پایگاه خبری تحلیلی ایراسین؛ بر اساس صورت‌های مالی نه ماهه سال ۱۴۰۴ گروه فولاد مبارکه، درآمدهای عملیاتی با رشد ۲۳ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل، به رقم قابل توجه ۲۴۹ همت رسیده است. نقطه عطف این دوره، عملکرد بخش صادرات است. درآمدهای صادراتی با جهش کم‌سابقه ۱۷۱ درصدی از ۱۳.۲ همت به ۳۵.۸ همت افزایش یافته است. این رشد حاصل افزایش ۱۰۰ درصدی حجم صادرات (رسیدن به ۱.۱۹ میلیون تن) است که نشان‌دهنده چابکی لجستیکی و رویکرد تهاجمی این گروه صنعتی در بازاریابی بین‌المللی است. درآمد فروش داخلی با وجود نوسانات و رکود نسبی بازار، ۱۲ درصد افزایش یافته و به ۲۱۳ همت رسیده است. این ترکیب متوازن از بازار داخلی و صادرات، نه تنها درآمد ارزی ۳۵.۸ همتی برای گروه ایجاد کرده، بلکه ریسک تمرکز بر یک بازار خاص را کاهش داده است.

خنثی‌سازی اثر دو ریسک اصلی
گروه فولاد مبارکه با تمرکز بر دو محور جهش صادرات و چابک‌سازی ساختار حکمرانی، تلاش کرده اثر دو ریسک اصلی سال جاری، یعنی افزایش اجتناب ناپذیر هزینه‌ها و رکود بازار داخلی را مدیریت کند. در کنار این رویکرد، استفاده هدفمند از اهرم مالی و ظرفیت خلق بدهی به فولاد مبارکه اجازه داده در شرایط تورمی، از طریق سرمایه‌گذاری بدهی‌ها در بخش‌های پربازده، مسیر پایدارتری برای حفظ سودآوری و تداوم فعالیت گروه ترسیم کند. فولاد مبارکه با درک صحیح از چرخه عمر صنعت فولاد و رکود نسبی در تقاضای داخلی، اجرای استراتژی «تنوع‌بخشی به بازار» را در دستور کار قرار داده است.
سال ۱۴۰۴ از منظر عملیاتی، به عنوان یکی از سخت‌ترین سال‌ها برای شرکت‌های تولیدی و بنگاه‌های صنعتی در یک دهه اخیر محسوب می‌شود؛ چراکه از یک سو تنش‌های سیاسی، نوسانات شدید ارزی، جنگ ۱۲ روزه و فشارهای فزاینده اقتصادی و از سوی دیگر ناترازی انرژی، افزایش قیمت حامل‌های انرژی، رشد نرخ ارز مبادله‌ای فضای فعالیت صنعتی را به شدت محدود کرد.
قیمت حامل‌های انرژی و نهاده‌های تولید در سال ۱۴۰۴ با رشد چند برابری نسبت به نرخ ارز و تورم عمومی افزایش یافت و به مهم‌ترین ریسک صنعت در سال جاری تبدیل شد. افزایش ۱۰۱ درصدی نرخ گاز طبیعی و ۲۱۶ درصدی نرخ آب، بهای تمام‌شده فولاد مبارکه را ۴۴ درصد افزایش داد. با این حال واکنش گروه به این شوک هزینه‌ای منفعلانه نبوده است. فولاد مبارکه به جای انتقال مستقیم فشار هزینه به قیمت محصول یا کاهش تولید، مسیر تسریع یکپارچگی عمودی معکوس را در پیش گرفته است. سرمایه‌گذاری سنگین در نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴ مگاواتی، نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی و پروژه انتقال آب دریا و تصفیه پساب، تلاشی برای رهایی دائمی از ریسکی است که با توجه به کسری مداوم بودجه دولت، هر سال با شدت بیشتری به صنعت انرژی بر ضربه می زند. گروه با تامین نهاده‌های استراتژیک خود توانسته سطح بالاتری از امنیت عملیاتی برای خود تضمین کند. این رویکرد در افق بلندمدت، بازدهی فراتر از تورم را به بار خواهد آورد و این مفهوم مشخص مزایای اهرم مالی در زمان تورمی است.
در عملکرد نه ماهه سال جاری هزینه های مالی گروه به ۱۲.۵ همت رسیده است که فروش اعتباری محصولات در بازار داخلی و تامین منابع مالی طرح های توسعه از جمله دلایل با اهمیت این افزایش می باشد. علاوه بر این، شناسایی سود و کارمزد خرید اقساطی سهام شرکت صنایع معدنی کانی‌سازان کیمیا نیز منجر به این افزایش هزینه شده است.

