پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ عباس علیآبادی، وزیر نیرو، در دومین همایش کاربران توربینهای گازی و سیکل ترکیبی، با اشاره به جایگاه فناوری توربینهای گازی در صنعت کشور اظهار کرد: ساخت توربین گازی با بسیاری از حوزههای صنعتی دیگر قابل مقایسه نیست، چراکه این فناوری بسیار پیچیده است و کشور سازنده باید در حوزههای مختلف دانش و مهندسی تسلط داشته باشد.
وی افزود: ممکن است ایران در برخی حوزهها مانند کشاورزی، پسته یا صنایع دیگر نیز دستاوردهای قابل توجهی داشته باشد، اما توربین گازی یک فناوری متفاوت است؛ چراکه با یک ماشین دوار بسیار پیچیده مواجه هستیم که در دماهای بالا و با سرعت بسیار زیاد کار میکند.
وزیر نیرو با اشاره به روند پیشرفت فناوری توربینهای گازی ادامه داد: در گذشته سرعت ۱۳ تا ۱۴ هزار دور در دقیقه برای ما بسیار بالا و قابل توجه بود، در حالی که در توربینهای جدید با سرعتهایی به مراتب بالاتر مواجه هستیم. این تغییرات نشان میدهد که فناوری توربینهای گازی به طور مستمر در حال توسعه است و دستیابی به نسلهای جدید این تجهیزات نیازمند دانش تخصصی و پژوهش مستمر است.
علیآبادی یکی از موضوعات مهم آینده صنعت توربینهای گازی را تنوعبخشی به سوخت عنوان کرد و گفت: امروز بخش عمده مصرف سوخت در کشور به گاز طبیعی و گازوئیل وابسته است، اما در آینده باید برای استفاده از حاملهای جدید انرژی نیز آماده باشیم.
هیدروژن سبز؛ محور تحولات انرژی جهان
وی با اشاره به ظرفیت هیدروژن در صنعت توربینهای گازی افزود: استفاده از هیدروژن در توربینهای گازی جدید از موضوعاتی است که باید به صورت جدی مورد توجه مهندسان و پژوهشگران قرار گیرد. در گذشته نیز مطالعاتی درباره افزودن هیدروژن به سوخت توربینها انجام شده و امروز در جهان نیز پیشرفتهای قابل توجهی در این زمینه صورت گرفته است.
وزیر نیرو ادامه داد: استفاده از سوختهای اصلاحشده و فناوریهایی که بتوانند آثار مخرب فرآیند احتراق را کاهش دهند، از جمله موضوعات آینده این صنعت است و لازم است شرکتهای تخصصی و مراکز دانشگاهی کشور در این زمینه فعالیت بیشتری داشته باشند.
وی همچنین با اشاره به تحولات جهانی در حوزه انرژی گفت: موضوعاتی مانند هیدروژن سبز، ذخیرهسازی هیدروژن و استفاده از آن در صنایع مختلف، بهویژه صنعت فولاد، از مباحث مهم آینده است. هیدروژن میتواند علاوه بر سوخت، به عنوان یک ماده اولیه در فرآیند احیای فولاد و تولید فولاد سبز مورد استفاده قرار گیرد.
تلفیق نیروگاههای حرارتی و تجدیدپذیر؛ ضرورت توسعه صنعت برق
علیآبادی با تأکید بر ضرورت افزایش راندمان توربینهای گازی اظهار کرد: بهبود راندمان از مسائل بسیار مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد. کمپرسور یکی از اجزای مهم توربین است، اما شرایط گاز ورودی، فشار گاز و نوع سوخت نیز تأثیر قابل توجهی بر عملکرد و راندمان توربین دارند.
وی افزود: در کشوری مانند ایران که بخش قابل توجهی از سوخت مورد استفاده توربینها متان است، باید مطالعات بیشتری درباره افزایش راندمان و بهینهسازی مصرف سوخت انجام شود.
