اقتصاد چرخشی
-
چگونه فولاد هرمزگان مرزهای بهرهوری را جابهجا میکند؟
کوره روشن خلیج فارس
صنعت فولاد در سالهای اخیر، همواره در خط مقدم تلاطمهای اقتصادی و محدودیتهای سخت زیرساختی قرار داشته است. از نوسانات قیمتهای جهانی کامودیتیها گرفته تا چالشهای تامین پایدار انرژی، متغیرهای برونزای متعددی حاشیه سود و برنامه تولید فولادسازان را تهدید میکنند. با این حال، در چنین چشمانداز پرچالشی، تفاوت میان بنگاههای پیشرو و سایر بازیگران بازار در نحوه واکنش به این بحرانها و تمرکز بر اهرمهای قابل کنترل داخلی نمایان میشود. بررسی عملکرد مالی و عملیاتی شرکت فولاد هرمزگان در سال منتهی به اسفند ۱۴۰۴ نشان میدهد که چگونه یک ساختار صنعتی میتواند با تغییر رویکرد به سمت ارتقای بهرهوری عملیاتی و پایداری زنجیره تامین، نه تنها اثرات سو متغیرهای کلان را خنثی کند؛ بلکه استاندارد جدیدی برای خلق ارزش در یکی از استراتژیکترین صنایع کشور تعریف نماید.
-
بازوی فولادساز زاگرس چگونه زنجیره ارزش را تکمیل کرد؟
معماری تازه در فولاد سفیددشت
صنایع سنگین، بقا و رقابتپذیری را در گرو تکمیل زنجیره ارزش و مدیریت بهینه منابع شناخته اند. شرکت فولاد سفیددشت چهارمحال و بختیاری، با درک این ضرورت استراتژیک، یک دگردیسی ساختاری را تجربه کرده است. این مجموعه با عبور از فاز تولید مواد میانی و ورود به عرصه فولادسازی، نشان داد که چگونه میتوان با یکپارچهسازی فرآیندها و پیادهسازی الگوهای اقتصاد چرخشی، علاوه بر خلق ارزشافزوده بالاتر، تابآوری اقلیمی صنعت را نیز ارتقا داد.
-
چرا فولاد ایران به یک تنظیم گر استراتژیک نیاز دارد؟
بلوغ نهادی در اقتصاد صنایع سنگین
تابآوری بنگاهها در صنعت فولاد ایران دیگر با چانهزنیهای کلاسیک بر سر سهمیههای بازار و تعرفه انرژی تضمین نمیشود. رقبای بینالمللی زیر چتر نهادهای پیشروی چون «انجمن جهانی فولاد»، با اتکا به حکمرانی دادهمحور، لابیگری را به سیاستگذاری ارتقا داده و ائتلافهای عظیم برای توسعه زیرساخت و اقتصاد چرخشی میسازند؛ تشکلهای داخلی اما اغلب در تله واکنشهای تدافعی و مباحث روزمره گرفتار ماندهاند. واقعیت اقتصاد کلان در عصر گذار به فولاد سبز و بحرانهای ساختاری تامین برق و گاز این است که بنگاههای فولادی نمیتوانند بار توسعه پایدار و جبران کسریهای ملی را بهصورت جزیرهای و انفرادی به دوش بکشند. زمان آن فرا رسیده که تشکلهای صنعتی پوسته سنتی خود را بشکافند؛ کالبدشکافی پیش رو نشان میدهد که چگونه گذار از یک «تشکل مطالبهگر» به یک «اتاقفکر استراتژیک»، تنها فرمول بقا این صنعت در دهههای پرالتهاب آینده خواهد بود.
-
حمایتگرایی به بازار ضایعات رسید؛
ضایعات فلزی؛ طلای جدید اقتصاد کمکربن جهان
ضایعات فلزی در اقتصاد کمکربن جهان از یک پسماند کمارزش به مادهای راهبردی تبدیل شدهاند؛ روندی که با گسترش فولادسازی کوره قوس الکتریکی و تشدید محدودیتهای صادراتی، رقابت بر سر ضایعات باکیفیت را افزایش داده است.
