به گزارش ایراسین و به نقل از جهان صنعت، درپی تقویت چشمگیر تقاضا درخصوص مس انتظار می‌رود که قیمت این فلز سرخ در سطح جهان افزایش یابد؛ گفته می‌شود اگر نگاه ایران توجه به صنایع مس و به‌دست‌آوردن سهم بالا در بازار جهانی و همچنان حفظ کیفیت و رقابتی بودن باشد، باید علاوه بر داشتن رویکرد نتیجه محوری در این صنعت از ظرفیت‌های فعلی نیز بهره برد و فرآیندهای اشتباه را اصلاح کرد.

سالانه بیش از یک‌میلیارد دلار کاتد از ایران صادر می‌شود که در صورت تغییر سیاست تعرفه‌ای یعنی محدودیت صادرات کنسانتره و تسهیل واردات آن با حقوق ورودی صفردرصد می‌توان طی یک‌سال این میزان را به بیش‌از ۲ میلیارد دلار رساند، همین میزان سودآوری خود می‌تواند سرمایه‌ای برای استخراج معادن و تولید کنسانتره باشد، در این بین تاکید می‌شود که تقویت توان تولید منجر به رونق آن و درنهایت بهره‌برداری مناسب منابع برای کشور خواهد شد.

امروز کشورهایی مانند هند، عربستان، کنگو و زامبیا در کنار غول‌های سنتی آمریکای لاتین در تکاپو هستند تا سهم بیشتری از این بازار روبه‌رشد را به‌دست آورند؛ درچنین‌شرایطی ایران با تکیه بر ذخایر عظیم و متنوعی که جایگاه ششم جهانی را از نظر منابع معدنی برایش رقم زده می‌تواند بازیگری بسیار اثرگذارتر باشد، البته مشروط بر آنکه از مرحله ذخایر غنی به مرحله تولید متناسب و توسعه هوشمندانه عبور کند.

طبق ارزیابی کارشناسان صنعت مس ایران بیش از ۵۰ میلیارد تن ذخیره معدنی در اختیار دارد که ارزش بالقوه آن نزدیک به ۷۵۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود، وجود ذخایر کلاس جهانی ایران را در شمار کشورهای دارای مزیت راهبردی قرار داده است، بااین‌حال همانطور که فعالان صنعت تاکید می‌کنند جایگاه تولید با میزان ذخایر همخوانی ندارد و بخش اکتشاف، فرآوری، صنایع پایین‌دستی و قوانین سرمایه‌گذاری نیازمند بازنگری جدی است به‌ویژه درشرایطی‌که جهان مسیر رشد تقاضا را تا سال ۲۰۳۰ شتابان پیش‌بینی می‌کند و حتی تحلیلگران از رسیدن قیمت کاتد به مرز ۱۵ هزاردلار خبر می‌دهند.

اهمیت مس

مس سومین فلز پرکاربرد برای انسان بعد از سنگ‌آهن و آلومینیوم است، این فلز طی مدت‌های طولانی تنها در ساخت‌وساز، سیم‌کشی خودروها و لوازم خانگی کاربرد داشته درحالی‌که امروز طیف وسیعی از محصولات را در بر می‌گیرد؛ از انرژی‌های تجدیدپذیر و خودروهای برقی گرفته تا دیتاسنترها و نیمه رساناها که به مصرف‌کنندگان جدید تبدیل شدند.

البته که حکایت صنعت مس محدود به زمان خاصی نیست و حکایت ماده‌ای با ارزش در پهنه پر رمز و راز کویر است. این فلز ارزشمند موجود در دل کویر جایگاه خاصی در زندگی بشر امروزی دارد و باید برمبنای همین اهمیت به آن بها داد، این روزها اگر گشتی در اخبار صنعت مس در جهان بزنیم به‌وضوح یک نکته در میان همه آنها به چشم می‌خورد و آن طرح‌های توسعه و سرمایه‌گذاری کشورها برای افزایش تولید جهت جانماندن از قافله تقاضای روز افزون است؛ نکته‌ای که در ایران هم باید مورد توجه قرار گیرد.

