پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ همزمان با افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی و اختلال در بازارهای جهانی انرژی، اروپا با چشم‌اندازی نگران‌کننده از کمبود گاز طبیعی مایع (LNG) و سوخت دیزل روبه‌رو شده است؛ وضعیتی که می‌تواند امنیت انرژی این قاره را در آستانه فصل سرما با چالش‌های جدی مواجه کند.

به گزارش منابع بین‌المللی، نخستین نشانه‌های این بحران پس از اختلال در زیرساخت‌های صادرات گاز طبیعی مایع قطر نمایان شد؛ رخدادی که به اعلام وضعیت «فورس ماژور» از سوی این کشور انجامید و عرضه یکی از مهم‌ترین منابع تأمین LNG اروپا را تحت تأثیر قرار داد. این تحول در شرایطی رخ داده که اتحادیه اروپا پس از کاهش واردات گاز روسیه از طریق خطوط لوله، وابستگی خود به واردات گاز مایع را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.

بر اساس آمار رسمی یورواستات، حدود ۲۱ درصد از سبد انرژی اتحادیه اروپا از گاز طبیعی تأمین می‌شود. کاهش عرضه LNG قطر، کشورهای اروپایی را ناچار کرده است بیش از گذشته به واردات گاز مایع از آمریکا متکی شوند؛ گزینه‌ای که هزینه بالاتری نسبت به گاز قطر دارد و فشار بیشتری بر بازار انرژی اروپا وارد می‌کند.

در همین راستا، شرکت تحقیقاتی «وود مکنزی» اعلام کرده است که قیمت پایه گاز در اروپا از اواسط ژوئن تاکنون حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است. این مؤسسه همچنین هشدار داده که سطح ذخایر گاز اروپا تنها اندکی بیش از ۵۰ درصد ظرفیت مخازن است؛ رقمی که برای این مقطع از سال بی‌سابقه تلقی می‌شود و نگرانی‌ها درباره آمادگی این قاره برای زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ را افزایش داده است.

زمستان سخت در انتظار اروپا

همزمان، آمارهای شرکت «کپلر» که خبرگزاری رویترز به آن استناد کرده، نشان می‌دهد واردات LNG اروپا در ماه جاری به حدود ۶.۳ میلیون تن خواهد رسید که پایین‌ترین سطح از سپتامبر ۲۰۲۴ محسوب می‌شود. این کاهش در حالی رخ داده که معمولاً ماه‌های تابستان، دوره اصلی پر کردن ذخایر گاز برای فصل سرما به شمار می‌رود.

وود مکنزی برآورد کرده است در صورت ادامه روند کنونی واردات، ذخایر گاز اتحادیه اروپا تا آغاز رسمی فصل گرمایش در ماه نوامبر تنها به حدود ۷۵ درصد خواهد رسید؛ سطحی که به‌مراتب پایین‌تر از هدف ۹۰ درصدی تعیین‌شده از سوی بروکسل در سال ۲۰۲۲ است. اگرچه اتحادیه اروپا اخیراً از کاهش اهداف ذخیره‌سازی خبر داده، اما کارشناسان معتقدند این اقدام تأثیری بر افزایش امنیت عرضه نخواهد داشت.

در کنار بازار گاز، بازار سوخت‌های پالایش‌شده نیز با محدودیت‌های فزاینده مواجه است. تحلیلگران هشدار می‌دهند که کمبود عرضه دیزل می‌تواند به اندازه بحران گاز برای اقتصاد اروپا دردسرساز باشد. روزنامه فایننشال تایمز به نقل از کارشناسان شرکت «انرژی اسپکتس» گزارش داده است که بازار فرآورده‌های نفتی، از جمله دیزل، حتی بیش از بازار نفت خام با محدودیت عرضه روبه‌رو است.

این شرایط با کاهش صادرات فرآورده‌های پالایش‌شده از منطقه خلیج فارس و همچنین افت صادرات دیزل روسیه تشدید شده است. حملات پهپادی به پالایشگاه‌های روسیه و محدودیت‌های صادراتی، یکی از بزرگ‌ترین منابع تأمین دیزل جهان را با اختلال مواجه کرده و رقابت بر سر خرید این سوخت را افزایش داده است.

تحلیلگران شرکت «ریستاد انرژی» معتقدند کاهش عرضه دیزل، کشورهای واردکننده را وارد رقابتی شدید خواهد کرد؛ رقابتی که اروپا نیز یکی از بازیگران اصلی آن خواهد بود. از سوی دیگر، ذخایر دیزل اروپا و حتی آمریکا در پایین‌ترین سطوح چند سال اخیر قرار دارد و ظرفیت پالایشگاه‌ها نیز امکان افزایش چشمگیر تولید را فراهم نمی‌کند.

در مجموع، کارشناسان بر این باورند که وابستگی گسترده اروپا به واردات انرژی، آسیب‌پذیری این قاره را در برابر تحولات ژئوپلیتیکی افزایش داده است. در چنین شرایطی، تنوع‌بخشی به منابع تأمین انرژی و تقویت امنیت عرضه بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته و بسیاری از کشورهای اروپایی اکنون امیدوارند زمستان پیش‌رو با شرایط آب‌وهوایی معتدل همراه باشد تا فشار بر شبکه انرژی و مصرف‌کنندگان کاهش یابد.