ماهنامه کارخانه؛ پوسکو با امضای توافق سرمایه‌گذاری مشترک با JSW Steel بزرگ‌ترین فولادساز هند، رسماً ورود به یکی از جذاب‌ترین میدان‌های رشد در صنعت فولاد جهان را کلید زده است: کشوری با ۱.۴۶ میلیارد نفر جمعیت و عطشی فزاینده برای توسعه صنعتی. این شراکت به‌صورت برابر شکل گرفته و هر یک از دو طرف، ۵۰ درصد از سهام پروژه را در اختیار خواهند داشت.

ثمره این اتحاد، احداث یک کارخانه یکپارچه فولاد در ایالت اودیشاست؛ مجموعه‌ای عظیم که بر پایه کوره بلند کار خواهد کرد و همه حلقه‌های اصلی زنجیره تولید را، از آهن‌سازی و فولادسازی گرفته تا نورد گرم و نورد سرد/گالوانیزه، در بر خواهد گرفت. هدف، صرفاً تولید فولاد نیست؛ بلکه تولید فولادهای ممتاز و دارای ارزش افزوده بالاست؛ محصولاتی که حاشیه سود بالاتر و جایگاه استراتژیک‌تری در بازار دارند.

ظرفیت سالانه این مجتمع، ۶ میلیون تن فولاد خام برآورد شده است؛ رقمی که نشان می‌دهد دو شرکت، این پروژه را نه یک سرمایه‌گذاری معمولی، بلکه یک پایگاه بلندمدت برای تسخیر بازار هند می‌بینند. انتخاب اودیشا نیز تصادفی نیست: زمینی در مجاورت معادن سنگ‌آهن، با دسترسی مطلوب به لجستیک، برق و زیرساخت، مزیتی فراهم می‌کند که در صنعتی چنین سرمایه‌بر، می‌تواند تفاوت میان سودآوری و فرسایش سرمایه را رقم بزند.

پیش‌بینی می‌شود اجرای این پروژه از زمان آغاز عملیات، حدود ۴۸ ماه طول بکشد و تکمیل آن برای سال ۲۰۳۱ هدف‌گذاری شده است. در ظاهر، این یک خبر شرکتی است؛ اما در باطن، نشانه‌ای روشن از جابه‌جایی مرکز ثقل فولاد جهان به سوی بازارهایی است که هنوز تشنه ساخت‌وساز، زیرساخت و مصرف صنعتی‌اند.

چگونه پوسکو و گروه JSW از «DNA» مشترک برخوردارند؟

در هند، گروه JSW از نظر میزان شناخت عمومی و نفوذ، جایگاهی مشابه پوسکو در کره دارد و در طیف متنوعی از حوزه‌های کسب‌وکار فعالیت می‌کند. همان‌طور که پوسکو باشگاه‌های فوتبال حرفه‌ای مانند «پوهانگ استیلرز» و «جئونام دراگونز» را اداره می‌کند، گروه JSW نیز از قدرت مالی عظیم و نفوذ فرهنگی چشمگیری برخوردار است و حتی مالک «دهلی کپیتالز»، یکی از تیم‌های لیگ حرفه‌ای بسیار محبوب کریکت هند، است.

در سال ۲۰۲۲، طوفان هینامنور مجتمع پوهانگ را فلج کرد؛ اما JSW با واگذاری تجهیزات سفارش‌داده‌شده خود، بازسازی خط نورد گرم شماره ۲ را شتاب داد و اعتماد دوجانبه را ساخت.

نکته قابل توجه آن است که پیوندی ویژه که در دوران بحران شکل گرفت، این دو شرکت را به هم متصل می‌کند. در سال ۲۰۲۲، طوفان هینامنور، موجب سیلاب شدید در مجتمع فولاد پوهانگ شد و تأسیسات کلیدی آن را زیر آب برد. در آن مقطع بحرانی، گروه JSW سخاوتمندانه مجموعه‌ای از تجهیزاتی را که برای خط نورد گرم خود سفارش داده بود، در اختیار پوسکو قرار داد. این اقدام ارزشمند به شکل چشمگیری روند بازسازی خط نورد گرم شماره ۲ پوهانگ را تسریع کرد و به سنگ‌بنای اعتماد عمیق متقابل میان دو گروه تبدیل شد.

