پایگاه خبری تحلیلی ایراسین ؛ تاریخ توسعه صنعتی همواره با فلزات گره خورده است. در قرن نوزدهم راهآهن و در قرن بیستم شبکه برقرسانی و مخابرات تقاضا برای مس را هدایت میکردند؛ اما امروز در میانه یک گذار تاریخی هستیم که در آن روند تقاضا از زیرساختهای سنتی به سمت تکنولوژیهای کربنزدایی و هوشمندسازی تغییر مسیر داده است. بر اساس پیشبینیهای جدید S&P Global بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۴۰ مرکز ثقل مصرف جهانی مس با قاطعیت به سمت آسیا متمایل خواهد شد. این منطقه بهتنهایی مسئول حدود ۶۰ درصد از کل رشد تقاضای مس در جهان خواهد بود و بار دیگر ثابت میکند که آینده اقتصاد صنعتی در شرق رقم میخورد.
شکل بالا این جابهجایی جغرافیایی را با وضوح نشان میدهد. اگرچه چین در حال حاضر نیز غول مصرفکننده مس است اما نقش آن در دو دهه آینده تکامل خواهد یافت. درحالیکه نرخ رشد اقتصادی چین نسبت به سالهای اوج خود تعدیل شده؛ اما همچنان بزرگترین منبع منفرد رشد تقاضا باقی میماند. دلیل این امر تغییر اولویتها از ساختوساز مسکن به سمت زیرساختهای شبکه برق، تولید انبوه خودروهای برقی و باتریها و توسعه عظیم انرژیهای بادی و خورشیدی است. چین میخواهد قلب تپنده اقتصاد سبز جهان باشد و مس شریان حیاتی این استراتژی است.
در کنار چین، هند و کشورهای جنوب شرق آسیا (ASEAN) نیز بهعنوان موتورهای جدید رشد ظاهر شدهاند. این کشورها در حال طی کردن مسیری هستند که چین در دهههای گذشته پیمود. تحقیقات نشان میدهد تقاضای مس هند سالانه ۷ درصد و کشورهای ASEAN سالانه ۶ درصد رشد خواهد کرد. شهرنشینی سریع، توسعه شبکه برق و سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر اشتهای این اقتصادهای نوظهور را برای فلز سرخ سیریناپذیر کرده است.
در آن سوی اقیانوس آرام، آمریکای شمالی نیز شاهد رشد تقاضا خواهد بود، اما با محرکهایی متفاوت. در اینجا رشد جمعیت عامل اصلی نیست، بلکه تغییرات ساختاری تکنولوژی نقشآفرینی میکنند. گسترش مراکز داده هوش مصنوعی که مصرف برق و کابلکشی زیادی دارند در کنار نوسازی شبکه برق فرسوده و برقیسازی حملونقل، تقاضای مس در آمریکا را زنده نگه داشته است. پیشبینی میشود سهم دیتاسنترها از مصرف برق آمریکا تا سال ۲۰۳۰ سه برابر شود که مستقیماً به معنای نیاز بیشتر به مس است. اروپا نیز با تمرکز بر کربنزدایی و گرمایش الکتریکی حدود ۱.۴ میلیون تن به تقاضای سالانه خود خواهد افزود.
خاورمیانه و آفریقا اگرچه از نظر حجم مطلق سهم کمتری دارند، اما بیشترین نرخهای رشد درصدی را تجربه میکنند. توسعه شبکه برق در آفریقا و پروژههای عظیم صنعتی و تجدیدپذیر در خاورمیانه این مناطق را به بازارهای نوظهور و جذاب برای مس تبدیل کرده است. در مجموع پیشبینی میشود تقاضای جهانی مس از ۲۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ با رشدی ۵۰ درصدی به ۴۲ میلیون تن در سال ۲۰۴۰ برسد.
این چشمانداز جهانی برای ایران که بر روی کمربند مس جهانی واقع شده فرصتی استراتژیک و بینظیر است. روند رشد تقاضا در همسایگی ما یعنی هند و خاورمیانه و شریک تجاری بزرگمان یعنی چین نشان میدهد که بازار مس در دو دهه آینده تضمین شده است. اما نکته کلیدی اینجاست که این بازار تشنه مس کاتد و محصولات نهایی با ارزشافزوده بالاست نه صرفاً کنسانتره خام. استراتژی درست برای صنعت مس ایران همگامسازی با این موج تقاضاست. با توجه به نیاز شدید هند به مفتول مسی و قطعات الکتریکی برای توسعه زیرساختهایش، ایران میتواند با توسعه صنایع پاییندستی مس به تأمینکننده اصلی این قطب جدید رشد تبدیل شود. همچنین با توجه به اینکه چین همچنان بزرگترین مصرفکننده است، حفظ و توسعه ظرفیتهای ذوب و پالایش برای صادرات محصول نهایی به این کشور حیاتی است. مس در حال تبدیل شدن به ارزی رایج در اقتصاد آینده است و کسی که ظرفیت تولید و فراوری آن را داشته باشد، جایگاه خود را در تجارت منطقهای تثبیت کرده است.
منابع:
https://www.spglobal.com/en/research-insights/special-reports/copper-in-the-age-of-ai
https://internationalcopper.org/resource/global-copper-demand-long-term-outlook
https://www.bhp.com/news/prospects/2025/02/copper-demand-drivers-towards-2040
https://internationalcopper.org/resource/global-copper-demand-long-term-outlook
نظر شما