وزیر نیرو همچنین به نقش سرعت در عملکرد توربینها اشاره کرد و گفت: افزایش سرعت میتواند چالشهایی را در بخش انتقال قدرت و تجهیزات مرتبط ایجاد کند و باید روشهایی برای کاهش این محدودیتها و افزایش بهرهوری مورد بررسی قرار گیرد.
علیآبادی همچنین پدیدههای مرتبط با کمپرسورها و مسائل مربوط به عملکرد آنها را از دیگر حوزههای مهم پژوهشی دانست و گفت: در جهان مقالات و تحقیقات متعددی درباره این موضوعات منتشر میشود و لازم است پژوهشگران کشور نیز حضور جدیتری در این عرصه داشته باشند.
وی با اشاره به اهمیت روشهای نوین تولید و تعمیر تجهیزات گفت: فناوریهای جدید از جمله روشهای ساخت افزایشی یا پرینت سهبعدی میتواند در آینده برای تعمیر و بازسازی قطعات توربینهای گازی مورد استفاده قرار گیرد.
وزیر نیرو با اشاره به تجربه کشور در این حوزه اظهار کرد: ایران سالهاست در زمینه برخی فناوریهای مرتبط با ساخت و تعمیر تجهیزات صنعتی تجربه دارد و باید از این ظرفیت برای توسعه روشهای جدید تعمیرات و نگهداری استفاده شود.
علیآبادی یکی دیگر از موضوعات مهم آینده صنعت برق را نحوه هماهنگی توربینهای گازی با توسعه انرژیهای تجدیدپذیر دانست و گفت: توسعه تجدیدپذیرها ادامه خواهد داشت و با افزایش مصرف برق، باید به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه میتوان میان نیروگاههای حرارتی و انرژیهای تجدیدپذیر هماهنگی ایجاد کرد.
وی افزود: افزایش مصرف برق اجتنابناپذیر است و در چنین شرایطی باید همزمان مسائل اقتصادی و محدودیتهای زیستمحیطی را نیز مورد توجه قرار داد.
وزیر نیرو با اشاره به موضوعاتی مانند جذب و بازیابی دیاکسیدکربن و فناوریهای مرتبط با آن ادامه داد: این مسائل از جمله حوزههایی هستند که در سالهای گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند و لازم است دانش و تحقیقات بیشتری در این زمینه شکل گیرد.
علیآبادی با اشاره به انواع هیدروژن و روند توسعه فناوریهای مرتبط با آن گفت: در سالهای اخیر درباره هیدروژن خاکستری، آبی، سبز و حتی انواع جدیدتر هیدروژن صحبت شده است و پژوهش درباره روشهای تولید هیدروژن از منابع مختلف انرژی اهمیت زیادی پیدا کرده است.
وی اظهار کرد: اگر بتوانیم به روشهایی دست پیدا کنیم که تولید هیدروژن را با هزینه و آثار زیستمحیطی کمتر امکانپذیر کند، وابستگی به هیدروکربنها کاهش خواهد یافت.
وزیر نیرو افزود: آینده فقط به استفاده از هیدروژن به عنوان سوخت محدود نمیشود، بلکه میتوان از آن به عنوان ماده اولیه در صنایعی مانند فولاد استفاده کرد و از این طریق به سمت تولید محصولات سبز حرکت کرد.
علیآبادی همچنین به توسعه توربینهای نسل جدید اشاره کرد و گفت: توربینهای کلاس H و J از فناوریهای بسیار پیشرفته هستند و در ظرفیتهای بالا، از جمله توربینهای ۴۰۰ و ۵۰۰ مگاواتی، مورد استفاده قرار میگیرند.
وی افزود: توسعه این فناوریها نیازمند توجه همزمان به موضوعاتی مانند دمای احتراق، سرعت چرخش، راندمان و شرایط محیطی است.
