به گزارش ایراسین، بر اساس گزارشی که توسط اندیشکده انرژی «امبر» (Ember) منتشر شد، هند باید به سرعت انعطاف‌پذیری سیستم قدرت خود را بهبود بخشد تا از تضعیف گسترش انرژی پاک در اثر افزایش «محدودیت خورشیدی» (Solar Curtailment) جلوگیری کند.

گزارش امبر نشان می‌دهد که هند در سال ۲۰۲۵ به ۵۰ درصد تولید برق مبتنی بر سوخت‌های فسیلی‌دست یافت، اما در بازه زمانی مه تا دسامبر به دلایل امنیتی شبکه، حدود ۲.۳ تراوات‌ساعت انرژی خورشیدی محدود (Curtail) شد. این امر عمدتاً به این دلیل رخ داد که سیستم برق انعطاف‌پذیری کافی برای جذب تولید روزافزون انرژی خورشیدی در ساعات میانه روز را نداشت. علاوه بر این، کشور مجبور بود ظرفیت کافی از نیروگاه‌های زغال‌سنگی را در مدار نگه دارد تا تقاضای عصرانه را پوشش دهد.

محدودیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۵ عمدتاً توسط محدودیت‌های عملیاتی، از جمله انعطاف‌پذیری محدود در ناوگان نیروگاه‌های زغال‌سنگی و تقاضای ضعیف‌تر از حد انتظار در ساعات روز، نه مازاد عرضه انرژی‌های تجدیدپذیر، هدایت می‌شد. امبر اعلام کرد که هند در سال ۲۰۲۵ رکورد ۳۸ گیگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی را به شبکه اضافه کرد که مجموع ظرفیت نصب شده را به حدود ۱۳۶ گیگاوات رساند، اما افزودن‌های مربوط به انعطاف‌پذیری با این سرعت همگام نبود.

ناتوانی نیروگاه‌های زغال‌سنگی در کاهش تولید طبق این گزارش، ناوگان زغال‌سنگی هند تنها توانست به حداقل بار حرارتی الزام‌آور ۵۵ درصد کاهش یابد که این امر توانایی سیستم برای استقبال از خروجی انرژی خورشیدی در ظهر را محدود کرد. در نتیجه، اپراتور شبکه ملی بارها مجبور شد به مداخلات اضطراری، از جمله خدمات کمکی ذخیره‌ساز ثالثیه (TRAS)، برای حفظ پایداری شبکه متوسل شود که منجر به محدودیت انرژی خورشیدی گردید. طبق گزارش، زغال‌سنگ همچنان بخش عمده برق هند را تامین می‌کند و در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۵ درصد از تولید برق را به خود اختصاص داده است.

هزینه‌های اقتصادی و زیست‌محیطی محدودیت تولید

محدود کردن تولید انرژی خورشیدی علیرغم جبران مالی تولیدکنندگان تجدیدپذیر، منجر به از دست رفتن نظیری برق پاک می‌شود و گزارش آن را «فرصت از دست رفته برای جایگزینی تولید سوخت‌های فسیلی» می‌داند. طبق برآورد امبر، پرداخت‌های جبرانی برای محدودیت‌های ناشی از مسائل امنیتی حدود ۵.۷۵ تا ۶.۹ میلیارد روپیه (۶۳ تا ۷۶ میلیون دلار) بوده است. این هزینه‌ها در نهایت در کل سیستم برق اجتماعی‌سازی شده و به طور غیرمستقیم از طریق تعرفه‌های برق به مصرف‌کنندگان منتقل می‌شود. علاوه بر این، طبق محاسبات امبر، این محدودیت‌ها در سال ۲۰۲۵ منجر به از دست رفتن فرصت کاهش حدود ۲.۱۱ میلیون تن دی‌اکسید کربن شده است.

تقاضای ضعیف و غیرمنتظره در ساعات روز در سال ۲۰۲۵ که تا حدی ناشی از دمای ملایم‌تر و رشد تولید انرژی خورشیدی پشت کنتور (Behind-the-meter) بود، چالش‌های تعادل شبکه را تشدید کرد. در اکتبر ۲۰۲۵، تقاضای متوسط در میانه روز به صورت سالانه ۱۴ گیگاوات کاهش یافت و به ۱۸۵ گیگاوات رسید؛ این کاهش دو برابر کاهش مشاهده شده در ساعات عصر بود و فاصله بین خروجی خورشیدی روزانه و نیازهای اوج ساعتی عصر را بیشتر کرد.

امبر هشدار داد که اگرچه محدودیت انرژی خورشیدی مرتبط با امنیت شبکه در حال حاضر کمتر از محدودیت‌های ناشی از محدودیت‌های انتقال است، اما می‌تواند در صورت ادامه رشد سریع‌تر ظرفیت خورشیدی نسبت به تقاضا، بدون سرمایه‌گذاری موازی در انعطاف‌پذیری، به یک امر عادی تبدیل شود.

برای ادغام سهم بالاتری از انرژی خورشیدی به طور کارآمد، گزارش تاکید می‌کند که هند باید انعطاف‌پذیری را در سه حوزه گسترش دهد: عملیات انعطاف‌پذیرتر زغال‌سنگ، استقرار ذخیره‌سازی انرژی، و پاسخ تقاضا در سمت مصرف‌کننده. این اقدامات شامل قابلیت عمیق‌تر برای کاهش تولید زغال‌سنگ (Ramping)، استقرار سریع‌تر ذخیره‌سازی باتری و شتاب‌بخشی به هوشمندسازی کنتورها برای فعال کردن تعرفه‌های زمان‌مبنا (Time-of-day) جهت تشویق مصرف‌کنندگان به جابجایی تقاضا مطابق با نیازهای سیستم است.

امبر در پایان خاطرنشان کرد: «انرژی پاک بدون انعطاف‌پذیری نمی‌تواند به طور کارآمد مقیاس‌پذیر شود» و افزود که تجربه هند در سال ۲۰۲۵ به عنوان یک تست استرس اولیه برای آینده با سهم بالای خورشیدی تلقی می‌شود، نه شاهدی بر مازاد ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر.