پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ فاطمه شکوهی، کارشناس مامایی و مسئول برنامه غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان برست مرکز سلامت امیر حمزه، در گفت‌وگو با خبرنگار ایراسین با اشاره به اهمیت غربالگری سرطان برست اظهار کرد: سرطان برست شایع‌ترین نوع سرطان در میان زنان است و استان اصفهان نیز از استان‌های دارای رتبه در این حوزه محسوب می‌شود؛ بر اساس آمار، بروز سرطان برست در اصفهان ۵۲ مورد در هر صد هزار نفر است.

وی با اشاره به اینکه برای غربالگری، با دو گروه جمعیت فعال و غیرفعال روبه‌رو هستیم، افزود: در مرکز بهداشت کوی ولی‌عصر، حدود ۳۰ هزار نفر جمعیت داریم که از این تعداد، نزدیک به ۱۰ هزار نفر(یعنی حدود ۹ هزار و ۸۰۰ نفر)، در گروه هدف غربالگری سرطان برست، همچنین حدود ۸ هزار نفر نیز در گروه غربالگری دهانه رحم (سرویکس) هستند.

این کارشناس مامایی با تشریح نحوه شناسایی و پیگیری جمعیت هدف بیان کرد: جمعیت هدف ما در این برنامه به دو دسته فعال و غیرفعال تقسیم می‌شود؛ برای این افراد، فهرست‌هایی شامل کد ملی، نام و نام خانوادگی و شماره تماس در قالب فایل اکسل تهیه شده است. گروهی از افراد در سامانه ثبت شده‌اند، اما تاکنون برای دریافت خدمت مراجعه نکرده‌اند که به آن‌ها افراد «دارای عدم دریافت خدمت» گفته می‌شود. فایل اکسل دیگری نیز وجود دارد که مربوط به گروه دوم است؛ یعنی افرادی که در یک تا دو سال گذشته برای معاینات پستان مراجعه کرده‌اند، اما امسال با وجود رسیدن نوبت مراقبت، هنوز مراجعه نداشته‌اند.

نقشه راه سلامت؛ از غربالگری تا تشخیص قطعی

شکوهی گفت: در برنامه غربالگری بانوان، دو گروه سنی اصلی وجود دارد؛ بانوان ۳۰ تا ۴۰ سال که باید هر دو سال یک‌بار برای غربالگری مراجعه کنند و بانوان بالای ۴۰ سال نیز که باید سالی یک‌بار تحت مراقبت قرار گیرند؛ البته اگر فردی در سنین ۳۰ تا ۴۰ سال، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پستان، رحم یا تخمدان داشته باشد، مراقبت‌های او به‌صورت سالانه انجام می‌شود.

وی با اشاره به روند بررسی شرح‌حال بالینی مراجعان گفت: در مراقبت‌های مرکز سلامت، علائم بالینی نیز به‌دقت بررسی می‌شود؛ از جمله اینکه آیا از نوک پستان ترشحی وجود دارد یا خیر، آیا ترشح خونی یا خونابه از مجاری پستان دیده شده است، آیا فرد احساس تغییر شکل یا به‌اصطلاح دفورمیتی در پستان دارد و آیا هنگام خودارزیابی و لمس ماهیانه، توده‌ای را احساس کرده است یا خیر؛ پس از اخذ این شرح‌حال، معاینه بالینی انجام می‌شود.

کارشناس مامایی تصریح کرد: اگر مراجعه‌کننده مشکلی نداشته باشد، طبق همان برنامه زمان‌بندی غربالگری ادامه مسیر مشخص می‌شود، اما اگر هرکدام از موارد شرح‌حال یا معاینه مثبت باشد، حتی اگر ظاهر معاینه نرمال به نظر برسد، فرد به سطح دو ارجاع داده می‌شود. در سطح دو، پزشک فرد را بررسی کرده و در صورت نیاز، نسخه لازم را برای سونوگرافی یا ماموگرافی صادر می‌کند تا هزینه‌ها تحت پوشش بیمه محاسبه شود. پس از آن، فرد وارد سطح سه می‌شود که شامل بررسی‌های تخصصی‌تر توسط پزشک متخصص و انجام سونوگرافی یا ماموگرافی تکمیلی است.

