پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ بررسی تازهترین آمارهای منتشرشده در سنجههای عملکردی برنامه هفتم توسعه وزارت صنعت، معدن و تجارت مربوط به سال ۱۴۰۳ نشان میدهد مجموع ذخایر قطعی کانسنگ مس کشور به یک میلیارد و ۵۷۲ میلیون و ۱۳۹ هزار و ۲ تن رسیده است. اما آنچه بیش از حجم ذخایر جلب توجه میکند، تمرکز بالای این ذخایر در تعداد محدودی از استانهای کشور است.
کرمان؛ قلب ذخایر مس ایران
بر اساس آمار وزارت صمت، استان کرمان با یک میلیارد و ۲۹۸ میلیون و ۲۲ هزار و ۲۱۹ تن ذخیره قطعی، به تنهایی بیش از ۸۲ درصد کل ذخایر شناساییشده کانسنگ مس ایران را در اختیار دارد. این سهم قابل توجه، جایگاه کرمان را به عنوان مهمترین قطب معدنی مس کشور تثبیت کرده و نشان میدهد بخش عمده ظرفیت تأمین مواد اولیه صنعت مس ایران بر این استان استوار است.
تمرکز ذخایر در کرمان، ریشه در استقرار مجموعهای از بزرگترین معادن و مجتمعهای معدنی و صنعتی مس کشور از جمله سرچشمه، میدوک و درهزار دارد؛ مجموعههایی که طی سالهای گذشته ستون اصلی تأمین خوراک زنجیره تولید کنسانتره، آند و کاتد مس ایران بودهاند. این ظرفیت موجب شده کرمان نهتنها از نظر حجم ذخایر، بلکه از منظر زیرساختهای معدنی، فرآوری و سرمایهگذاری نیز نقش محوری در صنعت مس کشور ایفا کند.
پس از کرمان، خراسان رضوی با ۲۵۳ میلیون و ۳۳۶ هزار و ۶۰۰ تن ذخیره و سهمی حدود ۱۶ درصدی در رتبه دوم قرار دارد. آذربایجان شرقی نیز با ۱۰ میلیون و ۷۱۵ هزار تن در جایگاه سوم ایستاده است.
در ردههای بعدی، خراسان جنوبی با ۴ میلیون و ۹۹۳ هزار تن و تهران با یک میلیون و ۷۵۰ هزار تن قرار دارند؛ فاصلهای که نشان میدهد پس از دو استان نخست، حجم ذخایر به شکل محسوسی کاهش پیدا میکند.
آمارهای وزارت صمت نشان میدهد پس از پنج استان نخست، ذخایر قطعی کانسنگ مس در سایر نقاط کشور محدود است. سمنان با یک میلیون و ۲۳۹ هزار و ۸۱۴ تن، مرکزی با یک میلیون و ۱۸۷ هزار و ۹۹۹ تن، هرمزگان با ۲۹۰ هزار تن، اصفهان با ۲۰۰ هزار تن، همدان با ۱۸۱ هزار و ۳۸۹ تن، زنجان با ۱۳۵ هزار تن و یزد با ۸۸ هزار تن در ردههای بعدی قرار دارند.
این توزیع نشان میدهد جغرافیای ذخایر مس ایران بهشدت متمرکز است و بخش عمده ذخایر شناختهشده در چند استان معدنی قرار دارد؛ موضوعی که از یک سو مزیت شکلگیری زیرساختهای تخصصی، صنایع فرآوری و جذب سرمایهگذاری را در این مناطق فراهم کرده و از سوی دیگر، اهمیت توسعه اکتشافات در سایر پهنههای معدنی کشور را بیش از پیش آشکار میکند.
۱۹ استان بدون سهم در ذخایر قطعی
یکی دیگر از نکات قابل توجه این آمار، نبود ذخایر قطعی ثبتشده کانسنگ مس در ۱۹ استان کشور است. این موضوع الزاما به معنای نبود پتانسیل معدنی در این استانها نیست، بلکه نشان میدهد تاکنون ذخایر قطعی مس در آنها به ثبت نرسیده است و ضرورت گسترش اکتشافات در پهنههای کمتر شناختهشده همچنان یکی از مهمترین اولویتهای بخش معدن به شمار میرود.
در شرایطی که تقاضای جهانی برای مس به دلیل توسعه زیرساختهای انرژی، صنایع برقی و فناوریهای نوین رو به افزایش است، توسعه اکتشافات و شناسایی ذخایر جدید میتواند یکی از مهمترین الزامات تقویت جایگاه ایران در زنجیره ارزش این فلز راهبردی باشد؛ مسیری که علاوه بر افزایش ذخایر، به متوازنتر شدن نقشه معدنی کشور، کاهش ریسک تمرکز جغرافیایی منابع و تقویت امنیت تأمین مواد اولیه صنعت مس در سالهای آینده کمک خواهد کرد.
نظر شما