پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ بازار جهانی خودرو در سال ۲۰۲۶ در میانه دو فشار همزمان از یک سو، تداوم بحران انرژی و نوسان قیمت سوخت و از سوی دیگر، ضعف نسبی تقاضا در بازار جهانی خودرو قرار گرفته است؛ در چنین شرایطی، تازهترین بهروزرسانی آژانس بینالمللی انرژی درباره بازار خودروهای برقی نشان میدهد که این بخش برخلاف بدنه کلی صنعت خودرو، همچنان از تابآوری قابلتوجهی برخوردار است و حتی میتواند بهعنوان یکی از اهرمهای کاهش وابستگی اقتصادها به نفت عمل کند. از آنجا که خودروهای جادهای نزدیک به نیمی از مصرف جهانی نفت را به خود اختصاص میدهند، تحول در این بخش اهمیتی فراتر از صنعت خودرو دارد و مستقیماً به امنیت انرژی گره میخورد.
رشد خودروهای برقی، حتی در دل افت بازار کلی خودرو
دادههای نیمه نخست ۲۰۲۶ نشان میدهد که فروش جهانی خودرو در مجموع حدود ۵ درصد کاهش سالانه داشته است؛ افتی که عمدتاً از کاهش فروش در چین و ایالات متحده ناشی شد. با این حال، در همین دوره بیش از ۹ میلیون خودروی برقی در جهان فروخته شد و تنها در سهماهه دوم سال، بیش از ۵ میلیون دستگاه به فروش رسید. فروش خودروهای برقی در سهماهه دوم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴ درصد افزایش داشت و نسبت به سهماهه اول همان سال نیز ۳۵ درصد رشد کرد. این اعداد نشان میدهد که بازار خودروهای برقی، هرچند از نوسان مصون نیست، اما مسیر رشد خود را حفظ کرده است.
برآوردها حاکی از آن است که در نیمه نخست ۲۰۲۶، خودروهای برقی حدود ۲۴ درصد از کل فروش جهانی خودرو را به خود اختصاص دادهاند؛ سهمی که نسبت به نیمه نخست ۲۰۲۵ اندکی افزایش یافته است؛ همچنین انتظار میرود سهم این خودروها در کل سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۹ درصد برسد. نکته مهم آن است که بیش از ۹۰ کشور در نیمه نخست سال، افزایش سالانه فروش خودروهای برقی را تجربه کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد گذار الکتریکی فقط به چند بازار بزرگ محدود نمانده است.
چین؛موتور تولید و محور تغییر در صادرات
افت فروش جهانی خودرو در نیمه نخست ۲۰۲۶ تا حد زیادی به کاهش بیش از ۲۰ درصدی فروش خودرو در چین بازمیگردد؛ بازاری که حدود ۲.۵ میلیون دستگاه کمتر از سال قبل خودرو فروخته است، اما در سمت دیگر، همین کشور همچنان مرکز ثقل صنعت خودرو باقی مانده و سهم خودروهای برقی در بازار داخلی آن بهسرعت در حال افزایش است؛ بهگونهای که انتظار میرود سهم این خودروها در بازار چین از ۶۰ درصد فراتر رود.
اهمیت چین فقط به بازار داخلی محدود نیست. این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۰ میلیون دستگاه خودرو تولید کرد؛ یعنی حدود ۱۰ درصد بیشتر از ۲۰۲۴ و بیش از ۲.۵ برابر سطح تولید سال ۲۰۱۰. سهم چین از تولید جهانی خودرو نیز از کمتر از ۲۰ درصد در سال ۲۰۱۰ به بیش از ۳۵ درصد در ۲۰۲۵ رسیده است. در همین حال، چین در سال ۲۰۲۴ به بزرگترین صادرکننده خودرو در جهان تبدیل شد و در سال ۲۰۲۵ بیش از ۶۵ درصد بیشتر از اتحادیه اروپا خودرو صادر کرد. صادرات چین در نیمه نخست ۲۰۲۶ نیز ۶۵ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش یافت و از ۵ میلیون دستگاه عبور کرد.
این نمودار یکی از کلیدیترین شواهد برای درک تحول بازار است. پیام اصلی نمودار روشن است؛ بازار جهانی خودرو در حال خروج تدریجی از سلطه موتور احتراقی است و در عین حال، چین و اقتصادهای نوظهور نقش پررنگتری در تعیین جهت بازار پیدا کردهاند. به بیان دیگر، این نمودار فقط رشد یک فناوری را نشان نمیدهد؛ بلکه تغییر مرکز ثقل صنعت خودرو را نیز به تصویر میکشد.
خودروسازان سنتی زیر فشار رقابت جدید
گزارش آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد که خودروسازان سنتی، یعنی شرکتهایی که همچنان بر خودروهای موتور احتراقی تکیه دارند، نزدیک به ۹۰ درصد فروش کل خودرو را در اختیار دارند، اما همین شرکتها در سال ۲۰۲۵ تنها حدود ۵۵ درصد فروش خودروهای برقی را به خود اختصاص دادند. در مقابل، سهم شرکتهای تازهوارد و متمرکز بر خودروهای برقی از کمتر از ۳۵ درصد در ۲۰۱۹ به حدود ۴۵ درصد در ۲۰۲۵ افزایش یافته است. این تغییر نشان میدهد که مزیت رقابتی در صنعت خودرو دیگر صرفاً در مقیاس تولید سنتی تعریف نمیشود، بلکه به توانایی در نوآوری، نرمافزار، باتری، زنجیره تأمین و سرعت تطبیق وابسته است.
صادرات خودرو؛ نقطه قوت تازه برای چین
این نمودار تصویر روشنی از تغییر موازنه تجارت جهانی خودرو ارائه میدهد. در این شکل، صادرات چین در مقایسه با اتحادیه اروپا، ایالات متحده و ژاپن رشد چشمگیری نشان میدهد، در حالی که صادرات دیگر مناطق تقریباً ثابت مانده است. پیام محوری نمودار این است که چین نهتنها در تولید، بلکه در صادرات خودرو نیز به بازیگر مسلط تبدیل شده و این مزیت را با افزایش سهم خودروهای برقی در صادرات خود تقویت کرده است. این روند برای خودروسازان سنتی هشداردهنده است، زیرا چین هم در بازار داخلی و هم در بازارهای جهانی، موقعیتی فزاینده و تعیینکننده به دست آورده است.
بر اساس سیاستهای فعلی، انتظار میرود خودروهای برقی تا سال ۲۰۳۵ حدود ۵۰ درصد فروش جهانی خودرو را تشکیل دهند؛ اما مسیر رسیدن به این نقطه، وابسته به شرایط اقتصاد کلان، سیاستهای صنعتی، زیرساخت شارژ، قیمت انرژی و رقابت زنجیره تأمین است. آنچه مسلم است، بحران انرژی و نااطمینانیهای ژئوپلیتیک، برخلاف تصور اولیه، نهتنها مانع گذار الکتریکی نشدهاند، بلکه در بسیاری از کشورها به تقویت آن کمک کردهاند. در این میان، چین با ترکیب تولید انبوه، صادرات گسترده و نفوذ فزاینده در بازار خودروهای برقی، به مهمترین بازیگر تحول صنعت خودرو در دهه پیشرو تبدیل شده است.
نظر شما