پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ آمارهای منتشرشده از سوی دولت ژاپن نشان می‌دهد ارزش واردات این کشور در ژوئن ۲۰۲۶ به بالاترین سطح تاریخ خود رسیده است؛ اتفاقی که تحت تأثیر تضعیف ارزش ین و افزایش شدید قیمت نفت رخ داده و هزینه واردات و فشارهای تورمی را به‌طور محسوسی افزایش داده است. این شرایط، در حالی که اقتصاد ژاپن همچنان در مسیر احیای شکننده قرار دارد، سیاست‌گذاران پولی را با چالشی جدی برای تعیین مسیر نرخ بهره مواجه کرده است.

بر اساس داده‌های رسمی، ارزش واردات ژاپن در ماه ژوئن نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۵.۴ درصد افزایش یافت و با ثبت رقم ۱۱.۳ تریلیون ین (معادل حدود ۶۹.۲۵ میلیارد دلار) به بالاترین سطح تاریخ خود رسید.این رشد نه‌تنها از پیش‌بینی میانگین بازار مبنی بر افزایش ۲۱ درصدی فراتر رفت، بلکه سریع‌ترین رشد واردات ژاپن از نوامبر ۲۰۲۲ تاکنون محسوب می‌شود.عامل اصلی این افزایش، رشد هزینه واردات نفت خام عنوان شده است.

نفت گران و ین ضعیف؛ عامل اصلی رشد هزینه واردات

اگرچه حجم واردات نفت خام ژاپن نسبت به سال گذشته ۱۳.۷ درصد کاهش یافت، اما ارزش دلاری این واردات ۵۹.۳ درصد افزایش پیدا کرد.دلیل این موضوع، رشد قابل توجه قیمت جهانی نفت و همچنین افت ارزش ین بود که باعث شد هزینه هر واحد نفت وارداتی بر حسب پول ملی ژاپن به رکوردی تاریخی برسد.

«کوکی آکیموتو»، اقتصاددان مؤسسه تحقیقات دایوا، در این باره گفت:ژاپن در حال متنوع‌سازی منابع تأمین نفت خود است؛ واردات از آمریکا و روسیه به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته و همزمان کاهش واردات از کشورهای خاورمیانه نیز تا حدودی تعدیل شده است.

بازارها انتظار دارند بانک مرکزی ژاپن (BOJ) در نشست سیاست‌گذاری هفته آینده نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کند.با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند این بانک همچنان رویکرد انقباضی خود را حفظ خواهد کرد؛ زیرا ضعف ین و افزایش هزینه انرژی همچنان فشارهای تورمی را تقویت می‌کند.

بانک مرکزی ژاپن نیز اوایل ماه جاری اعلام کرده بود که جنگ ایران احتمالاً شرکت‌های بیشتری را به افزایش قیمت کالاها در ادامه سال ترغیب خواهد کرد؛ موضوعی که می‌تواند زمینه را برای افزایش بیشتر نرخ بهره فراهم کند.

رونق هوش مصنوعی موتور رشد صادرات ژاپن

در کنار افزایش واردات، صادرات ژاپن نیز عملکردی فراتر از انتظار ثبت کرد.ارزش صادرات این کشور در ژوئن نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۹.۳ درصد افزایش یافت؛ رقمی که بالاتر از پیش‌بینی ۱۸.۶ درصدی بازار بود و پس از رشد ۱۶.۸ درصدی ماه مه، روند صعودی صادرات را ادامه داد.

کارشناسان دلیل اصلی این رشد را کاهش ارزش ین و همچنین افزایش تقاضای جهانی برای مراکز داده و تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی عنوان می‌کنند.بانک مرکزی ژاپن نیز معتقد است رونق جهانی سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی می‌تواند از رشد اقتصادی این کشور حمایت کند.

صادرات ژاپن به آمریکا در ماه ژوئن نسبت به سال قبل ۱۳ درصد افزایش یافت.این رشد عمدتاً ناشی از افزایش تقاضا برای خودروهای ژاپنی بود؛ زیرا تداوم قیمت‌های بالای بنزین باعث شده مصرف‌کنندگان آمریکایی بیش از گذشته به خرید خودروهای هیبریدی کم‌مصرف روی آورند.

کسری تجاری بیش از انتظار شد

با وجود رشد قابل توجه صادرات، افزایش شدید هزینه واردات باعث شد ژاپن در ماه ژوئن با کسری تجاری ۴۰۶.۹ میلیارد ینی (حدود ۲.۴۹ میلیارد دلار) مواجه شود.این رقم بسیار بیشتر از پیش‌بینی تحلیلگران بود که کسری ۱۲۰ میلیارد ینی را انتظار داشتند.

به گفته «کوکی آکیموتو»، ضعف ارزش ین بیش از آنکه ناشی از تراز حساب جاری باشد، نتیجه اختلاف نرخ بهره ژاپن با سایر اقتصادهای بزرگ و همچنین نگرانی‌ها درباره سیاست‌های مالی دولت است.

در مجموع، رشد بی‌سابقه واردات، افزایش هزینه انرژی، فشارهای تورمی و نااطمینانی‌های ژئوپلیتیکی، بانک مرکزی ژاپن را در شرایطی قرار داده است که باید میان کنترل تورم و حمایت از رشد اقتصادی شکننده، توازن برقرار کند؛ در حالی که رونق صنایع مرتبط با هوش مصنوعی همچنان یکی از مهم‌ترین محرک‌های صادرات و اقتصاد این کشور به شمار می‌رود.