ایراسین

چین، چگونه بر بام صنعت فناوری دنیا قرار گرفت؟

جادوی اژدها

چین، که پیش‌تر به‌عنوان پیرو فناوری شناخته می‌شد، اکنون به نیرویی پیشرو در حوزه‌های کلیدی مانند پهپادها، یادگیری ماشینی، باتری‌های الکتریکی، انرژی هسته‌ای، فتوولتائیک‌ها، حسگرهای کوانتومی و استخراج مواد معدنی حیاتی تبدیل شده است. اژدها اکنون بالاتر از همیشه به پرواز درآمده و غرب در تلاش است تا با آن مقابله کند. اما چین چگونه بر فناوری دنیا تسلط یافت.

چگونه مرکز ثقل ثروت از اقیانوس اطلس به قلب آسیا کوچ کرد؟

بازارهای نوظهور، محور استراتژی فولاد

از سال ۱۹۸۰ تاکنون، نقشه قدرت اقتصادی جهان دگرگون شده است؛ سلطه سنتی ایالات‌متحده و گروه هفت کاهش یافته و چین و هند به بازیگران کلیدی تبدیل شده‌اند. این تحول چندقطبی و رشد سریع اقتصادهای نوظهور، جریان تجارت و زنجیره‌های تأمین را از غرب به شرق و جنوب منتقل کرده است. برای صنعت استراتژیک فولاد ایران، پیام واضح است: بقا و توسعه در بازار جهانی امروز مستلزم همسویی با اقتصادهای نوظهور و اتصال به کریدورهای تجاری جنوب–جنوب است.

سازمان‌ها برای ورود به عصر هوش‌مصنوعی چه پیش‌نیازهای لازم دارند؟

سنجه‌های الهام‌بخش

پیش از ورود هوش‌مصنوعی به هر سازمان و نهادی ضرورت دارد، مجموعه نکات و مسائلی که پیش‌نیاز ورود به این حوزه است از سوی سازمان‌ها مورد توجه قرار گیرند. متن حاضر به بررسی مدل شرکت سیسکو برای ارزیابی شرکت‌ها برای ورود به حوزه هوش‌مصنوعی می‌پردازد و تاکید دارد که استفاده از هوش‌مصنوعی مستلزم، تدوین استراتژی، جمع‌آوری داده‌های مناسب، ارتقای فرهنگ، حکمرانی داده‌محور است و برای نهادینه‌سازی آن، نیازمند متخصص خلاق و زیرساخت‌های پردازشی مناسب هستیم.

پیشگامان مدیریت آب، چگونه بحران را به فرصت تبدیل کردند؟

نزاع منابع

بحران جهانی آب، دیگر یک دغدغه زیست‌محیطی ساده نیست؛ مسأله‌ای استراتژیک است که اقتصاد، امنیت و زندگی مردم را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. رشد جمعیت، تغییرات اقلیمی و استفاده بی‌رویه از منابع، فشار بر آب را افزایش داده و تاب‌آوری جوامع را کاهش داده است. کشورهایی مانند سنگاپور، نامیبیا، هلند و استرالیا با سیاستگذاری هوشمند و فناوری پیشرفته، توانسته‌اند بحران را به فرصتی برای توسعه پایدار و مدیریت بهینه منابع آبی تبدیل کنند، الگویی که می‌تواند الهام‌بخش سایر کشورها باشد.

الگوی تازه

بحران آب دیگر پدیده‌ای گذرا نیست؛ واقعیتی است که آینده کشاورزی ایران را تعیین می‌کند. بخش بزرگی از منابع آبی کشور در زمین‌های کشاورزی سنتی مصرف می‌شود، جایی که روش‌های قدیمی دیگر پاسخ‌گوی شرایط اقلیمی امروز نیستند. اما در دل همین چالش، فرصتی برای بازآفرینی نهفته است. گذار به فناوری‌های نوین آبیاری، اصلاح الگوی کشت و بهره‌گیری از دانش بومی، می‌تواند مصرف آب را به‌طور چشمگیر کاهش دهد و پایداری را به قلب کشاورزی ایران بازگرداند.

هفت تکنولوژی نوآورانه

هفت تکنولوژی نوآورانه، صنعت استخراج فلزات را به‌سوی عصری تازه از «استخراج دقیق، بدون ضایعات و تماما هوشمند» هموار کرده‌اند. چین تاکنون بیش از ۱۰ هزار ثبت اختراع در این حوزه انجام داده و شرکت‌های پیشرو مانند «شاندونگ گلد» و «ژی‌جین ماینینگ» در اجرای آزمایشی این تکنولوژی‌ها پیشگام بوده‌اند. در دهه آینده، موفقیت یا شکست این تکنولوژی‌ها می‌تواند سرنوشت رقابت جهانی در صنعت معدن را رقم بزند.

