پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ اروپا در حالی به فصل گرمایش نزدیک میشود که سطح ذخایر گاز این قاره به پایینترین میزان در ۱۷ سال گذشته رسیده و حجم عرضه قابل دسترس نیز از سطح سال ۲۰۲۲ محدودتر شده است؛ شرایطی که رقابت کشورهای اروپایی با خریداران آسیایی برای محمولههای LNG را تشدید کرده و خطر افزایش شدید قیمت گاز در ماههای پیش رو را افزایش داده است.
با کمتر از سه ماه تا آغاز فصل گرمایش در بخش بزرگی از اروپا، وضعیت ذخایر گاز به یکی از مهمترین نگرانیهای بازار انرژی تبدیل شده است. اروپا برای تأمین نیاز زمستانی خود باید از همین حالا خرید گاز و تزریق آن به مخازن ذخیرهسازی را افزایش دهد، در غیر این صورت احتمال شکلگیری کمبود عرضه در ماههای سرد سال بیشتر خواهد شد.
رقابت فزاینده برای LNG
وابستگی اروپا به واردات انرژی طی چهار سال گذشته و پس از تشدید تحریمها علیه روسیه به یکی از مسائل اصلی این قاره تبدیل شده است. اتحادیه اروپا و بهویژه آلمان که پیش از آن بزرگترین مشتری گاز روسیه بود، تلاش کردند وابستگی خود به مسکو را کاهش دهند و در این مسیر، اتکای بیشتری به گاز طبیعی مایع آمریکا پیدا کردند. اروپا در کنار LNG آمریکا، بخش مهمی از نیاز خود را نیز از قطر تأمین میکرد، اما اکنون بخش قابل توجهی از این عرضه در دسترس نیست و زمان بازگشت آن نیز مشخص نشده است.
همزمان، محدودیت عرضه LNG فشار مستقیمی بر بازار و قیمتها وارد کرده است. کشورهای اروپایی برای خرید حجم محدودی از LNG با خریداران آسیایی رقابت میکنند و انتظار میرود این رقابت با اجرای تحریمهای جدید اتحادیه اروپا علیه گاز روسیه شدیدتر شود. بر اساس این گزارش، تحریمهای جدید از ژانویه سال آینده اجرایی خواهد شد و خرید LNG روسیه را ممنوع میکند؛ این در حالی است که خرید LNG روسیه توسط کشورهای عضو اتحادیه اروپا در سال جاری به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است.
در این میان، بلژیک نیز بهعنوان محل استقرار نهادهای اصلی اتحادیه اروپا، در ماه گذشته تمام گاز مورد نیاز خود را از روسیه تأمین کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد با وجود تلاش برای کاهش وابستگی، برخی کشورهای اروپایی همچنان در معرض وابستگی شدید به منابع روسیه قرار دارند.
یکی از امیدهای اروپا برای کاهش فشار بازار، افزایش ظرفیت صادرات LNG آمریکا در یکی دو سال آینده است. برخی فعالان صنعت انرژی معتقدند ورود ظرفیتهای جدید آمریکا میتواند در نهایت به کاهش قابل توجه قیمت LNG منجر شود، اما این ظرفیتها برای حل مشکل فعلی اروپا به اندازه کافی سریع وارد بازار نخواهند شد. کشورهای اروپایی به گاز پیش از آغاز سرمای زمستان نیاز دارند؛ زمانی که تقاضای گرمایشی بهطور معمول بهشدت افزایش مییابد.
از سوی دیگر، شرایط آبوهوایی تابستان امسال نیز به بحران ذخایر دامن زده است. افزایش دما و موجهای گرمای متعدد در بخشهایی از اروپای غربی باعث شده تقاضای گاز در تابستان بالاتر از حد معمول باقی بماند. تابستان بهطور معمول دوره کمتقاضای بازار گاز است و معاملهگران در همین زمان اقدام به خرید و ذخیرهسازی گاز میکنند، اما تابستان امسال فرصت چندانی برای جبران کسری ذخایر فراهم نکرده است.
افت ذخایر و تشدید نگرانیها
اتحادیه اروپا فصل گرمایش گذشته را نیز با سطح ذخایری بسیار پایینتر از میانگین پنجساله به پایان رسانده بود. در نتیجه، بازار گاز اروپا تابستان را نهتنها با ذخایر پایین، بلکه با تقاضای بیشتر از حد معمول آغاز کرد و زمان برای پر کردن مخازن نیز محدودتر شد.
در چنین شرایطی، شرکتهای تجاری فعال در بازار گاز رویکردی محتاطانه اتخاذ کردهاند. آنها نگران هستند که خرید گاز با قیمتهای بالای فعلی، در صورت کاهش قیمتها در آینده، زیان ایجاد کند. با این حال، انتظار طولانیتر برای کاهش قیمت نیز ریسک دیگری دارد؛ زیرا هرچه به زمستان نزدیکتر شویم، فشار برای تکمیل ذخایر بیشتر و احتمال افزایش قیمتها بالاتر خواهد رفت.
بلومبرگ گزارش داده است که دولتهای اروپایی ممکن است معاملهگران را برای خرید سریعتر گاز تحت فشار قرار دهند تا اطمینان حاصل شود مخازن تا اول نوامبر به سطح مورد نیاز میرسند. چنین اقدامی میتواند رقابت برای LNG با خریداران آسیایی را زودتر تشدید کند. در مقابل، اگر بازار آزاد تصمیمگیرنده باقی بماند و معاملهگران خرید را به تعویق بیندازند، رقابت شدیدتری در ماههای نزدیک به زمستان شکل خواهد گرفت.
در کنار LNG آمریکا، اروپا برای تأمین نیاز زمستانی خود بر گاز خط لوله نروژ، الجزایر و جمهوری آذربایجان و همچنین بخشی از گاز روسیه از مسیر ترکیه نیز حساب میکند. با این حال، این منابع بهتنهایی قادر به پوشش کامل تقاضای زمستانی اروپا نیستند و ذخیرهسازی همچنان نقش حیاتی دارد. مصرف گاز در زمستان میتواند تا دو برابر افزایش یابد و همین مسئله اهمیت پر بودن مخازن پیش از شروع فصل سرما را دوچندان میکند.
از سوی دیگر، ادامه بحران خاورمیانه نیز ریسک بازار را افزایش داده است. قیمت گاز طبیعی اروپا در حال حاضر حدود دو برابر سطح پیش از ۲۸ فوریه، یعنی زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، قرار دارد. در پی این تحولات، تنگه هرمز بسته شده و عبور نفتکشها از این مسیر بهشدت محدود شده است. حتی در صورت پایان درگیریها، بازگشت جریان LNG از منطقه خلیج فارس به شرایط عادی نیازمند زمان خواهد بود.
در مجموع، اروپا در آستانه زمستان با ترکیبی از ذخایر پایین، محدودیت عرضه، رقابت فزاینده برای LNG، افزایش تقاضای فصلی و ریسکهای ژئوپلیتیکی مواجه است. این شرایط میتواند هزینه تأمین گاز و در ادامه هزینه برق در اروپا را افزایش دهد و فشار بیشتری بر اقتصادهای این قاره وارد کند؛ فشاری که ابعاد آن در ماههای پیش رو و با نزدیک شدن به فصل سرما روشنتر خواهد شد.
نظر شما