پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ صبحی معمولی در مرکز بهداشت امیرحمزه اصفهان؛ ساختمانی ساده در میان بافت شهری که در نگاه نخست تفاوتی با دیگر مراکز درمانی ندارد. اما همینجا، پشت درهای اتاقهای کوچک و در میان رفتوآمد آرام مراجعان، روایتی از پیوند صنعت و سلامت در حال شکل گرفتن است. روی دیوارها پوسترهایی با نمادهای رنگی دو سرطان شایع دیده میشود و نام «فولاد مبارکه» در کنار آنها نشسته است؛ نه بهعنوان یک کارخانه بزرگ، بلکه بهعنوان بازیگری که اینبار نقش خود را در میدان دیگری تعریف کرده است: پیشگیری از بیماری.
چند دقیقه ایستادن در راهروی مرکز کافی است تا ریتم این جریان را ببینی. صندلیهای انتظار آرام پر و خالی میشوند. زنی میانسال با بستهای کوچک در دست از اتاق نمونهگیری بیرون میآید؛ بستهای که مربوط به «تست فیت» است، آزمایشی ساده برای غربالگری سرطان کولورکتال. صحنهای که شاید در ظاهر عادی باشد، اما نشانه تغییری مهم در رفتار سلامت جامعه است. سالها پیش، صحبت از سرطان اغلب با سکوت یا ترس همراه بود. حالا اما مردم با آگاهی بیشتر، خودشان قدم به مراکز بهداشتی میگذارند.
چند صندلی آنطرفتر، مردی حدوداً پنجاهساله نشسته است؛ برای پیگیری یک کار معمولی به مرکز آمده، اما سن او دقیقاً در محدوده گروه هدف قرار دارد. مسئول غربالگری با حوصله مراحل انجام تست را برایش توضیح میدهد. این آزمایش با ثبت کد ملی و تاریخ تولد، بهصورت رایگان در اختیار زنان و مردان ۵۰ تا ۷۰ سال قرار میگیرد. بخشی از هزینه اجرای این برنامه با حمایت مالی فولاد مبارکه در قالب مسئولیت اجتماعی تأمین شده است؛ حمایتی که باعث شده دسترسی به این خدمات برای جمعیت بیشتری ممکن شود.
اهمیت این برنامه زمانی روشنتر میشود که به آمارها نگاه کنیم. در استان اصفهان میزان بروز سرطان کولورکتال حدود ۱۸.۰۵ مورد در هر صد هزار نفر گزارش شده است. این عدد در سطح کشور به حدود ۳۴.۴۴ میرسد. اعدادی که برای سیاستگذاران سلامت معنایی روشن دارند: بدون غربالگری، بسیاری از موارد دیر تشخیص داده میشوند. تستهای سادهای مانند فیت میتوانند نخستین سد در برابر پیشرفت خاموش بیماری باشند؛ بهویژه زمانی که هزینه انجام آن برای شهروندان کاهش یابد.
در اتاقی دیگر از مرکز، روایت غربالگری شکل متفاوتی به خود میگیرد. پزشک مامای مرکز در حال گفتوگو با بیماری است که برای بررسی وضعیت سلامت خود مراجعه کرده. در میان توضیحاتش جملهای میگوید که هنوز برای بسیاری تازه است: «سرطان سینه فقط مختص زنان نیست.» او با دقت درباره سابقه خانوادگی بیماری در میان مردان فامیل بیمار نیز سؤال میکند. شکستن همین کلیشهها بخشی از هدف برنامههای غربالگری است؛ زیرا تشخیص زودهنگام سرطان پستان، همچنان مؤثرترین راه برای مهار آن به شمار میرود.
آمارها در این حوزه نیز هشداردهندهاند. در استان اصفهان میزان بروز سرطان پستان حدود ۵۲.۳۸ مورد در هر صد هزار نفر گزارش شده و در کشور نیز این بیماری همچنان شایعترین سرطان در میان زنان است. تجربه پزشکان نشان میدهد حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از موارد غربالگری نیازمند بررسیهای تکمیلی هستند؛ مرحلهای که اگر بهموقع انجام شود، میتواند مسیر درمان را کوتاهتر و مؤثرتر کند.
در این نقطه است که نقش حمایتهای صنعتی پررنگتر میشود. طرح غربالگری تنها به شناسایی اولیه محدود نمیماند. بیمارانی که در مرحله نخست نیاز به بررسی بیشتر داشته باشند، به مراکز تخصصی برای انجام ماموگرافی یا سونوگرافی ارجاع داده میشوند. زنجیرهای از خدمات که با پشتیبانی مالی فولاد مبارکه شکل گرفته و تلاش میکند حلقهای از پیشگیری، تشخیص و پیگیری درمان را به هم متصل کند؛ زنجیرهای که اگر ناقص بماند، بسیاری از بیماران در میانه راه درمان رها میشوند.
نتیجه این پیوستگی را میتوان در همان راهروهای ساده مرکز دید. کارکنان مرکز میگویند از زمانی که حمایتهای مالی این طرح آغاز شده، میزان مراجعه برای غربالگری به شکل محسوسی افزایش یافته است. وقتی نگرانی از هزینههای آزمایش و ارجاع کمتر میشود، مردم با اطمینان بیشتری برای بررسی وضعیت سلامت خود اقدام میکنند؛ تغییری کوچک در رفتار فردی که در مقیاس جمعیتی میتواند به معنای نجات جانهای بسیاری باشد.
وقتی از مرکز بهداشت بیرون میآیی، شهر همان شهر همیشگی است؛ خیابانها شلوغاند و زندگی در جریان است. اما بنرهایی که در مسیر دیده میشوند دیگر فقط نشانههای اطلاعرسانی نیستند. آنها یادآور نوعی قرارداد نانوشته میان صنعت و جامعهاند. فولاد مبارکه که سالها نامش با تولید و صنعت گره خورده، در این روایت نقش دیگری هم پیدا کرده است: صنعتی که بخشی از توان خود را نه فقط در کورههای تولید، بلکه در مسیر حفظ سلامت مردم استان به کار گرفته است؛ جایی که پیشگیری، پیش از درمان، معنا پیدا میکند.
نظر شما