اگر تا چندسال پیش نام صنعت مس با شیلی، پرو و کشورهای آمریکای لاتین عجین شده بود، اما حالا هند، عربستان، کنگو و زامبیا هم حرف‌هایی برای گفتن دارند و دلیل آن هم کاملاً روشن است: مس، این ماده حیاتی زندگی بشر امروزی که از چراغ خانه و محل کار تا حمل‌ونقل، تولید انرژی و تهویه مطبوع و… همه به آن وابستگی دارند؛ این یعنی اهمیت صنعت مس نسبت به گذشته چند برابر شده بنابراین به همان میزان این صنعت نیازمند نگاه ویژه سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان اقتصادی کشور است تا با فراهم‌کردن بستر توسعه همه‌جانبه آن مانند کشورهای پیشرو، حجم تولیدات و تنوع محصولات به تناسب قابلیت‌ها افزایش یابد.

احتیاط در معاملات کوتاه‌مدت

کارشناسان باور دارند که حساسیت معامله‌گران نسبت به تصمیمات فدرال‌رزو فضای معاملات کوتاه‌مدت را محتاط کرد، در این بین افزایش تقاضا و اختلال درعرضه تولیدکنندگان معدنی بزرگ از عوامل اصلی این رشد به‌شمارمی‌رود.

قیمت مس در بورس فلزات لندن (LME) با افزایش ۳۸۳/‌۵ دلاری (۳/‌۴ درصد) به ۱۱۶۳۵/ ۵ دلار در هرتن در ۸ دسامبر رسید. مس در بورس Comex نیویورک در محدوده ۵/‌۲۸ تا ۵/‌۳۵ دلار به ازای هر پوند معامله شده که معادل تقریبی ۱۱ هزار و۶۷۷ دلار در هرتن یعنی قیمتی نزدیک به LME، اما اندکی بالاتر است. قراردادهای مس در بورس SHFE شانگهای در سطوح معقولی قرار دارد اما هزینه‌هایی مانند تبدیل ارز، حمل، انبارداری و مالیات باعث می‌شود لزوماً مس در بورس شانگهای از بورس‌های نیویورک و لندن ارزان‌تر نباشد.

فلز آلومینیوم، اما به‌دلیل چشم‌انداز کمبود عرضه در برابر تقاضا از سوی برخی تحلیلگران به‌عنوان پیشتاز فلزات پایه در ۲۰۲۶ مطرح می‌شود، باوجود اینکه این فلز طی ماه‌های اخیر روندی صعودی داشته روز ۸ دسامبر در بورس فلزات لندن با افت قیمت پنج‌دلاری (۰/‌۱۷ درصدی) به ۲ هزار و۸۸۸ دلار رسید، نوسانات آلومینیوم در بازه ۲۷۷۱ تا ۲۹۱۴/‌۵ دلار ارزیابی شده است، برخلاف برخی فلزات دیگر اختلاف قیمت آلومینیوم میان بورس‌های لندن، شانگهای و CME شیکاگو محدود بوده و این امر نشان‌دهنده ماهیت جهانی‌تر این بازار است.

صادرات آلومینیوم چین در ۱۱ ماه نخست ۲۰۲۵ به ۵/ ۵۹ میلیون‌تن رسیده که ۹/‌۲ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل است، این موضوع از افزایش مصرف داخلی چین و نزدیک‌شدن تولید به سقف سالانه ناشی شده و در کنار کمبود عرضه جهانی موجب افزایش قیمت آلومینیوم در بازار شده است، قیمت نقدی و سه‌ماهه روی در محدوده ۳۱۲۰ تا ۳۱۳۰ دلار معامله شد و قیمت قراردادی آن در SHFE حدود ۲۲۴۲۵ یوآن در هرتن بوده یعنی نسبت قیمت روی در بورس شانگهای به بورس فلزات لندن که مرجع است، در محدوده ۷/‌۴ قرار دارد. قیمت سرب روندی کاهشی داشته و در ۸ دسامبر به ۱۹۹۸/ ۵ دلار رسیده است؛ مس و آلومینیوم همچنان در کانون توجه بازار فلزات پایه قرار دارند و تداوم تقاضا در حوزه زیرساخت، خودروهای برقی، انرژی‌های سبز و فناوری‌های نو می‌تواند به رشد بیشتر قیمت این فلزات منجر شود.

وضعیت ۲۰۲۶

تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که قیمت مس برای فصل‌های متوالی سال ۲۰۲۶ افزایش یابد؛ ۱۱ هزار و۵۰۰ دلار به ازای هرتن برای ماه مارس سپس ۱۲ هزاردلار و ۱۲ هزار و۵۰۰ دلار به‌ترتیب برای ژوئن و سپتامبر سال جدید میلادی خواهد بود، آنها نخستین‌هدف قیمتی برای دسامبر را ۱۳ هزاردلار اعلام کردند.

