به گزارش ایراسین، رویترز اعلام کرد که قاره آفریقا به لطف ترکیبی قدرتمند از حمایت‌های سیاستی، رشد سریع اقتصادی و کاهش هزینه قطعات، آماده می‌شود تا در بقیه دهه ۲۰۲۰ به عنوان محرک کلیدی تولید انرژی خورشیدی در جهان ظهور کند.

بر اساس گزارش "شورای جهانی خورشید" (Global Solar Council)، آفریقا در سال ۲۰۲۵ رکوردی جدید در نصب ۴.۵ گیگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی فتوولتائیک (PV) به ثبت رساند که نشان‌دهنده جهش ۵۴ درصدی نسبت به سال قبل است.

گسترش نصب در سراسر قاره

در سال گذشته، هشت کشور مختلف حداقل ۱۰۰ مگاوات ظرفیت خورشیدی اضافه کردند که این تعداد دو برابر کشورهایی بود که در سال ۲۰۲۴ به این آستانه رسیده بودند و بر گسترش جذابیت سیستم‌های خورشیدی در سراسر این قاره تأکید می‌کرد. آفریقای جنوبی، نیجریه و مصر بزرگترین نصب‌کنندگان ظرفیت خورشیدی جدید در سال گذشته بودند.

کشورهای آفریقایی همچنین سال گذشته واردات مشترک خود از سیستم‌های ذخیره انرژی باتری (BESS) را به شدت افزایش دادند تا شرکت‌های برق، خانوارها و کسب‌وکارها بتوانند حتی پس از غروب آفتاب نیز حداکثر دسترسی به انرژی خورشیدی را داشته باشند.

سیاست‌های جاه‌طلبانه انرژی پاک از آفریقای جنوبی تا مصر قرار است پذیرش گسترده‌تر سیستم‌های خورشیدی و باتری را هدایت کند و صحنه را برای تبدیل شدن آفریقا به یک عرصه رشد برجسته برای سیستم‌های خورشیدی تا سال ۲۰۳۰ و فراتر از آن فراهم آورد.

محرک‌های رشد و نقش کلیدی آفریقای جنوبی

آفریقای جنوبی بزرگترین ردپای ظرفیت خورشیدی کل در آفریقا را دارد که احتمالاً با افزودن ۱.۶ گیگاوات به ظرفیت در سال ۲۰۲۵، کمی بالای ۱۰ گیگاوات قرار گرفته است. آخرین "برنامه منابع یکپارچه" (IRP) این کشور فراخوانی برای نصب حدود ۱۰ گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی فتوولتائیک تا سال ۲۰۳۰، به همراه ۸.۵ گیگاوات ذخیره‌سازی باتری و حدود ۵ گیگاوات خورشیدی توزیع‌شده است.

بیشتر این ارقام ظرفیت با نرخ نصب فعلی قابل دستیابی به نظر می‌رسند، اگرچه گلوگاه‌های شبکه و سرمایه‌گذاری ناکافی در شبکه‌های توزیعِ بیش از حد تحت فشار این کشور، همچنان چالش‌های کلیدی برای توسعه‌دهندگان نیرو محسوب می‌شوند. کشورهای شمال آفریقا از جمله مصر، الجزایر، مراکش و تونس در میان سریع‌ترین بازارهای در حال رشد برای ظرفیت خورشیدی خارج از آفریقای جنوبی هستند که مجموعاً ۱.۱ گیگاوات دیگر در سال ۲۰۲۵ اضافه کردند.

برخی از بزرگترین پروژه‌های خورشیدی مقیاس ابزار (Utility-scale) که در حال حاضر در حال توسعه هستند، قرار است در شمال آفریقا باشند که دارای برخی از بالاترین سطوح تشعشع خورشیدی در جهان به همراه پهنه‌های وسیعی از زمین‌های توسعه‌نیافته است.