وزیر نیرو با اشاره به شرایط اقلیمی کشور گفت: بخش قابل توجهی از توربینهای گازی کشور در مناطق گرم قرار دارند و افزایش دمای محیط میتواند بر عملکرد آنها اثرگذار باشد. برای نمونه، شرایط دمایی در تهران با شرایط استانداردی که تجهیزات برای آن طراحی شدهاند متفاوت است و باید برای حل این مسائل راهکارهای مهندسی مناسب ارائه شود.
علیآبادی توسعه فناوریهای ذخیرهسازی انرژی را نیز یکی از نیازهای مهم صنعت برق دانست و گفت: ذخیرهسازی میتواند به شکل مکانیکی یا از طریق باتریهای شیمیایی انجام شود و این حوزه از جمله موضوعاتی است که باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
وی همچنین بر ضرورت حرکت به سمت توربینهای کوچکتر تأکید کرد و گفت: استفاده از توربینهای کوچک و فناوریهایی مانند تولید همزمان برق و حرارت یا CHP میتواند در برخی کاربردها مورد توجه قرار گیرد.
وزیر نیرو افزود: در کنار کوچکسازی تجهیزات، باید مسئله راندمان نیز مورد توجه قرار گیرد و کاهش ابعاد ماشین نباید به کاهش بهرهوری منجر شود.
شبکه برق در انتظار انقلاب هوش مصنوعی
علیآبادی یکی دیگر از موضوعات مهم آینده را استفاده از هوش مصنوعی در تعمیرات و نگهداری تجهیزات عنوان کرد و گفت: در تربیت نیروی انسانی متخصص برای تعمیرات و نگهداری باید کار بیشتری انجام شود.
وی افزود: یکی از پرسشهای مهم آینده این است که چگونه میتوان با استفاده از ظرفیتهای هوش مصنوعی، هزینه تعمیرات و نگهداری را کاهش داد و همزمان دقت و سرعت عملیات را افزایش داد.
وزیر نیرو همچنین تأمین مواد اولیه را از چالشهای مهم صنعت کشور دانست و گفت: در این حوزه نیز باید روشهای بومی و فناوریهای جدید مورد توجه قرار گیرد تا وابستگی به منابع خارجی کاهش پیدا کند.
علیآبادی با اشاره به پیچیدگی سیستمهای کنترلی توربینهای گازی اظهار کرد: خود ماشین پیچیده است، اما کنترل این ماشین از آن نیز پیچیدهتر است و در آینده باید توجه بیشتری به سیستمهای کنترلی و تابآوری شبکه داشته باشیم.
وی ادامه داد: تجربه فروپاشی شبکههای برق در برخی کشورها نشان داده است که موضوع کنترل، پایداری شبکه و قابلیت بهرهبرداری در شرایط اضطراری اهمیت بسیار زیادی دارد.
وزیر نیرو تأکید کرد: نیروگاهها و تجهیزات صنعت برق نباید در برابر حملات سایبری و فیزیکی آسیبپذیر باشند و لازم است تا حد امکان اقدامات لازم برای حفاظت از این زیرساختهای حیاتی، از جمله ایجاد سازههای حفاظتی و تقویت امنیت سایبری، انجام شود.
علیآبادی در پایان با تأکید بر اینکه صنعت توربینهای گازی در حال ورود به مرحلهای تازه از تحولات فناوری است، گفت: مجموعه این موضوعات نشان میدهد که آینده این صنعت فقط به ساخت توربین محدود نمیشود و حوزههایی مانند سوختهای جدید، هیدروژن، افزایش راندمان، ذخیرهسازی انرژی، هوش مصنوعی، تعمیرات پیشرفته، کاهش مصرف آب، مسائل زیستمحیطی و امنیت زیرساختها نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به بیش از سه دهه تجربه و فعالیت خود در این حوزه خاطرنشان کرد: موضوعات بسیار زیادی در این زمینه وجود دارد که میتوان درباره آنها ساعتها صحبت کرد، اما فرصت این نشست اجازه ورود تفصیلی به همه این مباحث را نمیدهد و لازم است در جلسات تخصصی آینده با تمرکز بیشتری به این موضوعات پرداخته شود.
نظر شما