-
اقتصاد چرخشی، چگونه هزینههای پنهان را بازمیگرداند؟
روایت تازه سودآوری فولاد هرمزگان
در دورانی که زنجیرههای تامین جهانی تحت فشارهای بیسابقهای قرار دارند؛ مزیت رقابتی در صنایع سنگین دیگر تنها به حجم تولید بستگی ندارد بلکه به نحوه مدیریت منابع و ضایعات گره خورده است. رویکرد نوین شرکت فولاد هرمزگان در پیادهسازی «اقتصاد چرخشی»، نشان میدهد که چگونه بازتعریف مفهوم پسماند میتواند به جای یک معضل زیستمحیطی، به یک اهرم استراتژیک برای ارتقا بهرهوری عملیاتی، کاهش هزینههای پنهان و خلق ارزش افزوده تبدیل شود.
-
چین در مسیر ایجاد اقتصاد چرخشی برای تجهیزات انرژی پاک است؛
نسخه چین برای پسماند انرژی پاک
چین قصد دارد تا پیش از سال ۲۰۳۰ با ایجاد یک سیستم حلقهبسته، بازیافت و استفاده مجدد از تجهیزات مستهلک صنایع انرژی پاک را در سراسر زنجیره تأمین توسعه دهد و همزمان با بازیافت غیرقانونی مقابله کند.
-
پسماندهای فولاد هرمزگان در مسیر بازیافت و ارزشآفرینی قرار گرفتند؛
فولاد هرمزگان در مدار اقتصاد چرخشی
مدیریت پسماند در فولاد هرمزگان از الگوی سنتی «تولید، مصرف و دفع» فاصله گرفته و با تمرکز بر استفاده مجدد، تفکیک از مبدأ، بازیافت و توسعه پروژههای دانشبنیان، به سمت استقرار عملی اقتصاد چرخشی حرکت کرده است؛ رویکردی که همزمان کاهش اثرات زیستمحیطی و افزایش بهرهوری منابع را هدف گرفته است.
-
دبیر انجمن زغالسنگ ایران در گفتوگوی اختصاصی با ایراسین مطرح کرد:
توسعه محصولات جانبی معدن در گرو شناخت و فناوری
سعید صمدی، دبیر انجمن زغالسنگ ایران، با تأکید بر ظرفیت گسترده محصولات جانبی در صنایع معدنی گفت: توسعه این ظرفیتها پیش از هر چیز به شناخت دقیق ترکیبات موجود در مواد معدنی، انجام مطالعات اقتصادی و دسترسی به فناوریهای نوین فرآوری نیاز دارد.
-
نگاهی به نقش فولاد توانآور آسیا در تکمیل زنجیره فولاد کشور؛
چرا محصولات تخصصی فولادی اهمیت بیشتری یافتهاند؟
در دورهای که مزیت رقابتی صنایع بیش از گذشته به کیفیت محصول، توسعه فناوری و جایگاه بنگاهها در زنجیره ارزش وابسته شده است؛ افزایش ظرفیت تولید نمیتواند تضمینکننده ماندگاری و رشد یک مجموعه صنعتی باشد. صنایع پیشرو امروز تلاش میکنند با حرکت به سمت محصولات تخصصیتر، پاسخ دقیقتری به نیاز بازار و صنایع پاییندستی بدهند و سهم بیشتری از ارزش ایجادشده در زنجیره تولید را به خود اختصاص دهند. فولاد توانآور آسیا نیز با تمرکز بر تولید ورق قلعاندود و محصولات مورد نیاز صنایع مصرفکننده، در بخشی از این مسیر قرار گرفته است؛ مسیری که هدف آن عبور از تولید صرف مواد اولیه و حرکت به سمت خلق ارزش افزوده بیشتر، تکمیل زنجیره فولاد و تقویت پیوند میان صنعت فولاد و بخشهای مختلف اقتصاد کشور است.
