پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ رشد سریع اقتصادی، افزایش مستمر مصرف برق و وابستگی بالا به واردات سوخت‌های فسیلی، طی سال‌های اخیر فشار زیادی بر نظام انرژی فیلیپین وارد کرده است. در چنین شرایطی، دولت این کشور توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را به عنوان یکی از ارکان اصلی امنیت انرژی، کاهش انتشار کربن و توسعه اقتصادی در دستور کار قرار داده و انرژی بادی فراساحلی (Offshore Wind) را به عنوان یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های آینده معرفی کرده است.

با وجود ظرفیت قابل توجه سواحل فیلیپین برای احداث مزارع بادی دریایی، یکی از بزرگ‌ترین موانع توسعه این صنعت، نبود زیرساخت‌های بندری مناسب است؛ موضوعی که اکنون به اولویت جدید سیاست‌گذاران این کشور تبدیل شده است.

بنادر؛ حلقه مفقوده توسعه نیروگاه‌های بادی

بر اساس این مطالعه، حتی در کشورهای پیشرفته که سال‌هاست نیروگاه‌های بادی فراساحلی توسعه یافته‌اند، بنادر همچنان یکی از گلوگاه‌های اصلی اجرای پروژه‌ها محسوب می‌شوند. بزرگ‌تر شدن توربین‌های بادی، افزایش وزن تجهیزات، تغییر روش‌های نصب و نیاز به کشتی‌های تخصصی باعث شده است بنادر سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای این صنعت نباشند.

فیلیپین نیز با همین چالش روبه‌رو است. در حال حاضر هیچ بندری در این کشور وجود ندارد که بتواند از عملیات نصب نیروگاه‌های بادی فراساحلی پشتیبانی کامل کند. این در حالی است که دولت در قالب پنجمین برنامه مزایده انرژی سبز (GEAP ۵)، توسعه گسترده این نیروگاه‌ها را هدف‌گذاری کرده است. بنادر مورد نیاز این صنعت باید امکان مونتاژ توربین‌ها، انبارش قطعات عظیم، استقرار ماشین‌آلات فوق‌سنگین و پهلوگیری کشتی‌های نصب توربین را فراهم کنند؛ زیرساخت‌هایی که اکنون در فیلیپین وجود ندارد.

دو بندر در اولویت سرمایه‌گذاری

مطالعه جدید بر توسعه دو بندر راهبردی یعنی Bulalacao Port و Agila Subic Port متمرکز شده است؛ دو بندری که بخش قابل توجهی از پروژه‌های نیروگاه بادی فراساحلی، به‌ویژه پروژه‌هایی که قرار است تا سال ۲۰۲۸ وارد مدار بهره‌برداری شوند، در مجاورت آن‌ها قرار دارند.

هدف اصلی این مطالعه، تنها توسعه زیرساخت‌های بندری نیست، بلکه طراحی مدل اقتصادی و تجاری برای جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی و ایجاد بازده مناسب برای سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده است.

پنج محور اصلی مطالعه

مطالعه توسعه بنادر در پنج بخش اصلی انجام خواهد شد. در نخستین گام، ظرفیت فعلی دو بندر از طریق بازدیدهای میدانی، جمع‌آوری اطلاعات و تحلیل شکاف‌های زیرساختی بررسی می‌شود تا میزان آمادگی آن‌ها برای پشتیبانی از صنعت بادی فراساحلی مشخص شود.

در مرحله بعد، ساختار مالکیت بنادر، قوانین، مقررات و نهادهای مسئول مورد ارزیابی قرار می‌گیرند تا چارچوب حقوقی و نهادی توسعه این زیرساخت‌ها مشخص شود.

بخش سوم به برآورد نیازهای توسعه‌ای اختصاص دارد؛ جایی که میزان سرمایه‌گذاری لازم برای توسعه تأسیسات، تجهیزات، اسکله‌ها و زیرساخت‌های بندری همراه با برنامه زمان‌بندی مرحله‌ای محاسبه خواهد شد.

در ادامه نیز مدل اقتصادی ویژه فیلیپین برای بهره‌برداری از این بنادر طراحی می‌شود. در این بخش شاخص‌هایی مانند هزینه سرمایه‌گذاری (CAPEX)، هزینه‌های عملیاتی (OPEX)، ارزش خالص فعلی (NPV)، نرخ بازده داخلی سرمایه (IRR) و دوره بازگشت سرمایه مورد بررسی قرار می‌گیرند تا جذابیت اقتصادی پروژه برای سرمایه‌گذاران ارزیابی شود.

در نهایت، پنج نمونه موفق از بنادر پشتیبان نیروگاه‌های بادی فراساحلی در جهان بررسی خواهد شد تا تجربیات آن‌ها در توسعه این صنعت در فیلیپین به کار گرفته شود.

بنادر چندمنظوره؛ راهکاری برای افزایش بازده اقتصادی

یکی از ویژگی‌های مهم این مطالعه، نگاه چندمنظوره به توسعه بنادر است. بر اساس این رویکرد، بنادر تنها برای صنعت بادی فراساحلی مورد استفاده قرار نخواهند گرفت، بلکه ظرفیت بهره‌برداری هم‌زمان در حوزه‌هایی مانند صنایع فولادی، ساخت سازه‌های فلزی، سیمان، لجستیک، حمل‌ونقل کالا، کشتی‌سازی، خدمات دریایی، مراکز آموزشی، مراکز داده، سردخانه‌ها، شیلات و حتی گردشگری دریایی نیز بررسی خواهد شد.

این رویکرد می‌تواند ضمن افزایش درآمد بنادر، ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش داده و بازگشت سرمایه را تسریع کند.

توسعه زیرساخت؛ شرط تحقق اهداف انرژی پاک

کارشناسان معتقدند تجربه کشورهای پیشرو نشان داده است که توسعه نیروگاه‌های بادی فراساحلی بدون ایجاد زیرساخت‌های مناسب بندری امکان‌پذیر نیست. از همین رو، فیلیپین تلاش می‌کند هم‌زمان با توسعه ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر، زیرساخت‌های لجستیکی، حقوقی و اقتصادی مورد نیاز این صنعت را نیز ایجاد کند.

برنامه‌ریزی برای توسعه بنادر تخصصی، طراحی مدل‌های مشارکت دولت و بخش خصوصی، جذب سرمایه‌گذاری و استفاده چندمنظوره از زیرساخت‌های بندری، بخشی از راهبردی است که می‌تواند مسیر توسعه انرژی بادی فراساحلی در این کشور را هموار کند. در صورت موفقیت این برنامه، فیلیپین خواهد توانست از ظرفیت گسترده سواحل خود برای افزایش امنیت انرژی، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و تسریع گذار به اقتصاد کم‌کربن بهره‌برداری کند.