تنش‌های ژئوپلیتیک، چگونه زنجیره‌های تأمین بنگاه‌ها را متأثر می‌کند؟

برندگان بازی جدید

بحران زنجیره‌های تأمین برای سازمان‌های صنعتی تنها یک تهدید نیست؛ بلکه فرصت‌هایی نیز در دل این وضعیت وجود دارد. هرچه زنجیره‌های تأمین یک بنگاه کارآمدتر و قدرتمندتر باشند، توان عرضه و تأمین کالا و خدمات برای مصرف‌کنندگان از سوی سازمان بالاتر می‌رود. چنین بنگاه‌هایی به‌واسطه برخورداری از زنجیره‌های تأمین ضداختلال، برندگان بازی جدیدی هستد که در عرصه تجارت جهانی در حال رخ دادن است.

آیا منطقه منا، آماده صادرات محصولات نوآورانه و راه‌حل‌های پایدار می‌شود؟

کمربند خورشید

صنایع فولاد و هیدروژن خاورمیانه و شمال آفریقا آماده ایفای نقشی کلیدی در گذار جهانی به سمت صنایع پایدار هستند. با گذار به سمت اقتصادی سبز و پایدار، ارزش بازار فولاد و هیدروژن سبز نیز به صورت چشمگیری افزایش خواهد یافت و کشورهایی که خود را مهیای این گذار سبز کرده‌اند، منافع اقتصادی زیادی به دست خواهند آورد. این نوشتار به بررسی آینده صنعت فولاد کشورهای منتخب منطقه‌ خاورمیانه و شمال آفریقا می‌پردازد.

تحلیل رولندبرگر از کلان‌روندهای جهانی از منظر راهبردی و سرمایه‌گذاری

نقشه‌ای از فردا

در میانه تلاطم‌های جهانی، از تغییرات اقلیمی گرفته تا دگرگونی‌های ژئوپلیتیک و ظهور فناوری‌های بنیادین، چشم‌انداز سال ۲۰۵۰ نه یک پیش‌بینی ساده، بلکه نقشه‌ای از مسیرهای احتمالی تحول است. گزارش راهبردی مؤسسه Roland Berger با عنوان «2050: Megatrends» تصویری دقیق، داده‌محور و سیستماتیک از شش کلان‌روند اثرگذار بر آینده جهان ترسیم می‌کند که به‌طور فزاینده‌ای بر سیاستگذاری، سرمایه‌گذاری، کسب‌وکار و حیات اجتماعی تأثیر خواهند گذاشت.

آیا مازاد فولاد چین، اقتصاد جهان را به گروگان گرفته است؟ 

شمشیر داموکلس

در دو دهه اخیر، چین با مازاد ظرفیت تولید فولاد و سیاست‌های صادراتی تهاجمی، نقشه بازار جهانی را بازآرایی کرده است. کاهش تقاضای داخلی و بحران املاک این کشور را به سمت صادرات گسترده سوق داده، تا جایی که با دامپینگ، رقبا را از میدان بیرون رانده است. این روند منطق رقابت را مختل کرده و کشورهای زیادی را وادار به اعمال تعرفه کرده است. چین عملاً در حال صادرات بحران داخلی خود به جهان است.

چرا زغال‌سنگ میوه ممنوعه بازار انرژی است؟

جعبه پاندورا

چرا هر روز به جای اینکه شاهد خم شدن نمودارهای مربوط به مصرف زغال‌سنگ و انتشار کربن آن باشیم، با نمودارهای سر به فلک کشیده مواجه می‌شویم؟ قیمت زغال‌سنگ آنقدر جذاب و فریبنده هست که کشورهای زیادی در این معامله شیطانی نقش ایفا کرده و توسعه و رشد اقتصادی خود را با انتشار میلیون‌ها تن دی‌اکسیدکربن و بازی با جان میلیون‌ها انسان معامله خواهند کرد. اما چرا زغال‌سنگ میوه ممنوعه بازار انرژی است؟

ریوتینتو و BHP؛ استراتژی ارزشمندترین شرکت‌های معدنی دنیا چه تفاوت‌های دارد؟

قمار روی آینده

شرکت‌های BHP و ریوتینتو، دو شرکت بزرگ معدنی جهان، سال‌ها در یک جهت با هم پیش می‌رفتند. در طول دهه ۲۰۰۰، ارزش سهام این دوقلوی انگلیسی-استرالیایی به پشتوانه تقاضای بالای چین برای کالاهای اساسی در اوج بود. در سال ۲۰۰۷، آنها حتی امکان ادغام با هم را بررسی کردند. سپس، زمانی که ابرچرخه کالاهای اساسی در سال ۲۰۱۵ در هم شکست، هر دو شرکت در لیست سیاه سرمایه‌گذاران قرار گرفتند و مجبور شدند دارایی‌های خود را آزاد کنند. اما حالا که هر دو شرکت به دنبال بیشترین بهره‌برداری از گذار انرژی هستند، راهشان برای قمار روی آینده از هم جدا شده است.

