پایگاه تحلیلی خبری ایراسین، در سالهای گذشته دغدغه اصلی معدنکاران تأمین ماشینآلات، نوسان نرخ ارز یا حقوق دولتی بود، اما امروز دسترسی پایدار به انرژی به مهمترین مطالبه این بخش تبدیل شده است. تداوم ناترازی برق، محدودیت گاز در فصل سرد، مشکلات تأمین گازوئیل و تنشهای آبی، فضای فعالیت معادن را با نااطمینانی مزمنی مواجه کرده که برنامهریزی برای تولید و توسعه را دشوار ساخته است.
ناترازی انرژی؛ مانع اصلی توسعه معادن
پدرام پیروینسب، کارشناس حوزه معدن، محدودیت انرژی را یکی از جدیترین موانع تولید در بخش معدن و صنایع معدنی دانست و گفت: استمرار ناترازی برق و گاز طی سالهای اخیر، ظرفیت تولید را کاهش داده، برنامهریزی واحدهای تولیدی را مختل کرده و بازارهای صادراتی کشور را در معرض تهدید قرار داده است.
به گفته وی، پیامدهای این وضعیت تنها به کاهش تولید محدود نمیشود؛ توقفهای مکرر خطوط تولید، افزایش استهلاک تجهیزات، رشد هزینههای سربار، افت بهرهوری و ناتوانی در ایفای تعهدات صادراتی، از مهمترین خسارتهای ناشی از محدودیتهای انرژی است. به اعتقاد او، از دست دادن بازارهای صادراتی که طی سالها به دست آمدهاند، بهسادگی جبران نخواهد شد.
پیروینسب تأکید کرد ناترازی انرژی اکنون به یک بحران ساختاری تبدیل شده و رفع آن بدون سرمایهگذاری در توسعه نیروگاهها، شبکه انتقال برق، میادین گازی و اصلاح اقتصاد انرژی امکانپذیر نیست. او همچنین نبود برنامهای مشخص و زمانبندیشده برای عبور از این بحران را از مهمترین نگرانیهای فعالان بخش خصوصی عنوان کرد.
این کارشناس همچنین با اشاره به کاهش تولید در برخی پالایشگاهها و آثار ناشی از جنگ، گفت فشار بر تأمین گازوئیل نیز افزایش یافته و برخی معادن علاوه بر محدودیت برق، در تأمین سوخت ماشینآلات خود نیز با مشکلات جدی روبهرو هستند.
خاموشیهای سهروزه و کاهش ظرفیت تولید
پیروینسب با اشاره به افزایش خاموشیها در بخش تولید اظهار کرد: بسیاری از واحدهای صنعتی و معدنی اکنون تنها چهار روز در هفته به برق دسترسی دارند و با چنین شرایطی نمیتوان انتظار افزایش تولید، توسعه سرمایهگذاری یا رشد صادرات داشت.
وی افزود بخش خصوصی انتظار دارد به جای مدیریت بحران از طریق محدود کردن تولید، راهکارهای پایدار برای رفع ناترازی انرژی اجرا شود؛ زیرا بدون تأمین امنیت انرژی، تحقق اهداف رشد تولید و توسعه صنایع معدنی امکانپذیر نخواهد بود.
سوخت و مواد ناریه؛ دو گره جدید معادن
مهرداد اکبریان، عضو کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی ایران، نیز درباره وضعیت تأمین انرژی در معادن گفت: مهمترین دغدغه امروز معدنکاران، کمبود سوخت است. به گفته او، سهمیه کافی در اختیار معادن قرار نمیگیرد و سازوکار توزیع موجود کارآمد نیست.
اکبریان کمبود مواد ناریه را نیز یکی دیگر از بحرانهای جدی این بخش دانست و هشدار داد که ادامه این روند میتواند فعالیت بسیاری از معادن را در ماههای آینده متوقف کند. به گفته وی، تعطیلی یا کاهش ظرفیت صنایع معدنی و فولادی نیز به کاهش تقاضا برای مواد معدنی منجر شده و بازار معادن را با رکود مواجه کرده است.
بحران نقدینگی و تهدید اشتغال
عضو کمیسیون معدن اتاق بازرگانی ایران با اشاره به تأثیر خاموشیها بر زنجیره معدن گفت: اگرچه بسیاری از معادن بخشی از برق خود را از طریق ژنراتورهای دیزلی تأمین میکنند، اما کمبود گازوئیل عملا استفاده از این تجهیزات را نیز با مشکل مواجه کرده است. از سوی دیگر، توقف فعالیت صنایع پاییندستی به دلیل قطعی برق، تقاضا برای مواد معدنی را کاهش داده و فروش معادن را تحت تأثیر قرار داده است.
به گفته اکبریان، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد واحدهای معدنی و صنایع معدنی با کمبود سرمایه در گردش مواجه هستند و ادامه این شرایط میتواند به تأخیر در پرداخت حقوق، تعدیل نیرو و حتی تعطیلی برخی واحدهای تولیدی منجر شود.
معادن کوچک در معرض بیشترین آسیب
اکبریان معتقد است معادن کوچک و متوسط بیش از سایر واحدها از تداوم این شرایط آسیب خواهند دید؛ زیرا توان مالی و تابآوری کمتری دارند و سریعتر از چرخه تولید خارج میشوند. البته به گفته او، معادن بزرگ نیز در صورت استمرار وضعیت موجود از این آسیبها مصون نخواهند ماند.
وی در پایان تأکید کرد: بزرگترین چالش امروز بخش معدن، تنها کمبود برق یا سوخت نیست، بلکه نبود امکان برنامهریزی برای آینده است؛ شرایطی که به گفته فعالان اقتصادی، سرمایهگذاری و تولید را بیش از هر عامل دیگری تحت تأثیر قرار داده است.
منبع: دنیای اقتصاد
نظر شما