پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ مواجهه صنایع استراتژیک با بحرانهای بیسابقه، بیش از هر چیز نیازمند مدیریت هوشمندانه و پیشدستانه است. غلامرضا سلیمی، معاون بهرهبرداری شرکت فولاد مبارکه، در حاشیه چهارمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران با موضوع «پایداری تولید در صنعت فولاد و با محوریت چالش انرژی امروز»، ابعاد شگفتانگیزی از مدیریت ریسک، پیشگیری از وقوع فاجعه صنعتی و شکستن رکورد بازسازی خطوط تولید را تشریح کرد. روایت سلیمی نشان میدهد که چگونه پیشبینیهای مدیریتی و اتکا به توان داخلی توانست فرایند تخمینی یک تا دوساله بازسازی را به ۴۵ روز تقلیل دهد و مانع تعطیلی شریانهای تولیدی کشور شود.
مهندسی آمادگی و پیشبینی بحران
به گفته غلامرضا سلیمی، درک درست از شرایط محیطی، نخستین گام در مدیریت بحران بوده است. وی با اشاره به پیشبینیهای صورتگرفته از ابتدای سال ۱۴۰۴ و تأکیدات دکتر زرندی، از برگزاری ۴۰ جلسه کمیته مدیریت بحران پیش از وقوع حمله خبر میدهد. معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه بازنگری کامل پروتکلهای اضطراری، بازطراحی سناریوهای حمله نظامی و برگزاری مانورهای عملیاتی را علت اصلی کنترل شرایط در روز حادثه میداند و تأکید میکند که به لطف همین آمادگی قبلی، با وجود حضور ۲۵۰۰ نفر نیروی انسانی در سایت و فعالیت همزمان هر ۸ کوره فولادسازی با مذاب ۱۶۰۰ درجه، آسیبهای جانی به حداقل رسید و تنها یک تن از همکاران به شهادت رسید.
مهار فاجعه و جلوگیری از انفجار ثانویه
یکی از حساسترین بخشهای تحلیل چگونگی مواجهه فولاد مبارکه با بحران، به چگونگی جلوگیری از وقوع حادثهای زنجیرهای و تخریب گستردهتر بازمیگردد. سلیمی توضیح میدهد در لحظه حمله، تمامی واحدهای احیا و سیستمهای سیالات فعال بودند. با این حال، اجرای سناریوهای دقیق از پیش طراحیشده، نظیر اکسید کردن برخی ماژولهای احیا، فعالسازی دیزلهای اضطراری برای جلوگیری از جوش آمدن آب در تجهیزات با دمای بالا و عملکرد نیروهای واکنش سریع،مانع از بروز هرگونه انفجار ثانویه شد.
به باور سلیمی، قرار دادن خطوط در وضعیت ایمن توسط نیروهای آموزشدیده در هر شیفت، همان حلقه مفقودهای بود که امنیت فیزیکی و ساختاری کارخانه را در حساسترین لحظات تضمین کرد.
مدیریت ساختاریافته بازسازی و الگوی بهرهگیری از زنجیره تأمین
غلامرضا سلیمی فرایند بازسازی را نیازمند یک نقشه راه ساختاریافته میداند. او با تشریح اقدامات انجامشده پس از آتشبس در ۱۹ فروردین، به تشکیل همزمان کمیتههای تخصصی (از جمله بازسازی، نوسازی، نیروی انسانی و رسانه) اشاره میکند. سلیمی که خود مسئولیت کمیته بازسازی را بر عهده داشت، معتقد است شرکت بهدرستی در این برهه برای جبران کمبود تختال و راهاندازی سریع واحد نورد گرم، استراتژی بهرهگیری از ظرفیتهای ملی را عملیاتی کرد. مشارکت شرکتهای فولاد هرمزگان، فولاد خوزستان، فولاد جهانآرا و فولاد سفیددشت در تأمین خوراک طبق مدارک فنی فولاد مبارکه، باعث شد نورد گرم بدون وقفه طولانی به مدار تولید بازگردد.
سهگانه نجاتبخش: اعتماد، انسان و بومیسازی
سلیمی چالشبرانگیزترین بخش فنی بازسازی را صدمات شدید سقف واحد فولادسازی و تجهیزات کورهها میداند؛ نقطهای که بسیاری اتکا به پیمانکاران خارجی را تنها راهکار میدیدند. با این حال، وی سه عامل اصلی رمز موفقیت داخلی در این فرایند بود:
اعتماد مدیریت عالی: پایداری مدیریت عالی سازمان در برابر فشارهای بیرونی و سپردن مسئولیت به تیم داخلی.
فداکاری سرمایه انسانی: دانش تخصصی و مسئولیتپذیری بدنه کارشناسی و عملیاتی.
بومیسازی ۹۰ درصدی تجهیزات: عامل کلیدی و نجاتبخش که به تصریح سلیمی، اگر وجود نداشت، تأمین قطعات خارجی ۱ تا ۲ سال زمان میبرد.
بازتعریف مفهوم «تابآوری صنعتی» در فولاد مبارکه
در جمعبندی باید گفت تابآوری معادل تحمل منفعلانه شرایط سخت نیست، بلکه به معنای «آیندهنگری عملیاتی» و برنامهریزی از پیش تعیینشده برای شرایط فورسماژور (مانند جنگ، زلزله و سیل) است. راهاندازی نخستین کوره فولادسازی تنها ۴۵ روز پس از آتشبس و فعال بودن ۳ کوره در زمان حال، اثبات عملی این دیدگاه در فولاد مبارکه است.
نتیجهگیری
بدون تردید مدیریت بحران در فولاد مبارکه، حاصل تدبیر، تمرین و باور به توان بومی بوده است. دستاورد فولاد مبارکه در هدایت این بحران، الگویی دقیق از تابآوری ملی و الگویی عملیاتی برای تمامی صنایع بزرگ کشور در مواجهه با تهدیدات غیرمترقبه به شمار میرود.
نظر شما