تأکید بر اهمیت تأمین گاز استان‌های شمالی کشور افزود: با توجه به موقعیت این استان‌ها در انتهای زنجیره تأمین گاز و آسیب‌پذیری بیشتر آن‌ها در شرایط ناترازی، هماهنگی میان شرکت ملی گاز، استانداری‌ها و دیگر دستگاه‌های مسئول در دستور کار قرار گرفته است.
توکلی ادامه داد: سناریوهای عملیاتی مختلف و برنامه‌های اجرایی لازم، برای اقدام‌هایی که به عهده شرکت ملی گاز است و وظایف دیگر دستگاه‌ها تدوین شده است. تأمین سوخت جایگزین برای نیروگاه‌ها و سایر بخش‌های موردنیاز از موضوع‌های مهم این برنامه‌ریزی‌هاست.
وی با اشاره به احتمال بروز محدودیت در تأمین گاز در شرایط بحرانی گفت: برای همه سناریوها، از بدترین حالت تا شرایط واقع‌بینانه‌تر، برنامه‌های جایگزین پیش‌بینی شده است و این اقدام‌ها در استان‌ها با هماهنگی استانداری‌ها در حال پیگیری است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران بر نقش مردم در مدیریت مصرف انرژی تأکید کرد و خواستار پرهیز از مصرف بی‌رویه گاز و دیگر حامل‌های انرژی شد.
توکلی با اشاره به بالابودن شدت مصرف انرژی در کشور، مدیریت مصرف را یکی از عوامل مؤثر در کاهش فشار بر شبکه و کمک به تأمین پایدار انرژی، به‌ویژه در استان‌های شمالی، دانست.
کاهش یک درجه‌ای دمای منازل، ۲۵ میلیون مترمکعب به شبکه گاز کمک می‌کند
وی با اشاره به اهمیت تنظیم دمای محیط بیان کرد: در پویش «۱۸ تا ۲۱»، نمره ۲۰ را افرادی خواهند گرفت که دمای محیط منزل و محل زندگی خود را روی ۲۰ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنند.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با بیان اینکه بخش عمده گاز مصرفی در بخش خانگی صرف گرمایش محیط می‌شود، افزود: بر اساس آمار و ارقام، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد مصرف گاز در بخش خانگی به گرمایش اختصاص دارد، بنابراین بهینه‌سازی سیستم‌های گرمایشی و جلوگیری از هدررفت حرارت می‌تواند نقش مؤثری در کاهش مصرف انرژی داشته باشد.
توکلی با اشاره به راهکارهای ساده برای کاهش مصرف گاز در منازل گفت: استفاده از درزگیر برای پنجره‌ها و درها، نصب پنجره‌های دوجداره، استفاده از پرده‌های ضخیم، تنظیم دمای پکیج در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد و تنظیم مناسب شعله بخاری از اقدام‌هایی است که می‌تواند به کاهش مصرف گاز کمک کند.
وی تأکید کرد: هدف از مدیریت مصرف این است که مشترکان بدون آنکه آسایش و رفاه آن‌ها تحت‌تأثیر قرار گیرد، مصرف انرژی خود را به سطح بهینه برسانند. حتی اقدام‌های کوچک در هر خانه، در مقیاس ملی می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر میزان مصرف گاز داشته باشد.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در ادامه با اشاره به تأثیر کاهش دمای محیط بر مصرف گاز بیان کرد: اگر هر خانوار در روزهای اوج مصرف، دمای محیط منزل خود را تنها یک درجه سانتی‌گراد کاهش دهد، درمجموع حدود ۲۵ میلیون مترمکعب به پایداری شبکه گاز کشور کمک می‌شود.
توکلی فرهنگ‌سازی و مشارکت مردم در مدیریت مصرف را از عوامل مهم عبور مطمئن از ماه‌های سرد دانست و بر ضرورت توجه مشترکان به راهکارهای ساده اما مؤثر برای جلوگیری از هدررفت انرژی تأکید کرد.
شناسایی انشعاب‌های غیرمجاز
وی با اشاره به گسترش انشعاب‌های غیرمجاز در برخی مناطق کشور بیان کرد: بخش قابل توجهی از این موارد در مناطقی مشاهده می‌شود که خارج از محدوده بافت شهری و روستایی و حتی خارج از طرح هادی قرار دارند، مناطقی که برخی افراد برای سکونت یا ایجاد مراکز و تأسیسات از آن‌ها استفاده می‌کنند.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با بیان اینکه اطراف شهرهای بزرگ، برخی مناطق دماوند، فیروزکوه و ملارد و مناطقی از استان البرز، از نقطه‌های شناسایی‌شده هستند، افزود: امسال با همکاری و هماهنگی دستگاه‌های مختلف، تعداد زیادی از این انشعاب‌های غیرمجاز شناسایی و جمع‌آوری شده‌اند.
توکلی با اشاره به روش‌های شناسایی سرقت گاز تصریح کرد: حجم گاز تحویلی به هر استان و مقدار مصرف آن قابل اندازه‌گیری است و با بررسی داده‌ها و اطلاعات کنتورها و مقایسه حجم گاز ورودی و مصرف‌شده، می‌توان موارد مشکوک به برداشت غیرمجاز را شناسایی کرد.
