به گزارش ایراسین،تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های جهان، باریکه‌ای استراتژیک میان خلیج فارس و دریای عمان است که نقش شریان حیاتی اقتصاد جهانی را ایفا می‌کند؛ این تنگه که در کنار سواحل جمهوری اسلامی ایران واقع شده، تنها مسیر دریایی برای انتقال نفت و گاز کشورهای بزرگ تولیدکننده منطقه به بازارهای جهانی محسوب می‌شود؛ به‌طوری‌که روزانه میلیون‌ها بشکه نفت از این مسیر عبور می‌کند، اهمیت ژئوپلیتیک و انحصاری بودن این مسیر، موقعیت آن را به یک نقطه کلیدی و حساس در معادلات انرژی و سیاست بین‌الملل تبدیل کرده است.

حال با توجه به حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران، ایران با هدف حفظ امنیت ملی و دفاع از تمامیت ارضی خود، تصمیم به بستن تنگه هرمز گرفت؛ این اقدام که در راستای پاسخ به تهدیدات خارجی و استفاده از موقعیت ژئوپلیتیک منطقه صورت گرفته، منجر به توقف عبور محموله‌های نفتی از این آبراه حیاتی شده است که در پی این رویداد، تحلیلگران اقتصادی و انرژی نسبت به پیامدهای احتمالی آن بر بازار جهانی انرژی و افزایش چشمگیر قیمت نفت هشدار داده‌اند.

آشفتگی در بازارهای جهانی

محمدصادق مهرجو، کارشناس ارشد نفت و انرژی، با توجه به قطع عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز و شوک وارد شده به عرضه نفت در بازارهای جهانی و جهش قیمت‌ها در گفت‌وگو با خبرنگار ایراسین اظهار کرد: با توجه به اینکه تنگه هرمز تامین کننده ۲۱ میلیون بشکه نفت خام دنیاست و حدود ۲۵ درصد از LNG تامینی به خصوص برای بازار اروپا و چین از این تنگه استراتژیک عبور می کند، همچنین مقدار قابل توجهی از سوخت دیزل و هواپیما که از پالایشگاه‌های کشورهای حوزه خلیج فارس می گذرد، باید گفت که این تنگه نقش بسیار مهمی در تهیه و تامین نفت و گاز فرآورده های نفتی دارد.

وی در ادامه افزود: برای اینکه نقش هرچی بهتر این موضوع درک شود، می‌توان به نوسانات قیمت‌ها در این یک هفته اخیر( از آغاز تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران) توجه کرد، نفت خام برنت تا ۹۴ دلار بالار رفته و میزان گاز مایع ۱۰۰ درصد افزایش داشته، همچنین هزینه هر گالن بنزین حتی در آمریکا نزدیک به دو برابر شده است؛ با ادامه این روند احتمالا این هفته باید منتظر نفت ۱۰۰ دلاری باشیم و بعد از آن قیمت‌های نفت و گاز به شکل تصاعدی با ادامه وضع فعلی افزایش خواهد یافت.

کارشناس ارشد نفت و انرژی ادامه داد: احتمالا سهام پالایشگاه‌ها و شرکت‌های حمل و نقل انرژی افت قابل توجهی خواهد کرد و این موضوع با فشار اقتصادی بر شرکت‌ها، پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌هایی خواهد شد که خوراکشان را از تنگه هرمز تامین میکنند؛ پس ناگفته پیداست که جهان از ۱۴ سال پیش به این طرف در انتظار جهش بزرگ قیمت‌های نفت و گاز و فرآورده خواهد بود، حتی باید گفت که جابه‌جایی کشتی‌های کانتینر بر هم در این یک هفته دستخوش رکود قابل توجه شده‌اند، همچنین در این بین شرکت‌های هواپیمایی نیز دچار ضرر بسیار زیادی ناشی از نا امنی‌های منطقه‌ای(تعطیل شدن فرودگاه ها و بسته شدن فضای هوایی منطقه) و مواجه شدن با بحران افزایش قیمت سوخت هواپیما گردیده‌اند.

بن‌بست استراتژیک غرب در خلیج فارس

مهرجو با اشاره به اینکه این اقدام چه تأثیری بر معادلات قدرت در منطقه و روابط کشورهای خلیج فارس با قدرت‌های بزرگ جهان خواهد داشت و اینکه آیا می‌توان انتظار داشت که این فشارها منجر به تغییر رویکرد سیاسی کشورهای غربی در قبال حقوق ملت ایران و کاهش فشارهای تحریمی شود، بیان کرد: برای اینکه به نوع روابط کشورهای حاشیه خلیج و قدرت‌های غربی از جمله آمریکا و اروپا بپردازیم، باید این موضوع را مدنظر قرار دهیم که کشورهای خلیج صرفاً دارنده منابع ارزشمند هستند و بیشتر شرکت‌های اروپایی و آمریکایی دارنده شرکت‌های بزرگ و صاحب تکنولوژی هستند که در این کشورهای عربی سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی را از سال‌های قبل داشته‌اند، به گونه‌ای که بدون آنها بحث استخراج و تأمین زنجیره انرژی برای کشورهای عربی ممکن نیست.

وی افزود: پس نوع روابط برای نمونه عربستان با آمریکا یک وابستگی همه‌جانبه در تمام زمینه‌های شرکت آرامکو هست، به گمان من این روابط خیلی عمیق‌تر از آن است که سبب شود جنگ جاری تغییری در معادلات روابط تجاری و اقتصادی بدهد؛ این جنگ برای ما اهمیت زیادی دارد و به نوعی جنگ موجودیتی برای ما محسوب خواهد شد؛ اما برای آنها به نوعی مخل‌کننده روابط چندین دهه خواهد بود.

کارشناس ارشد نفت و انرژی ادامه داد: البته ضعف آمریکا و سیستم‌های پدافندی‌اش در مقابل ایران آنها را به فکر تأمین سیستم‌های پدافندی از دیگر تأمین‌کنندگان خواهد کرد و ممکن است به سمت یک اتحاد منطقه‌ای حرکت کنیم؛ البته پیش‌بینی آخر اندکی خوش‌بینانه است که کشورهای منطقه به سمت یک اتحاد تأمین‌کننده امنیت منطقه‌ای بروند؛ چرا که کشورهای غربی تمام تلاش خود را برای مقابله با ایران و روند قدرت‌یافتنش خواهند کرد و به هیچ وجه از یک ایران مسلط با نقش تعیین‌کننده در امنیت منطقه استقبال نخواهند کرد.

مهرجو افزود: البته شاید بعد از اینکه فشارهای اقتصادی آمریکایی‌ها و کشورهای حوزه اروپا بیشتر شد، برای پایان دادن به درگیری‌ها مجبور به دادن امتیازاتی از جمله کاهش تحریم‌های فروش نفت خام و بازگشت جریان مالی به کشور عزیزمان ایران شوند؛ اما در هر صورت باید منتظر ماند و دید که نتیجه این رویارویی چه خواهد شد و تا کجا دنیا برای پایان دادن به این جنگ حاضر است منافع اقتصادی ایران را لحاظ کند.