معدن
-
معمای ظرفیت در بالادست زنجیره فولاد
چگونه «کگهر» استانداردهای تولید معدنی ایران را بازتعریف کرد؟
در سالی که صنعت سنگ آهن ایران با نوسانات و محدودیتهای متعدد دستوپنجه نرم میکرد، شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین نه تنها به ظرفیت اسمی اکتفا نکرد، بلکه با ثبت ارقام خیرهکننده در تولید کنسانتره و گندله، فاصله معناداری با میانگین صنعت ایجاد کرد. این عملکرد، پرسش مهمی را در اقتصاد صنعتی ایران مطرح میکند که مرز واقعی تولید کجاست و کدام یک از عوامل تاثیرگذار در رشد بهره وری نقش مهمتری دارند.
-
معدن سنگآهن ساغند؛ معدن در قاب تصویر؛
ساغند؛ ظرفیت پنهان، نقش آشکار
معدن سنگآهن ساغند در قلب استان یزد، از ظرفیتهای مهم زنجیره تأمین سنگآهن کشور به شمار میرود؛ معدنی که با توسعه عملیات استخراج و سرمایهگذاری در زیرساختها، نقشی اثرگذار در تأمین خوراک صنایع فولادی ایفا میکند. در این گزارش تصویری، گوشههایی از فعالیتها و ظرفیتهای معدن ساغند را از قاب دوربین ایراسین ببینید.
-
یادداشت؛
مواد ناریه؛ گلوگاه پنهان معدن
مواد ناریه از جنس کالاهای مصرفی معمول نیستند و نمیتوان تامین آنها را به تعویق انداخت یا بهسادگی جایگزین کرد. وابستگی بخش بزرگی از معادن کشور به انفجار، این کالا را به یک مؤلفه راهبردی در زنجیره معدن تبدیل کرده است؛ مؤلفهای که اگر تولید و ذخیره آن متنوع و بیمه نشود، هر اختلالی میتواند به بحرانی فراگیر در کل صنعت معدن، سیمان و فولاد منجر شود.
-
از دل معدن تا قلب زندگی روزمره
فولاد مبارکه با پوشش کامل زنجیره تولید، سنگ را به محصولی تبدیل میکند که در خدمت توسعه و پیشرفت کشور است.
-
وقتی بوروکراسی سرعت معدن را میگیرد
ترمز زمستانی مجوزهای معدنی
بخش معدن ایران در حالی بهعنوان یکی از پیشرانهای رشد اقتصادی و توسعه صنعتی شناخته میشود که تازهترین آمارها از کند شدن موتور سرمایهگذاری در این بخش حکایت دارد. کاهش صدور پروانههای اکتشاف، گواهیهای کشف و مجوزهای بهرهبرداری در زمستان ۱۴۰۴، اگرچه در نگاه نخست تنها یک تغییر آماری به نظر میرسد، اما در واقع میتواند نشانهای از کاهش تمایل سرمایهگذاران برای ورود به پروژههای جدید معدنی باشد؛ موضوعی که آثار آن نه امروز، بلکه در سالهای آینده و در قالب افت تولید و کاهش ظرفیتهای معدنی کشور نمایان خواهد شد.
-
ظرفیتهای معدنی پشت درهای بسته ماندهاند:
معادن راکد در انتظار مقرراتزدایی
با وجود برخورداری ایران از ذخایر متنوع معدنی و ظرفیتهای قابل توجه زمینشناسی، بخش قابل توجهی از معادن کشور همچنان خارج از چرخه تولید قرار دارند؛ وضعیتی که کارشناسان آن را نتیجه مجموعهای از مشکلات ساختاری، مالی، فناورانه و سیاستی میدانند. بازگشت ۱۵ معدن غیرفعال در استان همدان به مدار تولید طی ماههای اخیر، اگرچه نشانهای مثبت از امکان احیای ظرفیتهای خاموش معدنی است، اما تنها بخش کوچکی از چالش گسترده معادن راکد در کشور را نمایان میکند.
-
باطلهها به منابع جدید ثروت تبدیل میشوند:
ضایعات معدنی در مسیر صعود
افزایش قیمت جهانی فلزات، رشد نرخ ارز، کاهش عیار ذخایر معدنی و توسعه فناوریهای فرآوری، نگاه صنعت معدن را به باطلهها و پسماندهای معدنی تغییر داده است؛ بهگونهای که این مواد که تا چندی پیش تنها بهعنوان ضایعات کمارزش در اطراف معادن انباشته میشدند، امروز به یکی از مهمترین منابع بالقوه برای تولید و سرمایهگذاری تبدیل شدهاند.