-
مدیر فرآوری ضایعات فرایندی فولاد مبارکه در گفتوگو با ایراسین مطرح کرد؛
اطلس ضایعات، نقشه راه بازیافت فولادمبارکه
مدیر فرآوری ضایعات فرایندی فولاد مبارکه اظهار کرد؛ فولاد مبارکه با هدف تمرکز دانش فنی مرتبط با حدود ۳۰۰ نوع پسماند فرآیندی و غیر فرآیندی، تدوین «اطلس جامع ضایعات» را در دستور کار قرار داده است؛ اقدامی که به گفته مجید دادجو، علاوه بر مستندسازی دانش سازمانی، بستر هوشمندسازی و ارتقای بهرهوری زیستمحیطی را تقویت میکند.
-
مدیرکل محیطزیست از رصدخانه نوآوری فولاد هرمزگان بازدید کرد؛
اقتصاد چرخشی؛ راهبرد سبز فولاد هرمزگان
مدیرکل حفاظت محیطزیست استان هرمزگان، رصدخانه فناوری و نوآوری فولاد هرمزگان را یکی از مهمترین زیرساختهای تحول در صنعت فولاد کشور دانست و تأکید کرد: این شرکت با تکیه بر نوآوری، اقتصاد چرخشی و مدیریت هوشمند انرژی، مسیر عبور از الگوهای سنتی تولید و حرکت به سمت «فولاد سبز» را آغاز کرده است.
-
اتصالات فولادی چاپ سهبعدی، کلید ساختمانهای نسل جدید است؛
چاپ سهبعدی فولاد؛ آینده ساختوسازهای مدولار
پژوهشگران دانشگاه آبردین اسکاتلند با توسعه اتصالات فولادی چاپ سهبعدی، گامی مهم در مسیر ساختوساز پایدار برداشتهاند؛ فناوریای که با امکان مونتاژ، جداسازی و استفاده مجدد از اجزای ساختمان، میتواند ضایعات ساختمانی را کاهش داده و توسعه ساختمانهای مدولار را شتاب بخشد.
-
آیا آینده تأمین فلزات در پسماندهای الکترونیکی و صنعتی نهفته است؟
از معدن تا ذخایر شهری
در شرایطی که رشد تقاضا برای فلزات، فشار بر ذخایر معدنی و افزایش حجم پسماندهای صنعتی و الکترونیکی، صنعت معدن و فلزات را با چالش تأمین مواد اولیه مواجه کرده است، نگاه به منابع ثانویه بیش از گذشته اهمیت یافته است.
-
بار اضافهای که صنعت فولاد را سبز می کند؛
طلای سیاه کورهها
صنعت متالورژی در دنیای مدرن مسیر کاملا متفاوتی را در پیش میگیرد. پسماندی که روزگاری در تاریکترین گوشههای کارخانهها دفن میشد؛ امروز به ناجی بزرگ اقتصاد چرخشی تبدیل میگردد. کورههای قوس الکتریکی در این میان نقش یک کیمیاگر بیبدیل را بازی میکنند. آنها ضایعات بیارزش را به طلای سیاه صنایع زیرساختی تغییر میدهند. این روایت، داستان تولد دوباره موادی را بیان میکند که آینده توسعه پایدار را در دستان خود نگه میدارند. این دگرگونی عمیق تمام معادلات سنتی را بر هم میزند. مدیران صنعتی اکنون ضایعات را نه به چشم یک معضل، بلکه به عنوان یک دارایی پنهان مینگرند.
-
آینده گاز در دل پسماندها نهفته است؛
بیوگاز؛ گنج پنهان انرژی جهان
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در تازهترین ارزیابی خود اعلام کرد جهان ظرفیت تولید سالانه حدود ۹۰۰ میلیارد مترمکعب بیوگاز از پسماندهای آلی را دارد؛ ظرفیتی که میتواند بیش از ۲۰ درصد تقاضای فعلی گاز طبیعی جهان را تأمین کند و همزمان امنیت انرژی، کاهش انتشار گازهای گلخانهای و توسعه اقتصاد چرخشی را تقویت کند.