مصر رهبر فعلی توسعه پروژه‌های خورشیدی در شمال آفریقا است و طبق داده‌های "مانیتور انرژی جهانی" (GEM)، حدود ۵.۵ گیگاوات پروژه خورشیدی در حال ساخت و ۱۳ گیگاوات دیگر در مرحله پیش از ساخت دارد. با این حال، تونس، لیبی و موریتانی نیز متعهد به خطوط لوله (Pipeline) توسعه بزرگ خورشیدی شده‌اند که به تلاش‌ها برای ایجاد نیروی کار ماهر مرتبط با توسعه و نگهداری انرژی پاک کمک خواهد کرد.

نیجریه توسعه‌دهنده برجسته دیگری در سال ۲۰۲۵ بود که رکورد ۸۰۳ مگاوات نصب کرد، در حالی که زیمبابوه، زامبیا، غنا و ساحل عاج همگی پروژه‌های خورشیدی بزرگی در حال ساخت دارند.

حمایت‌های سیاستی و مقرراتی

چندین ابتکار در سطح کشور مرتبط با تقویت تقاضا برای انرژی تجدیدپذیر، به روشن‌تر شدن چشم‌انداز دارایی‌های خورشیدی در آفریقا کمک می‌کند. نیجریه یکی از سریع‌ترین اقتصادهای در حال رشد آفریقا اخیراً قوانین جدید "خالص‌سنجی" (Net-metering) را تصویب کرده است که به خانوارها و کسب‌وکارها اجازه می‌دهد قبض‌های برق خود را با خروجی نصبات خورشیدی پشت‌بامی جبران کنند.

در کنیا، کدهای ساختمانی جدید فضایی را برای نصب خورشیدی الزامی کرده‌اند، در حالی که سیستم‌های نصب آلومینیومی برای آرایه‌های خورشیدی قرار است از حقوق ورودی معاف شوند که به شدت به صرفه‌ اقتصادی آن‌ها کمک می‌کند.

اتیوپی نیز بودجه‌ای برای ارتقای عمده شبکه دریافت کرده است که طراحی شده است به پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر کمک کند، در حالی که بوتسوانا، تانزانیا و زیمبابوه همگی قوانین جدید بازار انرژی داخلی را اجرا کرده‌اند که باید جذابیت اقتصادی پروژه‌های خورشیدی را تقویت کند.

ردیابی پتانسیل و نقش چین

اشتهای افزایش‌یافته آفریقا برای قطعات خورشیدی در حالی است که چندین بازار اصلی در اروپا و جاهای دیگر پس از چند سال گسترش سریع به نقطه اشباع می‌رسند.

این امر برای صادرکنندگان پنل‌های خورشیدی عمدتاً شرکت‌های چینی که به دلیل جنگ تجاری مداوم از ایالات متحده محروم شده‌اند و به بازارهای رشد جدید برای فروش نیاز دارند، نویدبخش خوبی است. در سال ۲۰۲۵، کشورهای آفریقایی رکورد ۲ میلیارد دلار ماژول‌های خورشیدی ساخت چین خریداری کردند که طبق داده‌های اندیشکده انرژی "امبر" (Ember)، نشان‌دهنده افزایش ۳۶ درصدی نسبت به سال قبل بود.

کشورهای آفریقایی همچنین ۲.۶ میلیارد دلار سیستم‌های باتری ساخت چین خریداری کردند که دوباره افزایش سالانه قابل توجهی را نشان می‌داد و به فروشندگان چینی کمک کرد تا ردپای خدمات خود را در سراسر قاره گسترش دهند.

اگر قیمت‌های فروش هر دو مورد قطعات خورشیدی و سیستم‌های باتری در سال ۲۰۲۶ و پس از آن به کاهش ادامه دهند، مصرف‌کنندگان آفریقایی به خوبی قرار است از آن صرفه اقتصادی بیشتر بهره‌مند شوند، به خصوص در مناطقی که معافیت‌های مالیاتی بر واردات و قیمت‌گذاری مطلوب بر انرژی تجدیدپذیر به تازگی در دسترس است. این امر به نوبه خود باید به شتاب گرفتن بیشتر مومنتوم خورشیدی آفریقا در بقیه دهه کمک کند و به این منطقه کمک کند تا تا سال ۲۰۳۰ خود را به عنوان یک محرک حیاتی گذار انرژی تثبیت کند.