فراتر از معامله؛ وقتی دو فلسفه صنعتی به هم می‌رسند

پوسکو و گروه JSW بیش از آنکه صرفاً دو شریک تجاری باشند، دو بازیگر با ریشه‌های فکری و صنعتی مشابه‌اند. اُم پراکاش جیندال، بنیان‌گذار JSW، صنعتی‌سازی هند را مأموریت زندگی خود می‌دانست؛ نگرشی که با فلسفه «جچول‌بوگوک» پارک ته‌جون، بنیان‌گذار فقید پوسکو، همخوان است؛ اینکه فولادسازی نه فقط یک کسب‌وکار، بلکه خدمتی به کشور است. این هم‌خونی در منش مدیریتی نیز دیده می‌شود: جمله معروف O.P. Jindal که «آنجا که دیگران دیوار می‌دیدند، او در می‌دید»، به‌خوبی با روحیه تسلیم‌ناپذیر «وو-هیانگ-وو» در فرهنگ پوسکو هم‌راستاست. ساجان جیندال، رئیس کنونی JSW، نیز در بازدید از مجتمع‌های فولاد پوهانگ و گوانگ‌یانگ، عمیقاً از مدل صنعتی پوسکو الهام گرفت؛ تا جایی که مجتمع ویجایاناگار هند، در چیدمان و منطق توسعه، شباهت‌هایی روشن به آن الگو پیدا کرد. شراکت امروز این دو، حاصل انباشت سال‌ها اعتماد، احترام و جاه‌طلبی مشترک برای ساختن آینده فولاد هند است.

هند؛ بازار جوانی که فولاد می‌بلعد

برای پوسکو، هند صرفاً یک مقصد سرمایه‌گذاری نیست؛ نوعی شرط‌بندی حساب‌شده بر آینده است. کشوری با جمعیتی بیش از ۱.۴ میلیارد نفر، وسعتی ۳۳ برابر کره‌جنوبی و اقتصادی که با نرخ ۶ تا ۷ درصد در سال می‌تازد، طبیعی است که نگاه فولادسازان بزرگ را به خود خیره کند. اما جذابیت اصلی هند نه فقط در مقیاس، بلکه در ترکیب نادری از جمعیت جوان، مصرف روبه‌رشد و عطش زیرساختی نهفته است.

هند دو سال پیش از نظر جمعیت از چین پیشی گرفت، اما آنچه این برتری عددی را به مزیت اقتصادی تبدیل می‌کند، میانگین سنی ۲۸ ساله جمعیت آن است. این جوانی، موتور تقاضای آینده است: نسلی که خودرو می‌خرد، لوازم خانگی مصرف می‌کند، شهرها را گسترش می‌دهد و به‌تبع آن، فولاد بیشتری می‌طلبد. صنعت خودروسازی هند، که هم‌اکنون چهارمین تولیدکننده جهان است، با شتابی حرکت می‌کند که می‌تواند به‌زودی آن را به رتبه سوم برساند. بازار لوازم خانگی نیز، با رشد درآمدها و حضور سنگین برندهای بین‌المللی، در حال انبساط است. هم‌زمان، پروژه‌های ساخت‌وساز و توسعه شهرهای هوشمند، تقاضا برای فولاد را به شکلی پایدار بالا می‌برند.

اعداد، این روایت را تأیید می‌کنند: تقاضای فولاد هند از ۹۰ میلیون تن در ۲۰۱۵ به ۱۵۰ میلیون تن در ۲۰۲۴ رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا ۲۰۳۵ به ۲۶۰ میلیون تن برسد. این یعنی هند اکنون، پس از چین، دومین بازار بزرگ فولاد جهان است. پشت این عطش مصرف، وفور منابع طبیعی نیز ایستاده است. هند با حدود ۳۵ میلیارد تن ذخیره سنگ‌آهن و ذخایر قابل‌توجه زغال‌سنگ کک‌شو، از پشتوانه‌ای برخوردار است که می‌تواند رشد فولاد را از نظر مواد اولیه نیز پشتیبانی کند. برای پوسکو، این دقیقاً همان‌جاست که جمعیت، رشد و منابع، به یک فرصت تاریخی تبدیل می‌شوند.