-
سه کارگروه نهایی اقتصاد چرخشی فولاد مبارکه؛
از همراستایی سازمانی تا توسعه محصولات و زنجیره ارزش سبز
با برگزاری دومین نشست سه کارگروه تخصصی «محصولات سبز و چرخشی»، «زنجیره تأمین سبز و چرخشی» و «فرهنگ، سازمان و اکوسیستم»، مسیر تدوین نقشهراه جامع اقتصاد چرخشی فولاد مبارکه وارد مرحله نهایی شد.
-
جهان چگونه با مصالح مدرن زمان میخرد؟
بذرهای توسعه در خطوط نورد
قرن بیستم بر شانههای بتن استوار شد؛ مادهای ارزان، در دسترس و البته سنگین که شهرهای مدرن را شکل داد. اما با ورود به دهههای جدید و تغییر نیاز جامعه قواعد بازی تغییر کرده است. در دنیایی که زمان به معنای واقعی کلمه پول است و پایداری محیطزیست بیش از هر زمان دیگر مورد توجه قرار گرفته است؛ کشورهای توسعهیافته در حال عبور از سنتهای پیشین و آغوش گشودن به روی سازههای فولادی هستند. سازه هایی که بازیافت پذیری بالایی دارد و به راحتی به چرخه تولید مجدد بار میگردد.
-
مدل Vale چگونه مواد انباشتهشده را به سنگآهن و محصولات جدید تبدیل میکند؟
باطله سنگآهن؛ ذخیرهای ثانویه برای معدنکاری چرخشی
در مدل سنتی معدنکاری، استخراج ماده معدنی پایان مسیر نیست. بخش قابلتوجهی از مواد استخراجشده در قالب باطله سنگ و باطله فرآوری از چرخه اقتصادی خارج میشود. شرکت برزیلی Vale با اجرای برنامه Waste to Value تلاش کرده است این نگاه را تغییر دهد؛ رویکردی که در آن، مواد باقیمانده از استخراج و فرآوری به منابعی برای بازیابی سنگآهن و تولید محصولات جدید تبدیل میشوند.
-
چرا کوره بلندها در عصر فولاد سبز محکوم به فنا هستند؟
شبح دیجیتال بر فراز کمربند زنگزده
خاطره «درههای فولاد» که در پی بحران دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی به «درههای زنگزده» در اوهایو و پنسیلوانیا آمریکا تغییر نام دادند؛ همچنان برای سیاستگذاران صنعتی یک کابوس بیدار است. مناطقی که روزگاری قلب تپنده اقتصاد بودند و با یک تغییر فاز تکنولوژیک، رکود تقاضا و عدم تطابق با واقعیتهای جدید بازار، به سازه های فلزی متروکه تبدیل شدند. امروز، زنگ خطر مشابهی در اتمسفر اقتصاد جهانی به صدا درآمده است. گزارش سال ۲۰۲۶ انجمن جهانی فولاد نشان میدهد که تولید جهانی فولاد خام برای چهارمین سال متوالی در یک شیب نزولی قرار گرفته و در پایان سال ۲۰۲۵ به ۱۸۴۹ میلیون تن سقوط کرده است. ثبت نرخ رشد منفی ۰٫۴ درصدی در بازه پنجساله ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، این هراس را در بازارهای مالی تزریق کرده که آیا صنعت فولاد در آستانه ورود به یک عصر یخبندان جدید و شکلگیری درههای زنگزده مدرن است؟
-
اینفوگرافیک؛
پایان عصر ضایعات
عصر اقتصاد خطی به پایان راه خود رسیده است. با افت محسوس منابع معدنی و تشدید بحرانهای اقلیمی، صنایع بزرگ برای تضمین بقای خود باید تغییر مسیر دهند. در این پارادایم تازه، استخراج بیرویه جای خود را به بازیافت میدهد و تولیدکنندگان چرخههای بازسازی و کاهش مصرف را با جدیت دنبال میکنند.