فلزات اساسی چه نقشی در ایجاد کلان‌شهرهای پایدار آینده دارند؟

پیشران‌های رقابتی

شهری شدن و افزایش جمعیت دنیا، صنعت ساخت وساز را دستخوش تحولات مهمی کرده است در این میان، تامین‌کنندگان فلزات مهمی مانند فولاد، آلومینیوم و مس، باید فرآیندهای خود را برای پاسخگویی به نیازهای به سرعت در حال رشد بخش زیرساخت هماهنگ کنند و از آنجا که کاهش انتشار کربن و دیجیتال‌سازی، به شکل فزاینده‌ای بر این صنعت تأثیر می‌گذارند، دارایی‌ها، فرآیندها و سیستم‌های تامین‌کنندگان باید برای رسیدگی به این فاکتورها متناسب‌سازی شوند.

چالش اصلی پذیرش هوش مصنوعی در صنعت معدن چیست؟ 

عصر بیم و امید

پیشرفت‌های هوش مصنوعی باعث شده سرمایه‌گذاران باور کنند که به‌کارگیری این تکنولوژی در آینده بازدهی بالایی خواهد داشت؛ آن هم نه فقط در صنعت معدن‌، بلکه در تمامی بخش‌های اقتصاد. سوالی که باقی می‌ماند این است: آیا این انتظارات برآورده خواهند شد یا حباب هوش مصنوعی که خیلی در مورد آن صحبت می‌شود، در نهایت خواهد ترکید؟

اقتصاد چرخشی، چه منافعی برای اتحادیه اروپا به دنبال دارد؟

چرخه هوشمند

با توجه به پیشرفت‌های اخیر در حوزه اقتصاد چرخشی، اتحادیه اروپا سیاست‌های بلندپروازانه‌تری در این زمینه اتخاذ کرده است. بر اساس برنامه اقدام اقتصاد چرخشی اتحادیه اروپا (۲۰۲۰) و توافق‌نامه سبز اروپا، هدف اصلی کاهش ۵۵ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۳۰ و دستیابی به بی‌طرفی کربنی تا سال ۲۰۵۰ است. انتظار می‌رود که این رویکرد به کاهش ۶۰ درصدی مصرف مواد اولیه و ۵۰ درصدی کاهش ضایعات تا سال ۲۰۳۰ منجر شود.

دنیای عاری از کربن، چه آینده‌ای برای صنعت فولاد رقم خواهد زد؟

فوران تغییر

آینده صنعت فولاد به‌طور گسترده‌ای تحت‌تأثیر تحولات زیست‌محیطی و نیاز به تولید پایدارتر قرار خواهد گرفت. این در حالی است که زیرساخت‌های فرسوده، به‌ویژه در کشورهای توسعه‌یافته و افزایش تقاضا برای فولاد از سوی کشورهای در حال توسعه، سازگاری این صنعت با چالش‌های زیست‌محیطی را دشوارتر کرده است. همین مسائل و نیاز به سرمایه‌گذاری مجدد در تأسیسات قدیمی به همراه ضرورت انتقال به روش‌های تولید پایدارتر، به‌ویژه با اهداف جهانی که بر دستیابی به صفر خالص کربن تا سال ۲۰۵۰ تاکید دارند، آینده این صنعت را پیچیده کرده است.

آیا کمبود مواد خام بحرانی، می‌تواند گذار انرژی را متوقف کند؟

تله پنهان چرخه پاک

زنجیره تأمین موادی که برای ساخت پنل‌های خورشیدی، توربین‌های بادی و باتری‌های پیشرفته ضروری هستند، حالا به پاشنه آشیل گذار انرژی تبدیل شده است. این گزارش با بررسی دقیق چهار حوزه کلیدی - از بازی خطرناک چین با کارت مواد بحرانی تا راه‌حل‌های نوآورانه آینده - تلاش می‌کند تصویری جامع از چالش‌ها و فرصت‌های پیش رو ارائه دهد. نکته کلیدی که در تمام این تحلیل‌ها برجسته شده، ضرورت اتخاذ رویکردی چندجانبه برای حل این چالش پیچیده است.

