پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ در شرایطی که شاخص‌های اصلی بورس آمریکا در نزدیکی رکوردهای تاریخی قرار دارند و شاخص نوسان بازار (VIX) در سطوحی پایین‌تر از میانگین‌های بلندمدت قرار گرفته، رفتار سهام منفرد تصویری کاملاً متفاوت از بازار ارائه می‌دهد. بسیاری از شرکت‌های بزرگ فناوری و مرتبط با هوش مصنوعی طی هفته‌های اخیر جهش‌ها و سقوط‌های روزانه کم‌سابقه‌ای را تجربه کرده‌اند؛ موضوعی که از افزایش شکاف میان آرامش ظاهری بازار و ریسک‌های نهفته در آن حکایت دارد.

براساس گزارش رویترز، موج سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی باعث شده برخی شرکت‌های فناوری رشدهای روزانه چشمگیری را ثبت کنند. در روزهای اخیر سهام شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین هوش مصنوعی و زیرساخت‌های پردازشی، افزایش‌های ۲۰ تا ۳۰ درصدی را تنها در یک جلسه معاملاتی تجربه کرده‌اند. این تحرکات نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران به دنبال شناسایی برندگان اصلی رقابت هوش مصنوعی هستند و سرمایه‌ها به سرعت میان شرکت‌های مختلف جابه‌جا می‌شود. در مقابل، برخی شرکت‌های نرم‌افزاری و فناوری که از نگاه بازار در معرض تهدیدهای ناشی از هوش مصنوعی قرار دارند، با افت‌های شدید مواجه شده‌اند؛ هرچند بخشی از این کاهش‌ها در هفته‌های اخیر جبران شده است.

یکی از مهم‌ترین نکات گزارش رویترز، فاصله قابل توجه میان شاخص سنتی VIX و شاخص VIXEQ است. در حالی که VIX نوسان مورد انتظار کل شاخص S&P500 را اندازه‌گیری می‌کند، VIXEQ نوسانات سهام منفرد را می‌سنجد. داده‌ها نشان می‌دهد VIX همچنان در محدوده‌ای آرام قرار دارد، اما VIXEQ به نزدیکی بالاترین سطوح خود از زمان تنش‌های تعرفه‌ای سال گذشته رسیده است. به بیان دیگر، شاخص‌های کلان بازار آرام به نظر می‌رسند، اما در سطح شرکت‌ها نوسانات شدیدی جریان دارد. اختلاف میان این دو شاخص اکنون به چند برابر میانگین تاریخی رسیده است.

کاهش همبستگی سهام؛ عامل اصلی پدیده جدید

تحلیلگران معتقدند ریشه اصلی این وضعیت در کاهش همبستگی میان سهام شرکت‌های حاضر در شاخص S&P500 نهفته است. در گذشته بسیاری از سهام در واکنش به متغیرهای کلان اقتصادی به‌صورت هم‌جهت حرکت می‌کردند، اما اکنون تفاوت عملکرد شرکت‌ها، نتایج مالی و میزان بهره‌مندی آنها از موج هوش مصنوعی باعث شده مسیر حرکتی هر سهم تا حد زیادی مستقل شود. این شرایط فرصت‌های گسترده‌ای برای معامله‌گران حرفه‌ای فراهم کرده است، اما در عین حال شکنندگی بازار را نیز افزایش داده است.

یکی دیگر از عوامل تشدیدکننده نوسانات، افزایش معاملات سفته‌بازانه در بازار اختیار معامله است. سرمایه‌گذاران به جای خرید شاخص‌های کلان، بر روی سهام منفرد و به‌ویژه شرکت‌های فناوری متمرکز شده‌اند. این روند باعث شده کوچک‌ترین اخبار یا تغییرات در چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها، واکنش‌های قیمتی بسیار شدیدی ایجاد کند.

نکته قابل توجه در تحلیل رویترز این است که عامل برهم‌زننده آرامش فعلی بازار ممکن است نه یک شوک منفی، بلکه مجموعه‌ای از اخبار مثبت باشد. در صورتی که تنش‌های ژئوپلیتیکی کاهش یابد، قیمت نفت افت کند و منافع هوش مصنوعی به طیف گسترده‌تری از صنایع سرایت کند، احتمال افزایش همبستگی میان سهام وجود خواهد داشت. چنین اتفاقی می‌تواند ساختار فعلی بازار را تغییر دهد و حتی به افزایش شاخص VIX منجر شود.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که بازار سرمایه آمریکا خود را برای چند عرضه اولیه بسیار بزرگ آماده می‌کند. شرکت‌هایی مانند SpaceX، Anthropic و OpenAI از مهم‌ترین نام‌هایی هستند که انتظار می‌رود در ماه‌های آینده وارد بازار سهام شوند. موفقیت این عرضه‌ها تا حد زیادی به ثبات بازار و پایین ماندن نوسانات وابسته است.

کارشناسان هشدار می‌دهند در صورتی که شاخص ترس وال‌استریت از خواب بیدار شود و سرمایه‌گذاران به صورت جمعی در یک جهت حرکت کنند، تابستان ۲۰۲۶ می‌تواند به یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های سال‌های اخیر برای بازارهای مالی تبدیل شود.