-
استراتژی جدید نخستین هلدینگ پروژهمحور بازار سرمایه؛
گذر از زنجیره فولاد به عناصر نادر خاکی
شرکت تجلی توسعه معادن و فلزات، به عنوان نخستین هلدینگ پروژهمحور بازار سرمایه ایران، در مسیر یک دگردیسی استراتژیک قرار گرفته است. مرتضی علیاکبری، مدیرعامل این شرکت، با تاکید بر لزوم مدیریت ریسک و جلوگیری از تمرکز بیش از حد در یک صنعت خاص، از تغییر پورتفوی سرمایهگذاری این هلدینگ خبر داد. این تغییر مسیر راهبردی شامل ورود جدی به حوزه اکتشاف و بهرهبرداری از عناصر نادر خاکی، معادن پلیمتال نظیر طلا، نقره و مس، و همچنین استحصال از شورابهها میشود. در اختیار داشتن ۱۶ معدن، که ۱۰ مورد آن پلیمتال است، نشاندهنده عزم جدی این هلدینگ برای تنوعبخشی به سبد داراییهاست. با تکمیل فرآیند اخذ گواهیهای کشف، تا پایان سال جاری وضعیت عملیاتی این معادن تثبیت شده و زمینه برای احداث کارخانههای فرآوری فلزات گرانبها فراهم خواهد شد.
-
اینفوگرافیک؛
از خاکهای نادر آسیا تا کبالت آفریقا
توزیع جغرافیایی منابع معدنی جهان، از یک واقعیت استراتژیک پرده برمیدارد: انحصار تامین مواد خام صنایع نوین در چنگ چند نقطه محدود. دادههای این نقشه نشان میدهد که چگونه کشورهایی نظیر چین، استرالیا و جمهوری دموکراتیک کنگو، با در اختیار داشتن سهمهای کلیدی از خاکهای نادر، گرافیت یا کبالت، نبض تکنولوژیهای آینده را در دست گرفتهاند. این تمرکز منابع، وابستگی زنجیره تامین جهانی را بیش از پیش عیان کرده و نشان میدهد که «امنیت مواد معدنی»، به متغیری تعیینکننده در ژئوپلیتیک قدرت و توسعه صنعتی بدل شده است.
-
سهگانهای که آینده صنعت را تعیین میکند؛
صنعت و معدن در تلاقی انرژی، تولید و رقابت جهانی
تحولات اقتصاد جهانی در دهههای اخیر نشان داده مزیت رقابتی کشورها در صنایع پایه، بیش از هر زمان دیگری به هماهنگی میان سه عنصر کلیدی وابسته است: منابع معدنی، ظرفیت تولید صنعتی و دسترسی پایدار به انرژی. در واقع، توسعه صنعتی و موفقیت در رقابت جهانی مستلزم شکلگیری یک زنجیره منسجم از استخراج مواد اولیه تا تولید محصولات با ارزشافزوده بالاتر است.
-
از مزیت راهبردی تا چالش تأمین پایدار مواد اولیه؛
جایگاه معدن در زنجیره تولید فولاد ایران
صنعت فولاد بهعنوان یکی از مهمترین صنایع پیشران اقتصاد ایران، بیش از هر چیز به بخش معدن وابسته است. در واقع، زنجیره فولاد پیش از آنکه در کارخانههای کنسانتره، گندلهسازی، احیا مستقیم و فولادسازی شکل بگیرد، از معدن آغاز میشود. سنگآهن بهعنوان ماده اولیه اصلی تولید فولاد، نخستین حلقه این زنجیره محسوب میشود و هرگونه ضعف یا اختلال در بخش معدن، میتواند کل زنجیره ارزش فولاد را تحت تأثیر قرار دهد.
-
فناوری نوآورانه که آینده سنگآهن را خشک میکند؛
نوآوری بیآب برای آینده سنگآهن
کاهش ذخایر پرعیار سنگآهن و تشدید بحران آب، صنعت معدن و فولاد را در برابر یک انتخاب راهبردی قرار داده است: ادامه مسیر پرهزینه فراوری تر یا حرکت بهسوی فناوریهای خشک و کمریسک. فناوری جدایش مغناطیسی خشک ریزدانه، یا FDMS، با حذف مصرف آب، کاهش نیاز به سدهای باطله و امکان فراوری اقتصادی کانسنگهای کمعیار، به یکی از گزینههای کلیدی آینده تبدیل شده است. تجربه شرکتهایی مانند Vale نشان میدهد این فناوری میتواند همزمان بهرهوری معدنی، پایداری زیستمحیطی و امنیت تأمین خوراک فولاد را تقویت کند.