آیا اژدهای تراشه‌ساز بیدار شده است؟ 

شگفتی سیلیکونی

در بحبوحه فشار تحریم‌ها و محدودیت‌های آمریکا، صنعت تراشه چین برخلاف پیش‌بینی‌ها با شتابی چشمگیر در حال رشد است. جهش خیره‌کننده سهام شرکت‌های چینی، توسعه تراشه‌های بومی و کاهش تدریجی وابستگی به فناوری‌های غربی، نشانه‌هایی از خیز یک ابرقدرت نوظهور در دنیای نیمه‌هادی‌هاست. چین، هرچند هنوز تا خودکفایی کامل راه درازی دارد، اما با عزم جزم، آماده است سهم بیشتری از آینده هوش مصنوعی و دنیای دیجیتال را به دست آورد.

نگاهی به گزارش مجمع جهانی اقتصاد از راهکارهای نوین مالی برای تسریع در حذف زغال‌سنگ

آخرین نفس‌های زغال

آخرین نفس‌های زغال گزارش مجمع جهانی اقتصاد به چالش حذف زغال‌سنگ در کشورهای در حال توسعه می‌پردازد؛ جایی که زغال‌سنگ هنوز بخش بزرگی از برق را تأمین و آلودگی زیادی ایجاد می‌کند. این گزارش نشان می‌دهد با استفاده از ابزارهای مالی نوین مثل بازسازی بدهی‌ها و اعتبارات انتقالی می‌توان نیروگاه‌های زغال‌سنگ را زودتر تعطیل کرد و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک را افزایش داد. تجربه فیلیپین نمونه موفقی است که بدون نیاز به منابع مالی ویژه، کاهش چشمگیر انتشار کربن و گذار عادلانه به انرژی‌های تجدیدپذیر را ممکن ساخته است.

تصویر فریبنده

هوش مصنوعی ابتدا به عنوان یک دستیار برای انجام وظایف روزمره مانند مراقبت از فرزندان یا شستن ظرف‌ها تصور می‌شد تا انسان‌ها بتوانند به شغل خود بپردازند. اما واقعیت این است که این فناوری در حال تصاحب مشاغل انسانی است و به رقیبی تبدیل شده که ممکن است جایگاه‌های شغلی را از آن خود کند. این تحول، پرسشی بزرگ را مطرح می‌کند: چه آینده‌ای برای انسان‌ها در دنیای پر از هوش مصنوعی خواهد بود؟

تله تکنولوژی

این گزارش تحلیلی، به یکی از جدی‌ترین بحران‌های پیش‌روی صنعت فولاد می‌پردازد؛ کاهش عیار سنگ آهن و تاثیر آن بر آینده فولاد سبز. با بررسی دقیق شکاف میان عرضه و تقاضای جهانی سنگ آهن با عیار بالا، چالش‌های تکنولوژیکی، پیامدهای اقلیمی و فشارهای ژئوپلیتیک، خواننده درمی‌یابد که چگونه این بحران می‌تواند زنجیره تامین فولاد را متحول، اهداف اقلیمی را تهدید و موقعیت ایران در بازار جهانی را به خطر بیندازد.

زندگی با روبات‌ها

گزارش فوریه ۲۰۲۵ مجمع جهانی اقتصاد (WEF) و مک‌کینزی با عنوان «مراکز استعدادیابی: ضرورتی در حال تحول برای تولید» بر اهمیت انسان‌ها در صنعت تولید، حتی در عصر سلطه تکنولوژی تاکید دارد. این گزارش هشدار می‌دهد که بیش از نیمی از نیروی کار تا ۲۰۳۰ نیاز به آموزش مجدد دارند و با نقل داستان‌هایی از تایلند تا برزیل، ثابت می‌کند که سرمایه‌گذاری خلاقانه و محلی‌سازی‌شده می‌تواند هم سود را بالا ببرد و هم زندگی کارگران را دگرگون کند.

نوآوری در فرآوری

فناوری‌های نوین، مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و داده‌های کلان، می‌توانند با بهبود فرآیندهای استخراج، افزایش دقت در پیش‌بینی نیازهای بازار و کاهش هزینه‌ها، عملکرد و بهره‌وری صنایع معدنی را به طور چشمگیری افزایش دهند. استفاده از این فناوری‌ها در مدیریت منابع، کاهش هدررفت انرژی، بهبود ایمنی و ارتقای کیفیت محصولات، می‌تواند موجب کاهش زمان و هزینه‌های تولید شود و رقابت‌پذیری این صنایع را در بازارهای جهانی افزایش دهد.