پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ هلیوم در ظاهر گازی کماهمیت و حتی حاشیهای به نظر میرسد، اما در واقع یکی از مواد راهبردی صنایع پیشرفته جهان است؛ مادهای که از تولید نیمههادیها و تراشههای حافظه تا تجهیزات MRI و صنایع فضایی، نقش حیاتی دارد، همین ویژگی باعث شده است که هر اختلالی در عرضه آن، تنها یک نوسان کالایی نباشد، بلکه بهسرعت به مسئلهای در سطح امنیت صنعتی و فناوری تبدیل شود.
نمودار با استناد به دادههای USGS نشان میدهد که پیش از تنشها در منطقه، آمریکا با سهم ۴۲.۶ درصد و قطر با ۳۳.۲ درصد، در مجموع نزدیک به ۷۶ درصد عرضه جهانی هلیوم را در اختیار داشتهاند؛ تمرکزی که وابستگی بازار را به چند بازیگر محدود آشکار میکند. اهمیت قطر در این معادله از آنجا بیشتر میشود که بخش مهمی از هلیوم این کشور در پیوند مستقیم با زیرساخت LNG و مجتمع عظیم راسلفان تأمین میشود.
اطلاعات رسمی QatarEnergy LNG نیز نشان میدهد که این مجموعه علاوه بر تولید گاز مایع، در پروژههای توسعهای خود ظرفیت تولید هلیوم را افزایش میدهد؛ بنابراین هرگونه اختلال در جریان تولید، حملونقل یا صادرات از خلیج فارس، تنها بر بازار انرژی اثر نمیگذارد، بلکه میتواند زنجیره تأمین صنایع پیشرفته را نیز تحت فشار قرار دهد.
این مسئله برای شرق آسیا حساستر است؛ کرهجنوبی بخش بزرگی از نیاز خود را از قطر تأمین میکند و چین نیز وابستگی بالایی به واردات دارد.
در شرایطی که صنعت نیمههادی به تامین پایدار هلیوم برای خنکسازی و فرایندهای تولید نیازمند است، کاهش عرضه میتواند به افزایش قیمت، محدودیت دسترسی و حتی اختلال در تولید برخی خطوط حساس منجر شود؛ به همین دلیل، ذخایر چندماهه شرکتها تنها نقش ضربهگیر موقت دارد و در صورت تداوم بحران، بازگشت به تعادل ممکن است زمانبر باشد.
از این منظر، هلیوم تنها یک گاز صنعتی نیست؛ بلکه یکی از حلقههای پنهان امنیت فناوری جهان است.
برای اقتصاد جهانی، بهویژه برای صنایع پیشرفته آسیا، ثبات عرضه این ماده به اندازه ثبات در نفت و LNG اهمیت یافته است، همین نکته نشان میدهد که در نظم جدید اقتصاد صنعتی، مواد حیاتیِ کمتر دیدهشده نیز میتوانند بهسرعت به کانون بحران تبدیل شوند.
نظر شما