پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ اقتصادهای نوظهور و درحال‌توسعه در حال تبدیل شدن به موتور اصلی رشد تقاضای انرژی جهان هستند. بر اساس گزارش جدید S&P Global، تقاضای اولیه انرژی در این اقتصادها تا سال ۲۰۶۰، در سناریوی مبتنی بر تداوم روندهای کنونی، بیش از ۶۰ درصد افزایش خواهد یافت؛ رشدی که معادل ورود حدود ۱۵۵ اگزاژول انرژی جدید به نظام جهانی است. S&P Global این میزان را از نظر مقیاس، معادل اضافه شدن مصرف انرژی یک چین دیگر به جهان توصیف می‌کند.

توسعه، تقاضا را بالا می‌برد

افزایش جمعیت، شهرنشینی، صنعتی‌شدن و توسعه زیرساخت‌ها از عوامل اصلی رشد مصرف انرژی در اقتصادهای نوظهور هستند. برخلاف بسیاری از اقتصادهای پیشرفته که با رشد محدود تقاضا یا کاهش مصرف مواجه خواهند بود، بخش مهمی از انرژی موردنیاز جهان آینده در کشورهای درحال‌توسعه مصرف خواهد شد.

این روند به معنای ضرورت افزایش هم‌زمان ظرفیت تولید، انتقال و توزیع انرژی است؛ زیرا توسعه اقتصادی بدون دسترسی پایدار و قابل اتکا به انرژی امکان‌پذیر نیست.

شتاب انرژی خورشیدی

در کنار رشد تقاضا، انرژی‌های تجدیدپذیر نیز با سرعت در حال گسترش هستند. کاهش هزینه فناوری‌های خورشیدی و بادی، توسعه زنجیره تأمین و افزایش سرمایه‌گذاری باعث شده کشورهای نوظهور سهم بیشتری از ظرفیت جدید انرژی پاک را به خود اختصاص دهند.

چین نیز در این میان به یکی از بازیگران اصلی زنجیره جهانی انرژی پاک تبدیل شده و تولید گسترده تجهیزات خورشیدی و سایر فناوری‌های مرتبط، دسترسی کشورهای درحال‌توسعه به این منابع را تسهیل کرده است.

گزارش Ember نیز نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۳، در حدود ۶۳ درصد از بازارهای نوظهور آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین، سهم انرژی خورشیدی در تولید برق از آمریکا بیشتر بوده است.

گذار بدون حذف فوری

با وجود این شتاب، گذار انرژی به معنای حذف فوری سوخت‌های فسیلی نیست. گزارش S&P Global نشان می‌دهد نفت، گاز و زغال‌سنگ حتی در دهه‌های آینده نیز بخشی از سبد انرژی جهان را تشکیل خواهند داد؛ هرچند سهم آنها با توسعه منابع پاک کاهش خواهد یافت.

دن یرگین، نایب‌رئیس S&P Global، نیز با اشاره به افزایش تقاضای انرژی اقتصادهای نوظهور تأکید کرده است که این نیاز با ترکیبی از منابع مختلف تأمین خواهد شد و انرژی‌های تجدیدپذیر در کنار نفت و گاز نقش خواهند داشت.

یکی از مسائل مهم در مسیر گذار انرژی، تأمین سرمایه موردنیاز برای توسعه زیرساخت‌هاست. کشورهای درحال‌توسعه علاوه بر ظرفیت تولید تجدیدپذیر، به شبکه‌های برق گسترده‌تر، سامانه‌های ذخیره‌سازی و زیرساخت‌های انتقال نیاز دارند.

اگرچه کاهش قیمت فناوری‌های پاک فرصت تازه‌ای برای این کشورها ایجاد کرده، اما توسعه گسترده انرژی‌های تجدیدپذیر همچنان به سرمایه‌گذاری قابل توجه نیاز دارد؛ به‌ویژه در کشورهایی که زیرساخت انرژی آنها هنوز در حال توسعه است.

سبد انرژی متنوع‌تر می‌شود

برآیند این تحولات نشان می‌دهد آینده انرژی جهان الزاماً بر پایه جایگزینی سریع یک منبع با منبع دیگر شکل نخواهد گرفت. رشد تقاضای اقتصادهای نوظهور، توسعه انرژی‌های پاک و ضرورت حفظ امنیت عرضه، همگی کشورها را به سمت سبدی متنوع‌تر از منابع انرژی سوق می‌دهد.

در این مسیر، تجدیدپذیرها سهم فزاینده‌ای از تولید انرژی را به خود اختصاص خواهند داد، اما نفت و گاز نیز دست‌کم در افق میان‌مدت و در بخش‌هایی از اقتصاد جهانی، همچنان بخشی از معادله تأمین انرژی باقی خواهند ماند.