پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ گسترش انرژیهای بادی و خورشیدی در استرالیا، ضرورت توسعه فناوریهای مکمل برای حفظ پایداری و امنیت شبکه برق را افزایش داده است. یکی از راهکارهای مورد توجه در این کشور، استفاده از «کندانسورهای سنکرون» (Synchronous Condensers) یا سینکانها (SynCons) است؛ تجهیزاتی مبتنی بر روتورهای سنگین فولادی که با ایجاد اینرسی، تنظیم ولتاژ و تثبیت فرکانس شبکه، امکان ادغام بیشتر انرژیهای تجدیدپذیر را بدون به خطر انداختن قابلیت اطمینان سیستم فراهم میکنند.
در شبکههای برق سنتی، نیروگاههای زغالسنگی و گازی علاوه بر تولید برق، از طریق چرخش توربینهای سنگین خود، اینرسی لازم برای مقابله با نوسانات فرکانس را تأمین میکردند. اما نیروگاههای خورشیدی و بادی که عمدتاً از طریق مبدلهای الکترونیکی به شبکه متصل میشوند، این قابلیت را به شکل طبیعی در اختیار شبکه قرار نمیدهند. در نتیجه، با افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر و خروج تدریجی نیروگاههای حرارتی، نیاز به تجهیزات مستقلی برای جبران اینرسی و تقویت پایداری شبکه افزایش مییابد.
کندانسورهای سنکرون با استفاده از یک روتور فولادی سنگین و چرخان، انرژی جنبشی ذخیره میکنند و در برابر تغییرات ناگهانی فرکانس شبکه واکنش نشان میدهند. این تجهیزات همچنین با تنظیم توان راکتیو، ولتاژ شبکه را کنترل کرده و هنگام بروز اختلالات، قطعی ناگهانی واحدهای تولیدی یا تغییرات شدید تقاضا، به حفظ پایداری سیستم کمک میکنند. مزیت مهم آنها، ارائه خدمات پایداری بدون نیاز به سوزاندن سوخت فسیلی و انتشار مستقیم آلایندههاست.
سرمایهگذاری در زیرساختهای جدید شبکه
شرکت ترنسگرید (Transgrid)، بهرهبردار شبکه انتقال برق فشارقوی در ایالت نیو ساوت ولز و قلمرو پایتخت استرالیا، توسعه این فناوری را در چارچوب پروژه بزرگ EnergyConnect دنبال میکند. این پروژه با هدف اتصال شبکههای برق نیو ساوت ولز، استرالیای جنوبی و ویکتوریا طراحی شده و در زمان انتشار گزارش ۹۷.۵ درصد پیشرفت داشته است؛ تکمیل آن نیز برای سال ۲۰۲۶ برنامهریزی شده است.
در این پروژه چهار دستگاه کندانسور سنکرون ساخت شرکت اتریشی اندریتز (Andritz)، هرکدام با ظرفیت توان راکتیو ۱۲۰ مگاوار، نصب شدهاند. وظیفه این تجهیزات، حفظ ولتاژ شبکه انتقال و تأمین خدمات پایداری از جمله اینرسی است. ترنسگرید همچنین در حال تأمین ۱۰ دستگاه دیگر از شرکت GE Vernova است که در پنج نقطه راهبردی شبکه انتقال نیو ساوت ولز مستقر خواهند شد. این تجهیزات بخشی از برنامه تقویت استحکام شبکه برق این ایالت برای پذیرش ظرفیت بیشتر انرژیهای تجدیدپذیر هستند.
بزرگترین کندانسور سنکرون استرالیا در آرارات
در ایالت ویکتوریا نیز شرکت Australian Energy Operations از نوامبر ۲۰۲۴ ساخت یک کندانسور سنکرون در منطقه آرارات را آغاز کرده است. این واحد در مجاورت پست برق آرارات احداث میشود؛ پستی که برق تولیدی ۷۵ توربین بادی را به شبکه سراسری منتقل میکند.
این پروژه پس از تکمیل، بزرگترین کندانسور سنکرون استرالیا خواهد بود. در ساختار آن، یک موتور الکتریکی، روتوری با وزن ۱۵۰ تن فولاد را با سرعت ۷۵۰ دور در دقیقه به چرخش درمیآورد. برای کاهش اصطکاک نیز از فشار هوا استفاده میشود تا روتور از روی تکیهگاه خود بلند شده و با مقاومت مکانیکی کمتری بچرخد. این تجهیز ساخت اندریتز، امکان اتصال حداکثر ۶۰۰ مگاوات ظرفیت جدید تولید برق تجدیدپذیر به شبکه را فراهم میکند و در تحقق هدف ویکتوریا برای تأمین ۹۵ درصد برق از منابع تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۵ نقش خواهد داشت. مصرف برق نسبتاً پایین نیز از دیگر مزایای بهرهبرداری از آن است.
ضرورت جایگزینی خدمات نیروگاههای زغالسنگی
اهمیت این فناوری برای نیو ساوت ولز با توجه به برنامه بازنشستگی حدود ۸۰ درصد ظرفیت نیروگاههای زغالسنگی این ایالت طی دهه آینده دوچندان میشود. این نیروگاهها تاکنون علاوه بر تولید برق، خدمات پایداری شبکه را نیز بهصورت جانبی ارائه میکردند. اکنون کندانسورهای سنکرون قرار است بخشی از این نقش را بر عهده بگیرند و زمینه اتصال سریعتر ظرفیتهای جدید بادی و خورشیدی را فراهم کنند.
در مجموع، تجربه استرالیا نشان میدهد گذار به انرژی پاک صرفاً به توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و باتریهای ذخیرهساز محدود نیست؛ بلکه به زیرساختهایی نیاز دارد که بتوانند قابلیتهای فنی ازدسترفته با خروج نیروگاههای حرارتی را جبران کنند. در این میان، کندانسورهای سنکرون با بهرهگیری از فناوری قدیمی چرخش فولاد، به یکی از ابزارهای مهم حفظ امنیت، پایداری و قابلیت اطمینان شبکههای برق آینده تبدیل میشوند.
نظر شما