پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ همزمان با رشد شتابان هوش مصنوعی و افزایش تقاضا برای احداث مراکز داده (Data Centers)، دولتها، نهادهای نظارتی و مدیریتهای شهری در نقاط مختلف جهان به سمت اعمال محدودیت، تعلیق یا حتی ممنوعیت ساخت این مراکز حرکت کردهاند. نگرانی از افزایش مصرف برق، فشار بر منابع آب، کمبود زمین و پیامدهای اجتماعی و زیستمحیطی، مهمترین دلایل این تصمیمها عنوان شده است.
در ادامه، مهمترین اقدامات کشورها و شهرهای مختلف در این زمینه بررسی میشود.
نیویورک؛ نخستین ایالت آمریکا با توقف ساخت مراکز داده
ایالت نیویورک به نخستین ایالت آمریکا تبدیل شد که برای احداث مراکز داده بزرگ، تعلیق یکساله اعمال کرده است.بر اساس دستور کتی هوکول، فرماندار نیویورک، ساخت مراکز دادهای که بیش از ۵۰ مگاوات برق مصرف میکنند، به مدت یک سال متوقف خواهد شد.
در این مدت، اداره حفاظت محیط زیست ایالت از صدور مجوزهای جدید خودداری میکند تا چارچوبهای لازم برای ارزیابی اثرات زیستمحیطی این پروژهها تدوین شود.
ایالت مین؛ طرح تعلیق با وتوی فرماندار روبهرو شد
در ایالت مین نیز طرحی دوحزبی برای توقف ۱۸ ماهه ساخت مراکز داده با مصرف بیش از ۲۰ مگاوات در دستور کار قرار گرفت.این طرح میتوانست نخستین قانون از این نوع در آمریکا باشد، اما جانت میلز، فرماندار ایالت، آن را وتو کرد.
وی اعلام کرد با اصل توقف ساخت مراکز داده موافق است، اما لایحه باید برای پروژه مشخصی در شهر جی (Jay) استثنا قائل میشد.
نخستین ممنوعیت دائمی در یک شهر آمریکا
ساکنان شهر مونتری پارک در ایالت کالیفرنیا در ژوئن ۲۰۲۶ با رأی مستقیم، ساخت مراکز داده را بهطور دائمی ممنوع کردند.این نخستین بار است که یک شهر در آمریکا از طریق همهپرسی، احداث مراکز داده را ممنوع میکند.
این تصمیم پس از اعتراضهای گسترده شهروندان نسبت به احداث یک مرکز داده جدید اتخاذ شد.
آمستردام؛ محدودیت تا سال ۲۰۳۰
شهر آمستردام از سال ۲۰۱۹ برای توسعه مراکز داده محدودیتهایی اعمال کرده بود.این شهر در آوریل ۲۰۲۵ اعلام کرد تا دستکم سال ۲۰۳۰ هیچ مرکز داده جدیدی ساخته نخواهد شد و همچنین توسعه مراکز موجود نیز ممنوع است.
در سطح ملی نیز دولت هلند از سال ۲۰۲۲ احداث مراکز داده فوقمقیاس (Hyperscale) را تنها به دو منطقه مشخص محدود کرده است. با این حال، شرکت مایکروسافت در ژانویه ۲۰۲۶ موفق شد مجوز پروژهای را دریافت کند که به جای یک مجموعه بزرگ، در قالب سه برج مجزا اجرا میشود تا هر ساختمان بهصورت جداگانه کمتر از سقف تعیینشده باشد.
ایرلند؛ اتصال مشروط به تأمین برق مستقل
اپراتور شبکه برق ایرلند از سال ۲۰۲۱ به دلیل فشار مراکز داده بر شبکه برق، اتصال پروژههای جدید در منطقه دوبلین را عملاً متوقف کرده بود. این محدودیت در دسامبر ۲۰۲۵ برداشته شد، اما اکنون تمامی مراکز داده جدید موظف هستند منابع تولید برق اختصاصی خود را نیز احداث کنند تا بار اضافی بر شبکه سراسری وارد نشود.
استرالیا؛ تدوین قوانین جدید برای مراکز داده
دولت استرالیا نیز اعلام کرده است چارچوب قانونی جدیدی برای توسعه هوش مصنوعی و مراکز داده تدوین خواهد کرد.آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، از تشکیل دفتر هوش مصنوعی (Office of AI) در نهاد نخستوزیری خبر داده است.
این دفتر وظیفه خواهد داشت استانداردهای ملی مربوط به هوش مصنوعی را تدوین کند؛ استانداردهایی که شامل مقررات مربوط به محل احداث مراکز داده، میزان مصرف برق و آب نیز خواهد بود.قرار است قانون مربوط به این موضوع در اوایل سال آینده میلادی به پارلمان ارائه شود.
در حال حاضر استرالیا قانون اختصاصی برای هوش مصنوعی ندارد و تنها از قوانین عمومی حریم خصوصی، حمایت از مصرفکننده و چارچوب داوطلبانه اخلاق هوش مصنوعی استفاده میکند.
چالش زیرساختی هوش مصنوعی؛ برق، آب و زمین
رشد سریع فناوری هوش مصنوعی، تقاضا برای ساخت مراکز داده را به شکل بیسابقهای افزایش داده است؛ اما این مراکز به دلیل مصرف بسیار بالای برق، آب برای سیستمهای خنککننده و زمین، فشار قابل توجهی بر زیرساختهای شهری وارد میکنند. همین موضوع باعث شده بسیاری از دولتها توسعه این صنعت را با ملاحظات زیستمحیطی و زیرساختی همراه کنند و مقررات سختگیرانهتری برای احداث مراکز داده تدوین کنند.
چشمانداز؛ تعادل میان توسعه هوش مصنوعی و پایداری زیرساختها
افزایش محدودیتها برای ساخت مراکز داده نشان میدهد توسعه هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک موضوع فناورانه نیست، بلکه به مسئلهای راهبردی در حوزه انرژی، آب، محیط زیست و برنامهریزی شهری تبدیل شده است. در سالهای آینده، موفقیت کشورها در توسعه اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی، بیش از هر چیز به توانایی آنها در ایجاد توازن میان گسترش زیرساختهای دیجیتال و مدیریت پایدار منابع طبیعی وابسته خواهد بود.
نظر شما