به گفته تحلیلگران، این پیش‌بینی‌های جدید عمدتاً ناشی از تداوم ریسک‌های عرضه و کاهش موجودی انبارهاست که انتظار می‌رود شرایط بازار را همچنان محدود نگه دارد، این بانک اشاره کرده که اختلالات معدنی در سال‌جاری ازجمله حادثه مرگبار در معدن گراسبرگ متعلق به شرکت Freeport-McMoRan در اندونزی، روند کند بازیابی تولید در شیلی و اعتراضات مکرر در پرو همگی نشان‌دهنده محدودیت‌های ساختاری عرضه هستند که احتمالاً تا سال ۲۰۲۶ ادامه خواهند داشت.

با در نظر گرفتن این ریسک‌ها بانک UBS پیش‌بینی می‌کند کسری بازار مس امسال و سال آینده به‌طور قابل‌توجهی افزایش یابد، طبق این گزارش کسری بازار در سال ۲۰۲۵ ممکن است به ۲۳۰ هزارتن برسد و در سال ۲۰۲۶ تقریباً دوبرابر شده و به ۴۰۷ هزارتن افزایش یابد، این درحالی است که پیشتر پیش‌بینی‌های بانک برای این دوسال به‌ترتیب ۵۳ هزارتن و ۸۷ هزارتن بود که تقریباً یک‌چهارم برآورد فعلی است.

UBS برآورد رشد تولید مس تصفیه‌شده را کاهش داده و آن را برای سال ۲۰۲۵ برابر ۲/‌۱ درصد و برای سال ۲۰۲۶ برابر ۲/‌۲ درصد اعلام کرده؛ موضوعی که عمدتاً ناشی از افت عیار ذخایر و چالش‌های عملیاتی است.

درهمین‌حال این بانک انتظار دارد تقاضای جهانی مس در هردو سال با رشد ۸/‌۲ درصدی همراه باشد؛ رشدی که تحت تأثیر خودروهای برقی، انرژی‌های تجدیدپذیر، سرمایه‌گذاری در شبکه برق و توسعه مراکز داده خواهد بود، در نتیجه UBS معتقد است هرگونه کاهش قیمت مس کوتاه‌مدت خواهد بود و توصیه می‌کند سرمایه‌گذاران در موقعیت خرید باقی بمانند یا از استراتژی‌های معاملاتی مبتنی بر فروش نوسان استفاده کنند.

ارزآوری ۲ برابری

پیشتر سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت تکمیل زنجیره صنعت مس را فرصتی بزرگ برای توسعه اشتغال ارزآوری دانست و افزود: درصورت تحقق اهداف برنامه‌هفتم این صنعت بیش از ۸ میلیارد دلار ارزآوری برای کشور دارد.

سیدروح‌الله لطیفی اظهار داشت: ایران بیش از ۷ درصد منابع زیر زمینی جهان را دارا است، اما به‌دلیل خام‌فروشی یا نیمه‌خام‌فروشی و بی‌توجهی به سرمایه‌گذاری در تکمیل زنجیره ارزش صنایع معدنی نتوانسته از این مزیت خدادادی به درست بهره ببرد.

سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت در ادامه توضیح داد: با سیاست‌های فعلی ما شاهد تولید حداقلی واحدهای تولیدی کاتد، مفتول و لوله مسی در کشور هستیم به‌گونه‌ای که بزرگ‌ترین واحد تولیدی بخش خصوصی با ۳۰ درصد ظرفیت درحال کار بوده و باوجود اشتغال بیش از ۷۰۰ نفر در این واحد تولیدی که در مناطق محروم نیز واقع شده می‌شد آن را به نزدیک به ۲ هزارنفر رساند.

سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت گفت: با تغییر سیاست‌های تعرفه‌ای تا رسیدن به تولید ۳/۴ میلیون‌تنی کنسانتره می‌توان اشتغال و ارزآوری را تضمین کرد. بستن عوارض بیشتر بر صادرات کنسانتره به‌عنوان مواد خام با هدف ورود همه این کنسانتره‌ها به چرخه تولید و کاهش عوارض واردات کنسانتره برای پر کردن خلأ فعلی یک سیاست استانداردی بوده که در همه‌دنیا مرسوم است درحالی‌که متأسفانه ما صادرات مواد خام را آسان و واردات آن را سخت کردیم.