پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ مدیران صنعت انرژی پیش‌بینی می‌کنند واردات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) چین و هند پس از پایان بحران عرضه در خاورمیانه و کاهش قیمت‌ها، از پایین‌ترین سطوح چند سال اخیر بازگردد؛ روندی که می‌تواند افزایش موقت مصرف زغال‌سنگ و نفت برای تولید برق را که در پی جنگ آمریکا و ایران شکل گرفته است، معکوس کند.

درگیری‌های نظامی موجب شده است قطر و امارات متحده عربی نتوانند بخش عمده LNG صادراتی خود را از مسیر تنگه هرمز عبور دهند؛ تنگه‌ای که پیش از جنگ، حدود یک‌پنجم عرضه جهانی LNG از آن عبور می‌کرد. این اختلال عرضه، قیمت‌ها را در بازار جهانی افزایش داده و هم‌زمان تقاضای LNG در آسیا را تحت فشار قرار داده است.

شرکت شل (Shell)، بزرگ‌ترین معامله‌گر LNG جهان، برآورد می‌کند که بازار جهانی از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون حدود ۳۶ میلیون تن LNG از عرضه خاورمیانه را از دست داده است.سِدریک کرمرز (Cederic Cremers)، رئیس بخش گاز یکپارچه شل، با اعلام این برآورد، از ابعاد قابل‌توجه اختلال ایجادشده در عرضه جهانی این سوخت خبر داده است.

در همین حال، قیمت نقدی LNG در آسیا به نزدیک ۳۰ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا (MMBtu) افزایش یافته است؛ در حالی که قیمت این سوخت پیش از جنگ در محدوده حدود ۱۰ دلار به ازای هر MMBtu قرار داشت.افزایش قیمت‌ها باعث شده است آسیا و اروپا، به‌ویژه در آستانه فصل زمستان، برای دسترسی به محموله‌های محدود LNG با یکدیگر رقابت کنند.

صنایع هند به سوخت‌های جایگزین روی آوردند

دیپک گوپتا (Deepak Gupta)، رئیس شرکت گیل (GAIL)، بزرگ‌ترین توزیع‌کننده گاز طبیعی هند از نظر سهم بازار، در حاشیه کنفرانس گاستک (Gastech) در بانکوک گفت جهش قیمت LNG تأثیر مستقیمی بر تقاضای هند داشته است.وی با اشاره به حساسیت قیمتی بخش‌هایی از اقتصاد هند اظهار کرد که افزایش شدید قیمت‌ها به کاهش مصرف گاز در برخی صنایع منجر شده است.

گوپتا افزود: بسیاری از صنایع در صورتی که استفاده از گاز برای آن‌ها از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر نباشد، به سراغ سوخت‌های جایگزین می‌روند.در همین راستا، شرکت‌های GAIL و پتروچاینا (PetroChina)، بزرگ‌ترین واردکننده LNG چین، از زمان آغاز جنگ، تیم‌های معاملاتی خود را برای یافتن محموله‌های جایگزین و جبران کاهش عرضه LNG قطر و امارات فعال کرده‌اند.

با وجود کاهش مصرف گاز در پی جهش قیمت‌ها، مدیران شرکت‌های اکسون‌موبیل (ExxonMobil)، GAIL و پتروچاینا معتقدند تأثیر بحران خاورمیانه بر تقاضای LNG موقتی خواهد بود و با کاهش قیمت‌ها و بازگشت عرضه جهانی، مصرف نیز احیا می‌شود.گوپتا گفت هند در ابتدای بحران ناچار شد مصرف گاز را محدود کند، اما پس از تقویت توان تجاری خود برای خرید LNG از منابع دیگر، توانست عرضه گاز را به حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد سطوح پیشین بازگرداند.

وی ابراز امیدواری کرد اختلال ایجادشده کوتاه‌مدت باشد و بازار LNG در میان‌مدت و بلندمدت به شرایط عادی بازگردد.گوپتا همچنین پیش‌بینی کرد طی چهار تا پنج سال آینده حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تن ظرفیت جدید LNG وارد بازار شود؛ ظرفیتی که می‌تواند با افزایش عرضه، فشار قیمتی فعلی را کاهش دهد.