-
رقابت جهانی برای تأمین مواد معدنی، نگاه دولتها و شرکتهای معدنی را به منابع ثانویه معطوف کرده است؛
وقتی باطلهها به معدن آینده تبدیل میشوند
تا چند سال پیش، اقتصاد چرخشی در معدن بیش از هر چیز با کاهش آلودگی، مدیریت پسماند و حفاظت از محیطزیست شناخته میشد، اما اخیرا این مفهوم وارد مرحله تازهای شده است. افزایش تقاضای جهانی برای مس، لیتیوم، نیکل، کبالت و عناصر نادر خاکی، همزمان با کاهش عیار ذخایر، دشوارتر شدن اکتشافات جدید و طولانی شدن زمان توسعه معادن، دولتها و شرکتهای معدنی را به سمت منابعی سوق داده که سالها ضایعات تلقی میشدند.
-
یادداشت؛
اقتصاد چرخشی؛ شاهراه کربنزدایی صنعت فولاد
حرکت از اقتصاد خطی به اقتصاد چرخشی، معادلات صنعت فولاد را تغییر داده است. فولاد مبارکه با توسعه بازیافت، بازچرخانی و استفاده مجدد از مواد، مسیر تولید کمکربن و پایدار را با شتاب بیشتری دنبال میکند.
-
گزارش تصویری/ پروژه فرآوری خرسک و تهتاندیش فولاد کالا افتتاح شد؛
کیمیاگری فوکا در قلب پسماندها
همزمان با تداوم برنامههای توسعهای گروه سرمایهگذاری توکا فولاد، پروژه استراتژیک فرآوری خرسک و تهتاندیش شرکت فولاد کالا (فوکا) در مدار تولید قرار گرفت. پروژهای مبتنی بر فناوریهای نوین و اقتصاد چرخشی که با حضور مدیران ارشد فولاد مبارکه و توکا فولاد به بهرهبرداری رسید تا علاوه بر بازیابی فلزات ارزشمند و کاهش هزینههای تولید، گامی بلند در مسیر حفظ محیطزیست و صیانت از منابع ملی برداشته شود.
-
مدیر فرآوری ضایعات فولاد مبارکه از راهبرد اقتصاد چرخشی رونمایی کرد؛
فرآوری خرسک و تهتاندیش؛ گامی راهبردی در مسیر پرارزشسازی ضایعات
مدیر فرآوری ضایعات فرایندی فولاد مبارکه با تأکید بر اینکه اقتصاد چرخشی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای آینده صنعت فولاد است، پروژه فرآوری خرسک و تهتاندیش را گامی راهبردی در مسیر پرارزشسازی ضایعات، کاهش آثار زیستمحیطی و افزایش بهرهوری اقتصادی دانست. به گفته وی، فولاد مبارکه با تمرکز همزمان بر فروش، فرآوری و مصرف داخلی ضایعات و هدفگذاری برای حذف تدریجی انباشت برخی اقلام، در تلاش است ضایعات را از یک هزینه تولید به فرصتی برای خلق ارزش افزوده و توسعه پایدار تبدیل کند.
-
مدیرعامل گروه سرمایهگذاری توکا فولاد بر اهمیت حیاتی اقتصاد چرخشی تاکید کرد؛
تولد ارزش از دل پسماندهای فولاد در فوکا
مدیرعامل گروه سرمایهگذاری توکا فولاد، بازیافت را نه یک انتخاب، که الزامی استراتژیک برای بقای صنعت فولاد خواند. او با تأکید بر اینکه «اقتصاد چرخشی» موتور محرک ثروتآفرینی است، از همافزایی توکا و فوکا به عنوان بازوی اجرایی فولاد مبارکه برای استانداردسازی تولید و حذف ضایعات در زنجیره ارزش یاد کرد.