-
از کف معدن تا کورههای فولاد؛ چرا باید پیمانکاران را تقویت کرد؟
بازوی فراموششده معادن
در زنجیره معدنکاری ایران، حلقهای حیاتی میان دارندگان پروانه و صنایع مصرفکننده کمتر دیده شده است؛ پیمانکارانی که با سرمایه، ماشینآلات و نیروی انسانی خود، عملیات واقعی استخراج را پیش میبرند. امروز پایداری تولید معدنی بیش از هر زمان به توان این بازوی اجرایی وابسته است. اگر سیاستگذاری، تأمین مالی، واردات تجهیزات و قراردادها با نگاه حمایتی و متوازن بازآرایی شود، پیمانکاران میتوانند دوباره موتور محرک معادن شوند و ظرفیت عظیم ذخایر معدنی کشور را به پشتوانهای مطمئن برای رشد صنایع فولاد، مس و سیمان تبدیل کنند.
-
تحلیل ریسکهای زنجیره تامین سنگ آهن و گندله در خاورمیانه؛
اقتصاد کلان استخراج معدن
تامین پایدار مواد اولیه، به ویژه سنگ آهن و گندله، نخستین و استراتژیکترین حلقه در زنجیره ارزش صنعت فولاد محسوب میشود. با کاهش ذخایر معادن سطحی و افزایش هزینههای استخراج، ارزیابی ریسک تامین خوراک به دغدغه اصلی مدیران ارشد تبدیل شده است. این گزارش جامع، ضمن بررسی دقیق نرخ استخراج و چشمانداز کمبودهای منطقهای، به تحلیل اقتصاد لجستیک و چالشهای زیرساختی انتقال سنگ آهن از معادن مرکزی به واحدهای فرآوری میپردازد تا نقشه راهی برای سرمایهگذاری پایدار در بخش معدن ارائه دهد.
-
آرایش جدید در صفحه شطرنج کامودیتیها؛
ائتلاف استراتژیک غولهای معدنی
جهش ۱۲ درصدی تولید غول سنگآهن جهان در فصل نخست ۲۰۲۶، بار دیگر معادلات بازار کامودیتیها را دستخوش تغییر کرد. بررسی عملکرد ریوتینتو نشان میدهد که این شرکت با عبور استراتژیک از بحرانهای اقلیمی در استرالیا و گشایش جبهه جدیدی در معادن غرب آفریقا، موفق شده حجم تولید خود را به بیش از ۸۲ میلیون تن برساند. این رکوردشکنی در کنار توافق تاریخی با شرکت BHP، نشان دهنده معماری نوین اقتصاد صنعتی است. در واقع پایداری عرضه نه در رقابتهای فرسایشی، بلکه در همافزاییهای زیرساختی نهفته است.
-
چرا جوامع محلی با استخراج لیتیوم مخالفت میکنند؟
جنگ برای طلای سفید
پروژههای معدنی آرژانتین در حال حاضر عملیاتی شدهاند، اما توسعه لیتیوم در این کشور تازه شروع شده است. مقامات میگویند استخراج لیتیوم و مالیاتهایی که از آن جمع میشود، میتواند آرژانتین را از بحران اقتصادی نجات دهد و به جنگ تورمی برود که به اوج خود رسیده است. رئیسجمهور آرژانتین اخیراً اعلام کرده هزینه فعالیت شرکتهای معدنی را پایین میآورد تا آنها ارز وارد کشور کنند. برخی جوامع محلی و طرفداران محیطزیست اما، دولت را به سوءاستفاده از حقوق بشر برای منافع تجاری، متهم میکنند.
-
رئیس مؤسسه ارزشگذاری منابع، ذخایر و داراییهای معدنی در گفتوگو با ایراسین مطرح کرد؛
سرمایهگذاری؛ نسخه عبور معدن از بحران
رئیس مؤسسه ارزشگذاری منابع، ذخایر و داراییهای معدنی با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختارهای بخش معدن گفت: نبود استانداردهای بینالمللی در برآورد ذخایر و صدور پروانههای معدنی، یکی از چالشهای اصلی توسعه معادن در ایران است. شهرام شریعتی معتقد است در شرایط کنونی، تنها مسیر عبور از بحرانهای اقتصادی و توسعه صنعت معدن، اتکا به سرمایهگذاری و تقویت نقش بخش خصوصی واقعی در تکمیل زنجیره ارزش معدنی است.