به گفته وی، بخش‌هایی مانند صنعت برق و صنایع مختلف هند در بلندمدت بار دیگر به سمت مصرف بیشتر گاز حرکت خواهند کرد؛ زیرا LNG و گاز طبیعی در مقایسه با سوخت‌های فسیلی دیگر، سوخت پاک‌تری محسوب می‌شوند.

چین در انتظار بازگشت قیمت‌ها به محدوده عادی

در چین نیز چشم‌انداز بازگشت تقاضای LNG مثبت ارزیابی می‌شود. لو ییژو (Luo Yizhou)، مدیرعامل پتروچاینا اینترنشنال (PetroChina International - PCI)، بازگشت تقاضای نیروگاه‌های گازسوز را مشروط به کاهش قیمت LNG به محدوده «عادی» ۷ تا ۹ دلار به ازای هر MMBtu دانست.

وی با اشاره به رشد قابل‌توجه مصرف برق در چین گفت کاهش واردات LNG در شرایط فعلی، به معنای از بین رفتن تقاضای بلندمدت این کشور نیست.لو اظهار کرد: فشار قیمتی بالا موجب سرکوب موقت تقاضا شده است و این وضعیت نمی‌تواند تقاضای LNG در چین را از بین ببرد.

پتروچاینا در روزهای ابتدایی آغاز حملات نیز تلاش خود برای تأمین امنیت عرضه را آغاز کرد. لو گفت این شرکت در روز یکشنبه ۲۸ فوریه، هم‌زمان با تعطیلات سال نوی قمری، در حال برنامه‌ریزی برای سال جاری بود که خبر حملات آمریکا و اسرائیل به ایران منتشر شد و موضوع جلسه به سرعت به تأمین LNG تغییر کرد.به گفته وی، پتروچاینا احتمالاً یک روز زودتر از بسیاری از فعالان بازار وارد عمل شد؛ زیرا بسیاری از شرکت‌های دیگر فعالیت خود را از روز دوشنبه آغاز کرده بودند.

زیرساخت گسترده چین، پشتوانه تقاضای LNG

اکسون‌موبیل نیز در بلندمدت چشم‌انداز رشد قابل‌توجه تقاضای LNG در چین را پیش‌بینی می‌کند.اندرو بری (Andrew Barry)، معاون بازاریابی جهانی LNG در اکسون‌موبیل، در حاشیه کنفرانس گاستک به رویترز گفت چین در امتداد سواحل شرقی خود زیرساخت‌های گسترده‌ای برای واردات LNG ایجاد کرده است و همین زیرساخت‌ها ظرفیت بالایی برای رشد مصرف این سوخت فراهم می‌کنند.

وی با اشاره به وجود تقاضای بالقوه در بازار چین تأکید کرد بخش قابل‌توجهی از این تقاضا نسبت به قیمت حساس است و در صورت کاهش قیمت LNG، می‌تواند دوباره وارد بازار شود.

اکسون‌موبیل در عین حال بر تنوع سبد LNG خود تأکید دارد. این شرکت مجموعه‌ای از دارایی‌ها و منافع تجاری در آمریکا، موزامبیک، قطر، پاپوا گینه نو و استرالیا در اختیار دارد و همچنان فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری در بازار LNG را با تمرکز بر هزینه تأمین بررسی می‌کند. بری گفت این شرکت همچنان چشم‌اندازی بسیار مثبت برای رشد تقاضای LNG تا سال ۲۰۵۰ دارد.

برآیند دیدگاه مدیران صنعت LNG نشان می‌دهد افت فعلی تقاضای چین و هند بیش از آنکه نشانه تغییر ساختاری در الگوی مصرف گاز باشد، نتیجه مستقیم شوک قیمتی و اختلال موقت در عرضه خاورمیانه است. با بازگشت جریان صادرات قطر و امارات، افزایش ظرفیت‌های جدید LNG و کاهش قیمت‌ها، احتمالاً بخشی از مصرفی که در ماه‌های اخیر به سمت زغال‌سنگ و نفت منتقل شده است، بار دیگر به گاز بازخواهد گشت.