از چابک‌سازی تا فولاد سبز
فولاد مبارکه در ابتدای سال جاری به منظور کنترل هزینه‌ها و چابکسازی ساختاری، اقدام به تفکیک فولاد و نورد پیوسته سبا و ایجاد یک شرکت مستقل در ساختار خود کرد. این اقدام به صورت حسابداری موجب کاهش حاشیه سود شرکت اصلی در قیاس با دوره های قبل شد که بخش قابل‌توجهی از این کاهش، ناشی از خروج سود خالص ۱۲ همتی فولاد سبا از صورت‌های مالی شرکت اصلی است. لذا این تفکیک تنها منجر به تغییر طبقه بندی و شناسایی سود حاصل از عملکرد شرکت فولاد و نورد پیوسته سبا به عنوان درآمد حاصل از سرمایه گذاری ها خواهد شد و در پایان سال مالی در این سرفصل شناسایی خواهد شد. در نه ماهه منتهی به پایان آذر سال جاری، شرکت فولاد سبا با ۴۸ همت درآمد عملیاتی و ۱۲.۱ همت سود خالص به حاشیه سود خالص ۲۵.۳ درصد رسیده که نسبت به عملکرد بسیاری از شرکت‌های بورسی وضعیت مطلوب تری را داشته است. این گروه از طریق تولید ورق های فولادی با ارزش افزوده بالا توانسته جایگاه مناسبی در صنعت فولاد کشور به خود اختصاص دهد.
بر اساس اطلاعات مندرج در گزارش عملکرد نه ماهه سال ۱۴۰۴ گروه فولاد مبارکه، روند توسعه این گروه، فارغ از طرح های توسعه شرکت های زیرمجموعه در نقاط مختلف کشور، در شرکت اصلی نیز با تمرکز بر تولید محصولات ویژه و کاهش آلایندگی ادامه دارد.
راهبرد فولاد مبارکه در تعریف طرح های توسعه، علاوه بر تولید فولاد سبز و حفظ پایداری محیط زیست، عبور از تناژ و حرکت به سمت کیفی سازی است. در نورد گرم ۲ با پیشرفت ۵۳ درصدی مواجه هستیم، این پروژه، گروه را وارد لیگ تولید کنندگان فولادهای پیشرفته (API برای نفت و گاز، خودرویی) می‌کند. این یعنی خروج از رقابت قیمتی در بازار محصولات ساختمانی و ورود به بازار محصولات با ارزش افزوده بالا. واحد گالوانیزه ۸۴ درصد، بهینه سازی نورد سرد ۵۹ درصد، بهینه سازی نورد گرم ۴۸ درصد و بهینه سازی واحد آهن سازی ۳۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته اند.
در حوزه انرژی و محیط زیست نیز سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی، فولاد مبارکه را در برابر تعرفه‌های کربنی آینده (مثل مکانیزم CBAM اروپا) بیمه می‌کند که هم اکنون قسمتی از این نیروگاه در حال استفاده است، پروژه سیکل ترکیبی نیز با ۷۷ درصد پیشرفت مواجه شده است. علاوه بر این گروه اعلام کرده تصفیه فاضلاب نیز پیشرفت ۸۷ درصدی داشته است.
بررسی عوامل افزایش هزینه‌های تولید
برای نمونه، رشد ۵۴ درصدی هزینه‌های اداری با تأکید بر «افزایش تشریفات» مطرح می‌شود، در حالی که بی‌توجهی به گزارش‌ها تا حدی است که به رشد قابل‌توجه صادرات اشاره‌ای نشده است. در سرفصل هزینه‌های فروش، اداری و عمومی، هزینه حمل‌ونقل محصولات صادراتی ثبت می‌شود که به دلیل افزایش ۱۰۰ درصدی مقدار فروش صادراتی نسبت به دوره مشابه سال قبل، به ۲۲،۳۸۰ میلیارد ریال رسیده است. مقدار صادرات محصولات از ۵۹۵ هزار تن در نه‌ماهه ۱۴۰۳ به ۱،۱۸۸ هزار تن در نه‌ماهه ۱۴۰۴ افزایش یافته و صادرات حیاتی‌ترین محصول فولاد مبارکه، یعنی «محصول گرم»، نیز با رشد ۴۳ درصدی (بیش از ۱۰۰ هزار تن) همراه بوده است. افزون بر این، افزایش نرخ حامل‌های انرژی و رشد سطح عمومی قیمت‌ها، به‌طور طبیعی هزینه‌های عمومی کارخانه را افزایش داده است.