پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ مسئولیت اجتماعی بنگاههای اقتصادی در سالهای اخیر از یک اقدام صرفاً حمایتی و مقطعی، به رویکردی اثرگذار در مسیر توسعه پایدار جوامع محلی تبدیل شده است؛ رویکردی که در آن، بنگاهها تنها به اجرای پروژههای عمرانی یا پرداخت کمکهای مالی بسنده نمیکنند، بلکه تلاش میکنند با شناسایی دقیق نیازها، ظرفیتسازی و توانمندسازی مردم، زمینه شکلگیری توسعهای پایدار و خوداتکا را فراهم کنند. این تغییر نگاه، بهویژه برای صنایع بزرگ که در کنار نقش اقتصادی، با جوامع پیرامونی خود ارتباط مستقیم دارند، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
در همین چارچوب، فولاد مبارکه با درک اهمیت مسئولیت اجتماعی و ضرورت حرکت از اقدامات پراکنده به سمت برنامههای ساختارمند، نتیجهمحور و قابل ارزیابی، در سالهای اخیر رویکرد تازهای را در این حوزه دنبال کرده است؛ رویکردی که محور آن مشارکت جامعه محلی، شناسایی مسائل واقعی، ایجاد فرصتهای اقتصادی و تقویت ظرفیتهای بومی است. در این مدل، هدف صرفاً هزینهکرد منابع نیست، بلکه تلاش میشود منابع مالی فولاد مبارکه با مشارکت مردم، خیرین، دستگاههای اجرایی و سایر ظرفیتهای محلی اهرم شود و اثرگذاری چندبرابری ایجاد کند.
بر همین اساس، شرکت شتابدهنده پیشرفت و آبادانی رستا با حمایت و تأمین مالی فولاد مبارکه، اجرای مجموعهای از برنامههای توسعهای، اشتغالزایی، آموزشی، فرهنگی و توانمندسازی را در روستاهای هدف دنبال کرده است؛ برنامههایی که از تدوین اسناد توسعه روستاها و اجرای پروژههای اولویتدار آغاز شده و تا آموزش مهارت، توسعه کسبوکار، کشاورزی، صنایعدستی و راهاندازی «مدرسه پیشرفت» امتداد یافته است. در ادامه، محمدعلی جعفری، مدیرعامل این شرکت، با اشاره به اینکه در گذشته، مسئولیت اجتماعی در کشور و نه فقط در صنعت فولاد، از یک الگوی ساختارمند، نتیجهمحور و قابل ارزیابی برخوردار نبود و بنگاههای اقتصادی هر کدام بر اساس ضوابط و رویکردهای داخلی خود در این حوزه هزینه میکردند؛ جزئیات این اقدامات و نتایج حاصل از آن را تشریح میکند.
وی افزود: در مدل جدید، چهار اصل اساسی شامل مشارکت جامعه محلی، قابلیت ارزیابی، پایداری اقدامات و اثرگذاری بر برند سازمان مورد توجه قرار گرفته است. بر همین اساس، به جای اجرای مستقیم پروژهها، تلاش کردیم مردم را توانمند کنیم تا خودشان مسیر توسعه(مسئولیت اجتماعی) را طراحی و اجرا کنند، تاکنون برای ۹۱ روستا این سند تهیه شده است. این سند، چشمانداز توسعه هر روستا، ظرفیتها، نقاط قوت، افراد اثرگذار، محصولات، فرصتها و محدودیتها را مشخص میکند و مسیر اقدامات آینده را ترسیم میکند، از میان این ۹۱ روستا، ۷۴ روستا موفق شدند پروژههای اولویتدار خود را بر اساس نیازهای واقعی استخراج کنند. فولاد مبارکه نیز برای اجرای هر یک از این پروژهها در هریک از روستاها مبلغ ۲۵۰ میلیون تومان کمک مالی اختصاص داد، اما این موضوع توانست تاثیرگذاری چندین برابری داشته باشد.
مسئولیت اجتماعی راهی برای تربیت نیروی انسانی ماهر
وی با اشاره به اثرگذاری این حمایتها تصریح کرد: ارزش این کمکها تنها به مبلغ پرداختی محدود نشد، بلکه به طور میانگین توانستیم نسبت اهرمسازی یک به شش را محقق کنیم؛ به این معنا که در مقابل هر یک واحد سرمایهگذاری فولاد مبارکه، شش برابر منابع دیگر از سوی مردم، خیرین، دستگاههای دولتی و سایر ظرفیتهای محلی جذب شد. این در حالی است که در پروژههای توسعه روستایی جهان، نسبتهای اهرمسازی معمولاً حدود یک به دو است و ما توانستیم یک به شش را محقق سازیم، همچنین پروژههای اجراشده متناسب با نیاز هر روستا بوده و شامل احداث زمین چمن، زمینهای ورزشی، حسینیه و سایر پروژههای عمرانی و خدماتی مورد نیاز مناطق بوده است.
