پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ ظرفیت نصبشده انرژیهای تجدیدپذیر جهان در پایان سال ۲۰۲۵ به ۵.۱۵ تراوات رسید و سال گذشته با اضافهشدن ۶۹۳ گیگاوات ظرفیت جدید، رکورد تازهای در توسعه انرژیهای پاک ثبت شد. با این حال، گزارش جدید آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA)، ریاست COP۳۱ ترکیه و ائتلاف جهانی تجدیدپذیرها (GRA) نشان میدهد جهان برای تحقق هدف سهبرابر کردن ظرفیت تجدیدپذیرها تا سال ۲۰۳۰ باید سرعت توسعه را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
بر اساس این گزارش که ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ و در جریان هفته اقلیمی نیویورک منتشر شد، ظرفیت تجدیدپذیرهای جهان باید تا سال ۲۰۳۰ به ۱۱.۲ تراوات برسد؛ تحقق این هدف مستلزم آن است که میانگین سالانه ظرفیت جدید در فاصله سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ به حدود ۱۲۰۰ گیگاوات برسد؛ رقمی که تقریباً دو برابر ظرفیت جدید اضافهشده در سال ۲۰۲۵ است.
فاصله با هدف سهبرابر شدن
این گزارش سومین ارزیابی از روند تحقق اهداف تعیینشده در «اجماع امارات» در COP۲۸ است و علاوه بر ظرفیت تجدیدپذیرها، روند بهبود بهرهوری انرژی را نیز بررسی میکند.
بر اساس یافتههای این گزارش، شدت مصرف انرژی جهان در سال ۲۰۲۵ حدود ۲ درصد بهبود یافته است؛ در حالی که برای تحقق هدف تعیینشده در اجماع امارات، این شاخص باید ۴ درصد بهبود پیدا کند. بنابراین، توسعه ظرفیت تولید برق پاک بهتنهایی کافی نیست و افزایش بهرهوری انرژی نیز باید با سرعت بیشتری دنبال شود.
شبکه برق؛ گلوگاه گذار انرژی
گزارش IRENA، ریاست COP۳۱ و GRA بر تداوم موانع سرمایهگذاری، توسعه شبکه و برقیسازی تأکید دارد. یکی از مهمترین نیازهای مطرحشده، افزایش سرمایهگذاری در زیرساخت شبکه است؛ بهگونهای که جهان باید در فاصله ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ سالانه نزدیک به یک تریلیون دلار برای توسعه و نوسازی شبکههای برق ؛ رقمی بیش از دو برابر سطح سرمایهگذاری سال ۲۰۲۵ سرمایهگذاری کند.
همچنین توسعه باتریها، ذخیرهسازها و فناوریهای انعطافپذیری شبکه برای پاسخگویی مطمئن به رشد تقاضای برق ضروری است. در کنار این موارد، استفاده از هوش مصنوعی و دیجیتالیسازی میتواند هماهنگی میان رشد تقاضای برق و عرضه انرژی پاک را افزایش داده و به مدیریت هوشمندتر شبکه کمک کند.
ماندگاری خورشید و باد در صدر
انرژیهای تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۵ در بسیاری از بازارها همچنان رقابتپذیرترین منبع برای ایجاد ظرفیت جدید تولید برق بودند. در این میان، انرژی خورشیدی با ثبت رکوردهای متوالی نصب، به یکی از پایههای اصلی گذار انرژی جهان تبدیل شده است.
گزارش جدید پیشبینی میکند میانگین سالانه ظرفیت جدید خورشیدی تا سال ۲۰۳۰ به حدود دو برابر سطح سال ۲۰۲۵ برسد؛ همچنین تا سال ۲۰۳۰، انرژیهای تجدیدپذیر متغیر مانند خورشید و باد از مجموع ظرفیت نیروگاههای فسیلی عبور خواهند کرد و حدود ۶۲ درصد از کل ظرفیت نصبشده تولید برق جهان را تشکیل میدهند؛ در حالی که این سهم در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۵ درصد بوده است.
ذخیرهسازی، مکمل انرژی پاک
کاهش هزینه فناوریهای ذخیرهسازی نیز نقش مهمی در توسعه برق تجدیدپذیر ایفا میکند. هزینه ذخیرهسازی باتری بین سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ حدود ۳۰ درصد و از سال ۲۰۱۰ تاکنون حدود ۹۵ درصد کاهش یافته است.
در نتیجه، پروژههای ترکیبی خورشیدی و ذخیرهسازی، همچنین تأمین برق تجدیدپذیر بهصورت ۲۴ ساعته در حال ورود به جریان اصلی بازار هستند. این پروژهها در سال ۲۰۲۵ حدود یکچهارم ظرفیت خورشیدی مقیاسنیروگاهی جدید جهان را به خود اختصاص دادهاند.
برقیسازی در مسیر ۲۰۳۵
برقیسازی یکی از محورهای اصلی تحقق هدف دوبرابر شدن نرخ بهبود بهرهوری انرژی تا سال ۲۰۳۰ است. افزایش عرضه برق تجدیدپذیر، با بهبود بهرهوری و کاهش شدت انتشار انرژی، میتواند نقش مهمی در کاهش انتشار کربن داشته باشد.
فرانچسکو لاکامرا، مدیرکل IRENA، با اشاره به عقبماندگی بهرهوری انرژی، رشد سریعتر تقاضای برق و توسعه ناکافی شبکهها، بر ضرورت شتابگیری در توسعه تولید تجدیدپذیر، شبکه، ذخیرهسازی و انعطافپذیری تأکید کرده است.
در افق پس از ۲۰۳۰ نیز سرعت بیشتری مورد نیاز خواهد بود. بر اساس نقشه راه مطرحشده در دستورکار COP۳۱، افزایش سهم برق از مصرف نهایی انرژی جهان به ۳۵ درصد تا سال ۲۰۳۵ میتواند معیاری برای توسعه برقیسازی کارآمد و مبتنی بر انرژیهای تجدیدپذیر در ساختمانها، حملونقل و صنعت باشد.
نظر شما