پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ شرکت هندی هندالکو قصد دارد با برگزاری مناقصه‌های نقدی آلومینا در بستر دیجیتال، شفافیت قیمت‌گذاری این ماده اولیه را افزایش دهد و زمینه ایجاد یک شاخص جدید قیمتی در بازار جهانی را فراهم کند. این شرکت قصد دارد مناقصه‌های خود را از طریق پلتفرم دیجیتال Metalshub برگزار کند؛ اقدامی که می‌تواند در ادامه به ایجاد شاخص قیمت آلومینا و حتی بازنگری در قراردادهای آتی بورس فلزات لندن (LME) منجر شود.

آلومینا، ماده اولیه اصلی تولید آلومینیوم، بازاری بزرگ اما کم‌شفافیت دارد. قرارداد آلومینا در بورس فلزات لندن که در سال ۲۰۱۹ راه‌اندازی شد، از اوایل ۲۰۲۰ تاکنون معامله‌ای نداشته است. قرارداد مشابه در بورس کالای شیکاگو نیز که از سال ۲۰۱۷ در دسترس قرار گرفته، تنها معاملات محدودی را تجربه کرده است. بیشترین معاملات آتی آلومینا در بورس آتی شانگهای انجام می‌شود، اما این بازار نیز با جهش‌های سفته‌بازانه مواجه بوده و شرایط قرارداد آن برای شرکت‌های غربی که به‌دنبال پوشش ریسک نوسانات قیمت هستند، چندان مناسب نیست.

اهمیت ایجاد یک شاخص قیمتی قابل اتکا در شرایطی افزایش یافته که قیمت آلومینا و آلومینیوم بیش از گذشته از یکدیگر فاصله گرفته‌اند. تا اواسط دهه ۲۰۱۰، قیمت آلومینا معمولاً به‌صورت درصدی از قیمت آلومینیوم تعیین می‌شد، اما شرکت آمریکایی آلکوا از حرکت به سمت قیمت‌گذاری بر مبنای معاملات نقدی حمایت کرد. با این حال، محدود بودن معاملات نقدی همچنان مانع شکل‌گیری یک مرجع قیمتی قابل اتکا شده است.

اندونزی و گینه در حال تغییر بازار آلومینا

بر اساس داده‌های مؤسسه بین‌المللی آلومینیوم، تولید جهانی آلومینای متالورژیکی در سال ۲۰۲۵ به ۱۴۶ میلیون تن رسید که بخش قابل توجهی از آن به واحدهای ذوب متعلق به تولیدکنندگان اختصاص یافت و وارد بازار آزاد نشد. هندالکو برآورد می‌کند ۵۵ تا ۶۰ میلیون تن آلومینا برای معامله میان شرکت‌های مستقل در دسترس است، اما تنها حدود ۱۰ درصد آن در بازار نقدی معامله می‌شود. از سوی دیگر، فعالان بازار معمولاً جزئیات معاملات خود را منتشر نمی‌کنند و همین موضوع دسترسی مؤسسات قیمت‌گذاری به داده‌های واقعی را محدود کرده است.

مناقصه‌های دیجیتال هندالکو می‌تواند حجم داده‌های واقعی بازار را افزایش دهد و قیمت‌ها را بر اساس معاملات انجام‌شده شکل دهد. Metalshub پیش‌تر نیز با LME در زمینه قیمت‌گذاری نیکل کم‌کربن همکاری داشته است. یکی از سناریوهای مطرح این است که داده‌های معاملات هندالکو از طریق Metalshub در اختیار LME Insight قرار گیرد و برای ایجاد شاخص آلومینا استفاده شود؛ شاخصی که در صورت شکل‌گیری می‌تواند مبنای یک قرارداد آتی جدید قرار گیرد. البته این موضوع هنوز در حد یک سناریوی احتمالی است و تصمیمی برای راه‌اندازی چنین قراردادی اعلام نشده است.

همزمان، تغییرات تولید در بازار جهانی به واگرایی قیمت آلومینا و آلومینیوم دامن زده است. کاهش سالانه ۲ میلیون تنی تولید آلومینیوم در کشورهای حاشیه خلیج فارس، در پی جنگ مرتبط با ایران، قیمت آلومینیوم را افزایش داده؛ در حالی که کاهش تولید آلومینیوم، تقاضا برای آلومینا را پایین آورده است. محدودیت ظرفیت ذوب آلومینیوم در چین نیز شامل پالایش آلومینا نشد و در نتیجه، رشد تولید آلومینا ادامه یافت. افزایش سریع تولید در اندونزی و برنامه گینه برای توسعه فرآوری بوکسیت و احداث واحدهای آلومینا نیز بر مازاد عرضه و تغییر مسیرهای تجارت جهانی افزوده است.

در چنین شرایطی، معاملات هندالکو می‌تواند داده‌های بیشتری برای شفافیت بازار فراهم کند؛ با این حال، شکل‌گیری یک شاخص معتبر و قرارداد آتی جدید، به تداوم، حجم و شفافیت معاملات در این بستر وابسته خواهد بود.