پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ اردشیر مذکوری،مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران، با اشاره به روند شتابان توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در صنعت برق جهان، اظهار کرد: هر کشور باید این مسیر را متناسب با شرایط اقلیمی، منابع و ویژگیهای شبکه خود طی کند و استفاده از تجربههای جهانی نیز باید با بومیسازی و توجه به اقتضائات کشور همراه باشد.
حرکت مرحلهای متناسب با بلوغ شبکه
وی با اشاره به چارچوب ۶ مرحلهای آژانس بینالمللی انرژی برای ادغام منابع تجدیدپذیر متغیر در شبکه برق، بر ضرورت حرکت مرحلهای در این مسیر تأکید کرد.
بر این اساس، توسعه تجدیدپذیرها باید متناسب با سطح بلوغ شبکه و الزامات هر مرحله انجام شود و پیش از ورود به مراحل بالاتر، زیرساختها و ظرفیتهای مورد نیاز هر مرحله فراهم شود. بر این مبنا، تعیین مرحله بلوغ شبکه نباید صرفاً بر اساس ضریب نفوذ تجدیدپذیرها انجام شود؛ بلکه شرایط بهرهبرداری، ساختار و توپولوژی شبکه، وضعیت ناترازی تولید و مصرف و ویژگیهای اقلیمی کشور نیز باید در ارزیابیها لحاظ شود.
از این رو، تطبیق مطالعات و برآوردهای مختلف درباره ظرفیت و ضریب نفوذ تجدیدپذیرها و دستیابی به یک مبنای مشترک برای برنامهریزی و تصمیمسازی ضروری است.
تجربه تابستان؛ مبنای اصلاح برنامهها
یکی از محورهای مورد تأکید مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران، ارزیابی تجربه عملیاتی تابستان و بررسی آثار افزایش ظرفیت تجدیدپذیرها بر بهرهبرداری شبکه برق کشور بود. در نخستین گام، افزایش رویتپذیری نیروگاههای تجدیدپذیر در مرکز راهبری شبکه برق کشور، امکان شناخت بهتر رفتار این منابع و پایش تولید آنها را فراهم کرده است.
در حال حاضر حدود ۴۲۰۰ مگاوات ظرفیت تجدیدپذیر در مرکز کنترل رویت پذیر است و بررسی دقیق عملکرد این ظرفیت در تابستان گذشته میتواند تصویری روشن از مزایا، محدودیتها و چالشهای حضور این منابع در اختیار برنامهریزان قرار دهد. پوشش بخشی از نیاز شبکه برق در ساعات اوج تولید انرژی خورشیدی از جمله آثار مثبت این ظرفیت عنوان شد؛ در مقابل، تغییر شرایط تولید در ساعات صبح و شب، ضرورت توجه بیشتر به انعطافپذیری شبکه، منابع قابل کنترل، ظرفیت نیروگاههای برقآبی و سیستمهای ذخیره ساز انرژی را نشان میدهد.
الزامات فنی؛ از اتصال تا رویتپذیری
در ادامه، الزامات حفاظتی، مخابراتی، تلهمتری، اسکادا، سنجش و اندازهگیری بهعنوان اجزای ضروری برای حضور ایمن و قابل مدیریت نیروگاههای تجدیدپذیر در شبکه مورد توجه قرار گرفت.
مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران تأکید کرد: تدوین این الزامات، بدون آموزش و اطلاعرسانی به سرمایهگذاران و سایر ذینفعان، اثربخشی کامل نخواهد داشت. شناخت مشترک از الزامات شبکه برق میتواند ضمن تسهیل فرآیند اتصال، به تداوم فعالیت نیروگاهها و همسویی منافع سرمایهگذاران با الزامات امنیت و بهرهبرداری شبکه کمک کند.
افزایش نفوذ؛ نیازمند انعطافپذیری بیشتر
با افزایش سهم تجدیدپذیرها، نیاز شبکه برق به انعطافپذیری نیز افزایش خواهد یافت. از این رو، موضوعاتی مانند پیشبینی تولید، برنامهریزی روزانه، ذخیرهسازهای انرژی، نیروگاههای انعطافپذیر و استفاده بهینه از ظرفیت نیروگاههای برقآبی باید از هماکنون در برنامهریزیهای شبکه مورد توجه قرار گیرد.
در مراحل بالاتر ادغام تجدیدپذیرها، این نیازها میتواند به تغییر در برخی رویههای بهرهبرداری، بازار برق، مقررات و حتی ساختارهای موجود منجر شود؛ بنابراین آمادگی برای این تحولات باید همزمان با توسعه ظرفیتهای تجدیدپذیر دنبال شود.
سه لایه فنی، اقتصادی و نهادی
مذکوری در بخش دیگری از این سخنان، توسعه تجدیدپذیرها را موضوعی فراتر از مسائل فنی توصیف نمود و بر ضرورت هماهنگی سه لایه فنی، اقتصادی و نهادی تأکید کرد.
در لایه فنی، الزامات اتصال، امنیت شبکه برق، بهرهبرداری و رویتپذیری باید تأمین شود؛ در لایه اقتصادی، بازار برق و سازوکارهای اقتصادی باید امکان تداوم فعالیت سرمایهگذاران را فراهم کند و در لایه نهادی نیز هماهنگی، اطلاعرسانی، مقررات و ارتباط میان دستگاهها و ذینفعان شکل گیرد. بر همین اساس، اصلاح الزامات فنی باید همزمان با بررسی رویهها و مقررات مرتبط انجام شود و ملاحظات بهرهبرداری و الزامات شبکه در قراردادها و فرآیندهای اجرایی نیز انعکاس یابد.
حرکت به سمت گرید کد سیاست گذاری و راهبری شبکه برق
حرکت از تدوین الزامات اتصال به سمت گرید کد سیاست گذاری و راهبری شبکه برق، ارتقای برنامهریزی شبکه برق و توسعه رویتپذیری و پیشبینی تولید، از دیگر محورهای مورد تأکید در این نشست بود.
مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران بر ضرورت استفاده از ظرفیت علمی و تخصصی این شرکت در فرآیند تصمیمسازی صنعت برق تأکید کرد؛ ظرفیتی که میتواند با تکیه بر مطالعات تخصصی و تجربه عملیاتی، زمینه ارائه پیشنهادهای کارشناسی به سیاستگذاران و برنامهریزان صنعت برق را فراهم کند.
آسیبشناسی تابستان و تدوین نقشه راه آینده
در پایان، مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران پیشنهاد کرد عملکرد تابستان سال جاری در سه محور فنی، اقتصادی و نهادی آسیبشناسی و وضعیت موجود با وضعیت مطلوب مقایسه شود.
بر اساس این ارزیابی، نقاط قابل بهبود باید شناسایی و برای هر یک برنامه مشخصی تدوین شود تا آمادگی شبکه برق برای پذیرش ظرفیتهای جدید تجدیدپذیر در سالهای آینده ارتقا یابد. مذکوری در پایان با تأکید بر ضرورت آمادگی مستمر صنعت برق برای تحولات جدید، خاطرنشان کرد: توسعه تجدیدپذیرها باید با همکاری و هماهنگی همه ارکان، از طراحی و ساخت تا اتصال، بهرهبرداری، بازار برق و سیاستگذاری دنبال شود و شرکت مدیریت شبکه برق ایران نیز باید با تکیه بر ظرفیت علمی و تخصصی خود، آمادگی لازم برای این تغییرات را حفظ و تقویت کند.
نظر شما