-
بازگشت خرسکها
در صنعت فولاد، سالها این تصور وجود داشت که ارزش اصلی فقط در مواد اولیه تازه، فناوری تولید و ظرفیت بیشتر نهفته است. اما امروز، یک تغییر مهم در حال رخ دادن است؛ تغییری که یکی از قدیمیترین نگاههای این صنعت را دگرگون کرده است. چیزهایی که تا دیروز ضایعات محسوب میشدند، حالا دوباره به قلب خط تولید بازگشتهاند. این اپیزود از پادکست ایراسین، به روایتی از یک تحول در صنعت فولاد می پردازد؛ اتفاقی مهم که شاید تا الان کمتر به چشم آمده باشد.
-
استراتژی جدید صنایع سنگین برای عبور از بحران کربنزدایی؛
بازگشت خرسکها به خط تولید
در قلب کارخانههای مدرن فولادسازی، یک انقلاب خاموش، باورهای قدیمی صنعت را تغییر میدهد. تپههای بزرگ سرباره و فولاد یخزده که در گذشته فقط ضایعاتی پرهزینه محسوب میشدند؛ امروز به عنوان ارزشمندترین داراییها در عصر «فولاد سبز» دوباره متولد شدهاند. این تغییر نگاه، ضایعات بیارزش را به رگهای حیاتی در اقتصاد چرخشی تبدیل کرده است.
-
صنعت فولاد چگونه مفهوم «زباله» را از ادبیات خود حذف میکند؟
حلقه بینهایت؛ از معدن تا ابدیت
قطار سریعالسیری را تصور کنید که پس از سالها جابجایی میلیونها مسافر در پهنه یک قاره، به پایان عمر مفید خود میرسد. در مدلهای کسبوکار خطی که در آن محصولات از مواد خام تولید شده و در نهایت دور ریخته میشوند، این قطار غولپیکر تنها کوهی از زباله تلقی میشود. اما در دنیای اقتصاد چرخشی، داستان به گونهای کاملا متفاوت رقم میخورد. در این دنیا، طراحی هوشمندانه باعث میشود که محصولات یا قطعات آنها مجددا استفاده، بازتولید و بازیافت شوند. در این رویکرد نوین، فولاد به عنوان مادهای دائمی که میتواند بارها و بارها بدون از دست دادن خواص خود بازیافت شود، نقشی بنیادین و محوری ایفا میکند.
-
در گفتوگو با ایراسین تشریح شد؛
نقشه راه توسعه استقلال سپاهان
شرکت تهیه و تولید مواد اولیه استقلال سپاهان با ترسیم نقشه راهی نوین، گذار از معدنکاری سنتی به سمت صنعت دانشبنیان را آغاز کرده است. این شرکت با تمرکز بر چهار محور کلیدی شامل توسعه فرآوری، بهکارگیری فناوریهای نوآورانه، اقتصاد چرخشی و توسعه سرمایه انسانی، بهدنبال تکمیل زنجیره ارزش و کاهش خامفروشی است تا بیش از پیش به یکی از بازیگران پیشرو در توسعه صنعتی کشور تبدیل شود. حمیدرضا قندی، مدیرعامل این شرکت در گفتوگویی اختصاصی با ایراسین، به برنامههای توسعهای در حوزههای فناوری، فرآوری و مسئولیت زیستمحیطی پرداخته است که در ادامه میخوانیم؛
-
اقتصاد چرخشی، چه منافعی برای اتحادیه اروپا به دنبال دارد؟
چرخه هوشمند
با توجه به پیشرفتهای اخیر در حوزه اقتصاد چرخشی، اتحادیه اروپا سیاستهای بلندپروازانهتری در این زمینه اتخاذ کرده است. بر اساس برنامه اقدام اقتصاد چرخشی اتحادیه اروپا (۲۰۲۰) و توافقنامه سبز اروپا، هدف اصلی کاهش ۵۵ درصدی انتشار گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۳۰ و دستیابی به بیطرفی کربنی تا سال ۲۰۵۰ است. انتظار میرود که این رویکرد به کاهش ۶۰ درصدی مصرف مواد اولیه و ۵۰ درصدی کاهش ضایعات تا سال ۲۰۳۰ منجر شود.