وی با تأکید بر ضرورت برخورد قانونی با متخلفان گفت: پس از شناسایی این موارد، برای متخلفان پرونده قضایی تشکیل می‌شود و اقدام‌های قانونی لازم در دستور کار قرار می‌گیرد. همچنین، نقاطی که در آن‌ها سرقت گاز شناسایی شده است، در فهرست مناطق نیازمند نظارت بیشتر قرار می‌گیرند و بازدیدها و کنترل‌های دوره‌ای در آن‌ها افزایش می‌یابد.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به استفاده غیرمجاز از شبکه‌های انرژی برای استخراج رمزارزها بیان کرد: برخی مراکز استخراج رمزارز از شبکه برق یا گاز به‌صورت غیرمجاز استفاده می‌کنند. در یکی از موارد شناسایی‌شده در اشتهارد، یک مرکز بزرگ استخراج رمزارز کشف شد که از شبکه توزیع گاز برای تأمین انرژی موردنیاز خود استفاده می‌کرد.
توکلی از مردم خواست در صورت مشاهده موارد مشکوک به سرقت گاز یا انشعاب‌های غیرمجاز، موضوع را از طریق شماره امداد گاز ۱۹۴ اطلاع دهند تا کارشناسان شرکت ملی گاز بررسی‌های لازم را انجام دهند.
جایگزینی بخاری‌های کم‌بازده با بخاری‌های پربازده
وی با اشاره به برنامه جایگزینی بخاری‌های کم‌بازده با تجهیزات گرمایشی پربازده بیان کرد: در کشور بین ۲۰ تا ۲۱ میلیون بخاری کم‌بازده وجود دارد که جایگزینی آن‌ها می‌تواند نقش مهمی در کاهش مصرف گاز داشته باشد.بر اساس برآوردها، هر بخاری پربازده می‌تواند سالانه حدود ۴۶۶ مترمکعب گاز کمتر مصرف کند، درحالی‌که مقدار گرمایش بیشتری نسبت به بخاری‌های کم‌بازده فراهم می‌کند.
توکلی با اشاره به آغاز اقدام‌های اجرایی این طرح از سال ۱۴۰۴ گفت: مقدمات و فرایندهای اداری طرح از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و اجرای جدی‌تر آن از سال ۱۴۰۴ در دستور کار قرار گرفته است. با افزایش تولید بخاری‌های پربازده، تلاش می‌کنیم پیش از آغاز ماه‌های سرد سال، تعداد بیشتری از بخاری‌های کم‌بازده را جایگزین کنیم.
وی با بیان اینکه ظرفیت تولید این تجهیزات یکی از عوامل تعیین‌کننده در سرعت اجرای این پروژه است، افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، افزایش تولید ماهانه ۱۵۰ هزار دستگاه نسبت به مقدار کنونی تولید مدنظر قرار گرفته است.
صرفه‌جویی در گاز؛ پشتوانه تولید و صنعت
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم پیشرفت برای بهینه‌سازی مصرف انرژی بیان کرد: اقدام‌های مختلفی در پنج بخش اصلی مصرف، ازجمله بخش‌های صنعتی، خانگی، کشاورزی و عمومی، در حال انجام است و شرکت‌های دانش‌بنیان با استفاده از روش‌هایی مانند هوشمندسازی، در کاهش مصرف انرژی نقش دارند.
توکلی افزود: در چهارچوب این پروژه‌ها، متناسب با حجم صرفه‌جویی محقق‌شده، گواهی صرفه‌جویی صادر می‌شود و این گواهی‌ها می‌توانند در سازوکار بورس انرژی معامله شوند.
معامله هر مترمکعب گاز با قیمت ۸۵ هزار تومان در بورس انرژی
وی با اشاره به ارزش اقتصادی گاز صرفه‌جویی‌شده گفت: در روزهای اخیر، هر مترمکعب گاز در بورس انرژی با قیمت ۸۵ هزار تومان معامله شده است، این موضوع نشان‌دهنده ارزش اقتصادی این حامل انرژی برای برخی صنایع است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران تأکید کرد: انتقال گاز از مصارف کم‌بازده به بخش‌های مولد می‌تواند به تقویت تولید صنعتی، حفظ و ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی کمک کند. افزون‌براین، کاهش مصرف مشترکان، فشار بر شبکه گاز را کاهش می‌دهد و امکان بهره‌برداری بهتر از ظرفیت زیرساخت‌های موجود را فراهم می‌کند.
توکلی با اشاره به طرح جایگزینی بخاری‌های کم‌بازده با تجهیزات پربازده افزود: برخی گروه‌های هدف، ازجمله مددجویان کمیته امداد امام‌خمینی(ره)، سازمان بهزیستی و مراکز مشمول این طرح‌ها، می‌توانند بخاری‌های پربازده را به‌صورت رایگان دریافت کنند.
بهینه‌سازی موتورخانه‌های مدارس در آستانه ماه‌های سرد سال
وی با اشاره به آغاز سال تحصیلی و ضرورت تأمین گرمایش مناسب مدارس در ماه‌های سرد سال بیان کرد: برای کاهش مصرف گاز در مدارس، چند برنامه در دستور کار قرار گرفته است که از جمله آن‌ها می‌توان به هوشمندسازی و اصلاح و بهینه‌سازی موتورخانه‌ها، که در کل کشور تا به امروز ۱۳۱ هزار و ۴۵۰ مورد بوده است، اشاره کرد.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با اشاره به برنامه‌های بهینه‌سازی مصرف گاز در مدارس گفت: اصلاح و تنظیم مشعل‌ها و نصب تجهیزات رسوب‌زدایی از اقدام‌هایی است که می‌تواند بین ۱۳ تا ۲۵ درصد کاهش مصرف گاز را به همراه داشته باشد.
توکلی با اشاره به اولویت‌بندی اجرای این اقدام‌ها بیان کرد: مدارس دارای بخاری‌های با کم‌بازده در استان‌های تهران، البرز و سمنان در اولویت برنامه‌های بهینه‌سازی و اصلاح تجهیزات گرمایشی قرار دارند.
نظر شما