شکوهی با اشاره به نحوه تفسیر نتایج تصویربرداری بیان کرد: زمانی‌که نتیجه سونوگرافی یا ماموگرافی به مرکز آورده می‌شود، اگر نتیجه بر اساس سیستم استاندارد BI-RADS عدد یک یا دو باشد، از نظر ما نرمال محسوب می‌شود، اما اگر BI-RADS عدد سه باشد، فرد باید حتماً شش ماه بعد مجدد بررسی شود و در صورت داشتن هم‌زمان فاکتورهای خطر یا سابقه خانوادگی، باید به جراح ارجاع داده شود.

وی افزود: اگر نتیجه BI-RADS عدد چهار باشد، فرد حتماً باید سونوگرافی تکمیلی انجام دهد و به جراح معرفی شود؛ سال گذشته از میان موارد BI-RADS چهار، یک مورد سرطان پستان تشخیص داده شد؛ در سال جاری نیز از دو مورد BI-RADS چهار، یک مورد به تشخیص قطعی سرطان پستان رسید و مورد دیگر پس از بررسی‌های تکمیلی، به BI-RADS سه کاهش یافت.

این کارشناس حوزه سلامت خاطرنشان کرد: افراد لازم است نتایج سونوگرافی و ماموگرافی خود را برای ثبت در پرتال فولاد مبارکه ارسال کنند تا با ثبت این اطلاعات، آمار دقیق‌تری از موارد ابتلا، نتایج نامشخص و افراد نیازمند پیگیری دوره‌ای در دسترس باشد و امکان مداخله به‌موقع برای پیشگیری از پیشرفت بیماری فراهم شود.

نقش حمایتی فولاد مبارکه در کاهش هزینه‌ها

کارشناس مامایی با اشاره به نقش حمایتی شرکت فولاد مبارکه در روند تشخیص این بیماری گفت: عملکرد فولاد مبارکه در تأمین مالی خدمات مرتبط بسیار عالی و مؤثر بوده است؛ چرا که در حال حاضر اگر مراجعه‌کنندگان برای بررسی‌های اولیه پستان به پزشک متخصص مراجعه کنند، تنها برای ویزیت و بررسی‌های اولیه بیش از دو میلیون تومان باید پرداخت کنند و اگر نتیجه مبهمی مانند BI-RADS صفر دریافت کنند، پس از آن نیاز به سونوگرافی مجدد نیز خواهند داشت؛ بنابراین هزینه‌ها ممکن است به حدود سه تا چهار میلیون تومان برسد، که هزینه قابل توجهی خواهد بود.

شکوهی افزود: با حمایت‌های مالی فولاد مبارکه، هزینه‌ها برای مراجعان به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته و افراد پس از معاینه و تشخیص به بیمارستان سیدالشهدا ارجاع می‌شوند؛ این حمایت موجب تسریع در نوبت‌گیری و دریافت خدمات شده است و کیفیت و دقت سونوگرافی و ماموگرافی در این مرکز بسیار بالاست.

وی با اشاره به اهمیت مشارکت سایر صنایع در مسئولیت‌های اجتماعی حوزه سلامت گفت: روزانه حداقل دو تا سه مورد برای بررسی‌های بیشتر به پزشک ارجاع داده می‌شوند؛ حال اگر مجموع مراجعات و معاینات روزانه را در نظر بگیریم، این روند یک چرخه مالی قابل توجه را به نظام سلامت تحمیل می‌کند. با توجه به شرایط اقتصادی، اگر سازمان‌ها و صنایع بزرگ دیگر نیز، همچون فولاد مبارکه که پیش‌قدم ورود به این عرصه شده است، در این مسیر مشارکت کنند، کمک بزرگی به مردم و نظام سلامت خواهد بود.