یادداشت

لزوم مدیریت واردات برای احیای صنعت فولاد

همایون دارابی*
لزوم مدیریت واردات برای احیای صنعت فولاد
مصطفی مصری پور
پنجشنبه ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۲:۵۸

در اقتصاد سیاسی صنایع مادر، گاهی تنها راه نجات رقابت‌پذیری ملی، پناه بردن به یک محدودیت استراتژیک است. حمله اخیر به فولاد مبارکه که قلب تپنده و پیشران صنعتی که یک‌تنه تغذیه‌کننده زنجیره ارزش هزاران بنگاه پایین‌دستی است، اقتصاد ایران را با یک شوک سهمگین مواجه کرد. اما خطرناک‌ترین پیامد این رویداد، نه در کوره‌های خاموش، بلکه در پویایی پنهان بازار پس از بحران نهفته است. در غیاب یک استراتژی دقیق، سپردن واردات جبرانی به شبکه واسطه‌ها، یک تله کلاسیک از تضاد منافع خلق می‌کند: تولد ذینفعانی قدرتمند که سود کلانش در بازار ملتهب واردات، مستقیماً در گرو تداوم ویرانی و تاخیر در بازسازی مبارکه است. از این منظر، تصمیم اخیر برای اعطای مجوز واردات به شرکت آسیب‌دیده، صرفاً یک مداخله دولتی مقطعی نیست؛ بلکه یک طراحی هوشمندانه در نظریه بازی‌هاست تا اطمینان حاصل شود که درآمدهای حاصل از تنظیم بازار، به جای تغذیه دلالان، دقیقاً به عنوان اهرم مالی بازسازی و احیای مزیت رقابتی صنعت فولاد عمل خواهد کرد.

پایگاه خبری تحلیلی ایراسین؛ حمله تجاوزکارانه آمریکایی-صهیونی به مجتمع فولاد مبارکه، حمله ای کاملا دقیق و حساب شده به قلب صنعت کشور بود؛ سهم ۱.۵ درصدی این بنگاه عظیم از تولید ناخالص ملی، سهم ۵ درصدی از تولید صنعتی کشور و دارابودن رتبه اول سرمایه اسمی شرکت های بورسی تنها ویژگی های فولاد مبارکه نیست، بلکه این مجتمع عظیم، تامین کننده مواد اولیه ۳۰۰۰ واحد تولیدی و ضامن اشتغال ده ها هزار نفر در سطح کشور است؛ مضاف بر این، فولاد مبارکه به عنوان یک پیشران مالی نیز در اکوسیستم بازار سرمایه کشور به عنوان یک رکن شناخته می شود، عرضه محصولات در بورس کالا، تاسیس نهاد مالی مستقل و سهم بالای سهام این شرکت در سبد صندوق های سهامی موجب شده تا جامعه بازار سرمایه نیز دغدغه های زیادی نسبت به وضعیت این بنگاه داشته باشد. طبیعی است که با این حمله، نگرانی های زیادی در سطح اقتصاد کشور نسبت به وضعیت صنایع پایین دست و بالادست و همچنین آینده بازار سرمایه ایجاد شده و التهاباتی در بازار ورق، خودرو و محصولات پایین دستی شاهد بودیم.

برآوردها نشان می‌دهد با فرض تامین اسلب مورد نیاز این شرکت از سه شرکت فولاد خوزستان جهان آرا و هرمزگان و انتقال ورق گرم تولید شده شرکت به نورد سرد می‌توان حجم بالایی از ماده اولیه مورد نیاز صنایع پایین دستی از جمله خودروسازی صنایع غذایی و لوازم خانگی را رفع کرد اما با این حال در برخی گریدهای خاص ورق کسری ایجاد می‌شود که دلیل آن نیز منحصر بودن برخی گریدهای اسلب تولیدی فولاد مبارکه و عدم امکان تولید آن در سایر کارخانه هاست. از این رو با وجود ظرفیت های فعلی همچنان نیاز به واردات در برخی بخش‌ها از جمله ورق فول هارد و همچنین اسلب واردات وجود دارد.

تصمیم اخیر جناب اتابک، وزیر محترم صمت، مبنی بر سپردن مجوز واردات ورق گرم به شرکت فولاد مبارکه، تصمیمی شجاعانه، استراتژیک و شایسته حمایت قاطع است. به گفته وزیر صمت، برنامه‌ریزی شده تا برای جبران افت تولید ناشی از آسیب‌های وارده، تختال مورد نیاز از سایر کارخانجات تامین شود و واردات ورق گرم برای تنظیم بازار مستقیماً توسط خود فولاد مبارکه انجام گیرد تا صنایع پایین‌دستی بدون وقفه و بر اساس سهمیه‌های قبلی تغذیه شوند.

فولاد مبارکه در طی سال‌های اخیر با شفافیت کامل به عنوان عرضه کننده اصلی ورق در بازار بورس کالا فعال بوده و نیازهای واقعی صنعت را رفع کرده و پرواضح است که هرگونه اقدام و سیاستی که منجر به تضعیف این نقش شود در شرایط حساس کنونی به ناچار موجب توزیع گسترده رانت و حضور فعال دلالان در بازار ورق خواهد شد. نمونه هایی از این اقدامات دلالان را می‌شد در نیمه دوم فروردین و پس از جمله تجاوزگرانه به فولاد مبارکه مشاهده کرد, جایی که ورق گرمی که قیمت 60 هزارتومان در عرضه بورس کالا به خود دیده بود و بازار آن در رکود کامل به سر می‌بُرد به یک باره به 120 هزار تومان رسید و البته با خروج محصولات از انبارهای مبارکه مجدد نزولی شد.

بیایید واقع‌بین باشیم؛ اگر جریان واردات ورق از کانال مبارکه خارج شده و به کام دلالان و رانت‌خواران شیرین شود، مافیای واردات و سودهای نجومی واسطه‌گری، انگیزه احیای خطوط آسیب‌دیده را نابود می‌کند و شک نداشته باشید که در آن صورت، مبارکه دیگر هرگز بازسازی نخواهد شد! سپردن واردات به خود تولیدکننده، یعنی تضمین اینکه منابع حاصل از تنظیم بازار، مستقیماً صرف بازسازی خطوط تولید همین شرکت خواهد شد، نه پر کردن جیب واسطه‌ها.

فولاد مبارکه امروز دیگر فقط یک مجتمع صنعتی نیست؛ پس از آن بمباران‌ها و روزهای سخت جنگ، این شرکت اکنون نماد مقاومت، اراده و پیروزی اقتصاد ایران است. بازسازی سریع و قدرتمندانه این مجموعه، پاسخی محکم به کسانی است که توقف چرخ‌های تولید ما را آرزو می‌کردند. ققنوس صنعت فولاد ایران تنها با قطع دست رانت‌خواران است که می‌تواند قدرتمندتر از همیشه از خاکستر برخیزد.

* کارشناس بازار سرمایه

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

گفت‌وگو

پربازدیدهای باشگاه‌تحلیلگران

یادداشت

تازه‌ترین‌ها باشگاه‌تحلیلگران

ویدیوی صفحه

دیدگاه