وی افزود: آموزشها صرفاً به برگزاری یک کارگاه محدود نبود، بلکه در قالب یک فرآیند حداقل سهمرحلهای شامل آموزش اولیه، مشاوره تخصصی فردی و بازدید از نمونههای موفق در سطح کشور اجرا شد. به عنوان نمونه، ۲۵۰ نفر از کشاورزان پیشرو برای آشنایی با الگوهای موفق کشاورزی به استانهای شمالی کشور اعزام شدند تا علاوه بر آموزش، تجربه عملی نیز کسب کنند.
جعفری ادامه داد: در حوزه فرهنگی نیز به جای اجرای برنامههای مقطعی، بر تربیت مربیان بومی از دل خود روستاها تمرکز کردیم تا ضمن شناخت مسائل محلی، بتوانند به صورت پایدار فعالیتهای فرهنگی را ادامه دهند.
او با تشریح عملکرد این طرح اظهار کرد: در مجموع بیش از ۸۰ هزار نفرساعت کارگاه آموزشی، نزدیک به ۳۰ هزار نفرساعت مشاوره تخصصی، حدود ۲۵ هزار نفرساعت بازدیدهای تخصصی و نزدیک به ۳۰۰ شبکه تخصصی در حوزههای مختلف شناسایی و توامندسازی شدند و حدود ۶ هزار نفر جامعه هدف بودهاند.
وی درباره نتایج این آموزشها گفت: در بخش زراعت و گندم، با وجود محدودیت منابع آبی، حدود ۲۰ درصد افزایش راندمان تولید حاصل شد؛ همچنین در حوزه دام سبک، آموزشهای تخصصی موجب کاهش حدود ۶۰ درصدی تلفات دام شد.
او با اشاره به توسعه مهارتهای شغلی افزود: در حوزه صنایع دستی نیز با بازطراحی الگوهای تولید، تغییر دستگاههای بافت و بهروزرسانی طرحها، برخی مشاغل در حال فراموشی احیا شد و اکنون نزدیک به ۱۰۰ نفر در زنجیره طراحی، تولید و فروش این محصولات مشغول فعالیت و کسب درآمد هستند.
جعفری با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه فرهنگی اظهار کرد: نزدیک به ۶۰۰ نفر در رستههای مختلف فرهنگی، آموزشهای مربیگری را در حوزههایی همچون آموزش خانواده، سلامت، سواد رسانهای، امامت، تربیت نوجوان، قرآن و فعالیتهای ورزشی فراگرفتهاند. این آموزشها با هدف تربیت نیروهای بومی و توانمندسازی جوامع محلی طراحی و اجرا شده تا با تکیه بر ظرفیتهای درونروستایی، پایداری برنامههای فرهنگی و اجتماعی پس از پایان پروژهها نیز حفظ شود..
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه اشتغال اظهار کرد: علاوه بر اجرای برنامههای مرتبط با کشاورزی و دامپروری، در حوزه صنایع دستی نیز اقدامات مؤثری انجام شده است. بهطور مشخص، در رشته حولهبافی که بهعنوان یکی از رشتههای در حال منسوخ شدن شناخته میشد، با بهکارگیری فرآیندهای دانشبنیان، افزایش بهرهوری، بهروزرسانی دستگاههای بافت و اصلاح الگوها و طرحهای تولید، زمینه احیای این هنر-صنعت فراهم شد. در نتیجه این اقدامات، امروز بیش از ۱۰۰ نفر در زنجیره طراحی، تأمین، تولید و فروش محصولات این رشته مشغول فعالیت و کسب درآمد هستند.
او ادامه داد: در حوزه آموزش مهارتهای کسبوکار نیز از میان حدود ۶ هزار نفر جامعه هدف این طرح، نزدیک به ۵۰۰ نفر پس از گذراندن آموزشهای اولیه، فعالیت اقتصادی خود را آغاز کردهاند. همچنین پس از انجام فرآیند ارزیابی و غربالگری، حدود ۱۵۰ نفر در حال گذراندن دورههای تخصصی کسبوکار هستند تا با ارتقای دانش و مهارتهای حرفهای، زمینه توسعه و پایداری فعالیتهای اقتصادی خود را فراهم کنند.