هند دیگر «بازار آینده» نیست؛ بازار اکنون است. برای سال‌ها، چین بازیگر بی‌رقیب تقاضای جهانی فولاد بود. اما اکنون هند آرام‌آرام در حال تبدیل شدن به جذاب‌ترین جغرافیای رشد برای فولادسازان جهان است. کشوری با بیش از 1.4 میلیارد نفر جمعیت، میانگین سنی حدود 28 سال، شتاب شهرنشینی، رونق زیرساخت، اعداد به‌قدر کافی گویا هستند.

چرا پوسکو و JSW Steel به هم پیوستند؟

برای پوسکو، ورود به هند از مسیر سرمایه‌گذاری مشترک، تصمیمی از سر مصلحت موقت نبود؛ حاصل سال‌ها تجربه، عقب‌نشینی و بازنگری بود. این شرکت از ۲۰۰۴ تاکنون در چهار مقطع جداگانه، امکان حضور در بخش بالادستی فولاد هند را بررسی کرده بود، اما هر بار با موانعی تکراری روبه‌رو شد: دشواری یافتن شریک مناسب، پیچیدگی تأمین زمین و واقعیت بازاری که برای یک بازیگر خارجی، ورود مستقل به آن بسیار پرهزینه و پرریسک بود. نتیجه این تجربه‌ها روشن بود: در هند، پیشروی انفرادی شاید ممکن باشد، اما پایدار و مطمئن نیست.

در چنین بستری، JSW Steel بهترین گزینه به نظر می‌رسید؛ شرکتی که ظرف کمتر از دو دهه، تولید فولاد خام خود را از ۲.۲ میلیون تن در سال ۲۰۰۵ به بیش از ۳۰ میلیون تن امروز رسانده و به بزرگ‌ترین فولادساز هند تبدیل شده است. اگر پوسکو فناوری، دانش فنی و تجربه جهانی را عرضه می‌کرد، JSW نیز شناخت بازار، نفوذ محلی و توان اجرایی در مقیاس بزرگ را به این معادله می‌افزود. این همان نقطه‌ای است که آن ضرب‌المثل مشهور آفریقایی معنای خود را پیدا می‌کند: «اگر می‌خواهی سریع بروی، تنها برو؛ اگر می‌خواهی دور بروی، با هم برو.» پوسکو نیز ظاهراً به‌جای یک جهش سریع اما شکننده، مسیر ماندگارتر را انتخاب کرده است.

بازتاب این منطق را می‌توان در ساختار خود شرکت مشترک دید: شراکت برابر ۵۰-۵۰. این نسبت، فقط یک آرایش مالی نیست؛ نشانه‌ای از اعتماد متقابل و تعهد مشترک دو طرف به ساخت کارخانه‌ای در تراز جهانی است. هدف آن است که فناوری پیشرفته پوسکو با رهبری بازار و توان اجرایی JSW درهم آمیزد و ترکیبی بسازد که هیچ‌یک به‌تنهایی به همان آسانی نمی‌توانستند به آن دست یابند.
اهمیت این تصمیم زمانی بیشتر روشن می‌شود که در نظر بگیریم جهان به‌سوی حمایت‌گرایی بیشتر حرکت می‌کند و هند نیز از این قاعده مستثنا نیست. دولت این کشور برای حفاظت از صنعت داخلی، هم مقررات تولید بومی را تقویت کرده و هم برای فولاد وارداتی، استانداردها و گواهی‌های سخت‌گیرانه‌تری وضع کرده است. در چنین فضایی، انتخاب JSW به‌عنوان شریک، نه‌فقط یک گزینه تجاری، بلکه حرکتی پیش‌دستانه و راهبردی برای ورود موفق و تثبیت جایگاه در بازار هند است. به بیان دیگر، پوسکو دریافته است که در بازاری چون هند، برای دور رفتن، باید با هم رفت.