به گزارش ایراسین، سوزاندن گازهای همراه نفت در مشعلها، طی دهههای گذشته یکی از چالشهای مهم صنعت نفت ایران بهشمار میرفت؛ پدیدهای که افزون بر تحمیل خسارتهای اقتصادی سنگین و هدررفت سرمایه ملی، همواره بهعنوان یک معضل جدی زیستمحیطی در مناطق نفتخیز کشور مطرح بوده؛ گازهایی که همزمان با تولید نفت از چاهها خارج میشوند، بهجای ورود به چرخه مصرف یا فرآوری، در مشعلها سوزانده شده و سهم قابل توجهی در انتشار آلایندهها داشتهاند.
با این حال، گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای رسمی حاکی از آن است که وزارت نفت در سالهای اخیر، با اتخاذ رویکردی برنامهمحور، سرمایهگذاری هدفمند در پروژههای ملی و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، حذف مشعلسوزی را به یکی از اولویتهای اصلی خود در سیاستگذاری و اجرا تبدیل کرده است.
رشد چشمگیر جمعآوری گازهای مشعل
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در تازهترین گزارش خود از عملکرد دستگاهها در اجرای برنامه هفتم توسعه اعلام کرده است که میزان جمعآوری گازهای مشعل در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل، رشدی معادل ۴۶۰ درصد داشته است؛ رشدی که نهتنها از هدف پیشبینیشده در برنامه هفتم توسعه (۳۶ درصد) فراتر رفته، بلکه نشاندهنده شتابگیری جدی اقدامات در این حوزه است؛ بر اساس این گزارش، تاکنون بیش از ۱۲ قرارداد مهم فروش و جمعآوری گازهای مشعل با هدف بهرهگیری از توان بخش خصوصی منعقد شده که اجرای آنها در میادین مختلف نفتی جنوب کشور در جریان است؛ همچنین در مراسمهایی رسمی با حضور رئیسجمهور و وزیر نفت، چندین پروژه جدید نفتی از جمله طرحهای مرتبط با جمعآوری گازهای مشعل در استان خوزستان افتتاح یا کلنگزنی شدهاند که ارزش سرمایهگذاری آنها بیش از ۸۰۰ میلیون دلار اعلام شده است.
وزیر نفت نیز با اشاره به روند پیشرفت این طرحها تأکید کرده است که با تکمیل پروژههای کلان جمعآوری گازهای مشعل تا پایان سال ۱۴۰۷، خاموشی کامل مشعلها در کشور محقق خواهد شد.
پروژههای کلان ملی
در حال حاضر، صنعت نفت ایران چندین پروژه بزرگ ملی را برای جمعآوری گازهای مشعل در دست اجرا دارد؛ از جمله این طرحها، پروژه NGL-3100 دهلران در استان ایلام است که با ظرفیت روزانه حدود ۷ میلیون مترمکعب گاز همراه، به مراحل پایانی اجرا نزدیک شده است.
پروژه پالایشگاه گاز هویزه (NGL-3200) نیز با هدف جمعآوری بیش از ۱۴ میلیون مترمکعب گاز مشعل در روز در منطقه غرب کارون طراحی شده و بخش عمدهای از پیشرفت فیزیکی خود را پشت سر گذاشته است.
علاوه بر این، پروژههای جمعآوری گازهای مشعل در میادین اهواز، مارون، بیدبلند و سایر میادین نفتی کشور نیز با پیشرفت قابل توجهی در حال اجرا هستند، هرچند زمانبندی دقیق بهرهبرداری از برخی از این طرحها همچنان در دست پیگیری است.
طرحهای کوتاهمدت و مشارکت بخش خصوصی
در کنار پروژههای بلندمدت، وزارت نفت برای جلوگیری از هدررفت گاز تا زمان بهرهبرداری کامل از طرحهای ملی، اجرای طرحهای کوتاهمدت را نیز در دستور کار قرار داده است. این طرحها عمدتاً در قالب مزایدهها و قراردادهای فروش گازهای مشعل با بخش خصوصی اجرا میشوند و نقش مهمی در افزایش سریع میزان جمعآوری گاز ایفا کردهاند.
برآوردها نشان میدهد که با اجرای این طرحها، روزانه دهها میلیون مترمکعب گاز مشعل بیش از گذشته جمعآوری شده و وارد چرخه مصرف یا فرآوری خواهد شد.
اهداف کلان در برنامه هفتم توسعه
بر اساس برنامه پنجساله هفتم توسعه، هدفگذاری شده است که تا پایان سال ۱۴۰۷، روزانه حدود ۴۳ میلیون مترمکعب گاز مشعل در کشور جمعآوری شود. تحقق این هدف مستلزم تکمیل پروژههای ملی، تأمین منابع مالی، و استفاده حداکثری از توان بخش خصوصی و داخلی است.
وزیر نفت با تأکید بر اهمیت این هدف اعلام کرده است که خاموشی کامل مشعلها، نمادی از تحقق اقتصاد مقاومتی، صیانت از سرمایههای ملی و بهبود شرایط زیستمحیطی در مناطق نفتخیز کشور خواهد بود.
چشمانداز
مجموع گزارشهای رسمی و رسانهای نشان میدهد که صنعت نفت ایران با اتخاذ راهبردی دوگانه شامل اجرای پروژههای کلان ملی و طرحهای کوتاهمدت مشارکتی، موفق شده است، روند جمعآوری گازهای مشعل را بهطور محسوسی شتاب دهد، دستاوردی که نهتنها فراتر از اهداف تعیینشده در برنامه هفتم توسعه ارزیابی میشود، بلکه چشمانداز روشنی از کاهش آلودگی، افزایش بهرهوری و جلوگیری از هدررفت منابع گازی کشور در سالهای آینده ترسیم میکند.
نظر شما