جعفری ادامه داد: در حوزه فرش نیز با اجرای برنامههای بهبافی، آموزش طرحها و نقشههای جدید به فرشبافان و اتصال پلتفرم گرهبافت به شبکه های روستایی، زمینه ارتقای دانش و مهارت فعالان این حوزه فراهم شد. این اقدامات علاوه بر بهبود کیفیت تولید و بهروز شدن محصولات، به افزایش بهرهوری، توسعه بازار و در نهایت رشد درآمد فرشبافان روستایی کمک کرده است.
وی، همچنین از اجرای برنامههای فرهنگی و ورزشی مشترک با باشگاه سپاهان گفت: اردوهای آموزشی و فرهنگی برای ساکنان شهرستانهای هدف از جمله ورزنه، جرقویه ، هرند، کوهپایه و مبارکه و لنجان بخش مرکزی اصفهان بودند؛ علاوه بر بازدید از ورزشگاه نقش جهان و باغ جوان تعدادی اردوی فرهنگی برگزار شد در جهت اعتمادسازی و تقویت شبکه های خود انجام شد.
مدرسه پیشرفت؛ کارخانه ایدههای توسعهای
وی اظهار کرد: یکی دیگر از اصلیترین دستاوردها در زمینه مسئولیت اجتماعی، راهاندازی مدرسه پیشرفت است. این اقدام بر پایه مطالعات انجامشده در سطح بینالملل، درباره الگوهای موفق توسعه در کشورهای مختلف و مدلهای مسئولیت اجتماعی بنگاههای صنعتی بزرگ جهان همچون پوسکو شکل گرفته است. در بسیاری از این الگوها، شرکتهای بزرگ در کنار فعالیتهای اقتصادی خود، مراکزی با عنوان مدرسه یا کلینیک کسبوکار برای تربیت نیروی انسانی متخصص و توانمندسازی جوامع محلی ایجاد میکنند.
او افزود: بر همین اساس، هنرستان پیشرفت شهرستان هرند با هدف الگوسازی برای رفع نیازهای منطقهای شرق اصفهان تأسیس شد. هدف ما این است که هر موضوعی که بتواند بهعنوان یک الگوی موفق برای حل مسائل و نیازهای مردم منطقه مطرح باشد، در این هنرستان اجرا شود.
جعفری ادامه داد: ایجاد گلخانههای ایروپونیک، توسعه کشت محصولات کمآببر مانند عناب و گلابی، اجرای الگوهای کشت جو کمآببر، پرورش ماهی با راندمان بالا و مصرف آب پایین و سایر روشهای نوین کشاورزی و تولید، از جمله اقداماتی است که در این مجموعه دنبال میشود. هدف این است که مردم منطقه به این باور برسند که حتی در شرایط محدودیت منابع آبی نیز میتوان با بهرهگیری از دانش و فناوری، فعالیتهای اقتصادی پایدار و موفقی را توسعه داد.
وی با تأکید بر نقش آموزشی این مرکز گفت: یکی دیگر از مأموریتهای اصلی هنرستان پیشرفت، تربیت نیروی انسانی ماهر است. امروز دانشآموزان این مدرسه با روشهای نوین کشاورزی، باغداری و سایر مهارتهای مورد نیاز منطقه آشنا میشوند و پس از کسب آموزشهای تخصصی میتوانند در روستاها و شهرهای محل زندگی خود بهعنوان نیروهای پیشرو و پیشران، اجرای این الگوهای توسعهای را دنبال کنند.
جعفری تصریح کرد: مدرسه پیشرفت یکی از مترقیترین اقداماتی است که امروز در حوزه مسئولیت اجتماعی بنگاههای اقتصادی و مدلهای نوین توسعه دنبال میشود. این مجموعه برای نخستینبار در شرق اصفهان و شهرستان هرند راهاندازی شده و اکنون در دومین سال فعالیت خود، حدود ۲۲ دانشآموز دارد.
وی در پایان گفت: فولاد مبارکه تمامی هزینههای تأسیس این هنرستان را تقبل کرده و امیدواریم با تداوم حمایتها و اجرای برنامههای تکمیلی، این مجموعه بتواند دستاوردهای ارزشمند و ماندگاری به همراه داشته باشد.
او در پایان با اشاره به نتایج افکارسنجیهای انجامشده به وسیله فولاد مبارکه گفت: بر اساس نتایج این افکارسنجیها، میزان رضایت اجتماعی و رضایت جوامع محلی از عملکرد فولاد مبارکه در اجرای برنامههای مسئولیت اجتماعی، رشد چشمگیری داشته است.
نظر شما