-
رئیس خانه معدن ایران تاکید کرد؛
۲۰۲۶؛ آزمون بزرگ مدیریت ریسک و فرصت
رئیس خانه معدن ایران با ترسیم تصویری واقعبینانه از آینده اقتصاد جهانی، سال ۲۰۲۶ را اقتصادی «فرصتساز برای آمادهها و تهدیدآفرین برای غافلان» توصیف کرد و بر ضرورت بازتعریف راهبردهای بنگاهها در مواجهه با عصر نااطمینانی تأکید کرد.
-
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان کرمان خبر داد؛
برنامهریزی برای توسعه معادن کرمان
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان کرمان از تدوین ۱۲۱ برنامه برای تحقق شعار سال و توسعه بخش صنعت و معدن این استان خبر داد.
-
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان محصولات معدنی ایران مطرح کرد؛
حفظ مسیرهای صادراتی؛ اولویت صنعت معدن
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان محصولات معدنی ایران با اشاره به شرایط جنگی کشور، بر ضرورت حفظ مسیرهای صادراتی و افزایش تابآوری اقتصادی برای استمرار فعالیت واحدهای تولیدی تاکید کرد.
-
استاندار سیستان و بلوچستان مطرح کرد؛
سیستان و بلوچستان؛ قطب بالقوه معادن طلا و مس
استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به ذخایر قابل توجه معدنی این استان از جمله طلا، مس و کرومیت، بر ضرورت توسعه زیرساختها و افزایش سرمایهگذاری برای بهرهبرداری کامل از این ظرفیتها تأکید کرد.
-
رئیس خانه معدن ایران مطرح کرد؛
نیاز ۵۵ میلیارد یورویی برای توسعه ۱۳ درصدی بخش معدن
رئیس خانه معدن ایران گفت: برای تحقق توسعه ۱۳ درصدی ارزشافزوده بخش معدن در برنامه هفتم توسعه، این بخش نیازمند حدود ۵۵ میلیارد یورو سرمایهگذاری خالص در ۵ سال آینده است.
-
سازمان توسعه تجارت ایران خبرداد؛
تکذیب خبر اعمال محدودیت صادرات محصولات فولادی و معدنی
سازمان توسعه تجارت ایران ضمن تکذیب خبر اعمال برخی محدودیتهای صادراتی محصولات فولادی و معدنی بر جریان داشتن مسیر تجارت خارجی تاکید کرد.
-
سنگ تمام تولیدکنندگان معدنی؛
جهادی برای استمرار چرخهای اقتصاد
فعالان عرصه معدن و صنایع معدنی کشور با عزمی راسخ، در شرایط جنگی در خط مقدم تولید ایستادهاند و معاونت امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت، با قدردانی از این مجاهدتها، بر حمایت بیدریغ از این بخش حیاتی تأکید میکند.
-
سازمان نظام مهندسی معدن اعلام کرد؛
اعلام عدد p بخش معدن
سازمان نظام مهندسی براساس ابلاغیه شماره ۱۰۰/۲۹۰۴/د۱۴۰۴ مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۲۶ عدد p بخش معدن را ابلاغ کرد.
-
مصوبات جدید دولت ابلاغ شد؛
حمایت همهجانبه وزارت صمت از واحدهای معدنی
در پی ابلاغ مصوبات جدید دولت برای شرایط اضطرار، معاونت معادن وزارت صمت اعلام کرد: برای تأمین مواد اولیه و پشتیبانی از واحدهای معدنی در سراسر کشور آماده همکاری کامل است.
-
یادداشت؛
عملکرد بخش خصوصی در تولید اطلاعات پایه معدنی
در نظامهای معدنی دنیا، تولید دادههای پایه زمینشناسی و ژئوفیزیک هوایی جزو وظایف حاکمیتی دولت است، زیرا این دادهها ماهیت عمومی، زیرساختی و پرریسک دارند. دولتها این اطلاعات را با منابع عمومی تولید و بهصورت گسترده در اختیار فعالان معدنی قرار میدهند تا ریسک سرمایهگذاری اکتشافی کاهش یابد. بخش خصوصی زمانی وارد اکتشاف میشود که این زیرساخت اطلاعاتی وجود داشته باشد. در مدل پیشنهادی داخلی، به دلیل محدودیت منابع مالی دولت، تولید اطلاعات پایه و اکتشافات اولیه در قالب بستههای سرمایهگذاری به بخش خصوصی واگذار میشود.
-
در میزگرد «بررسی چالشهای معدنی ایران» عنوان شد؛
مسیر پرپیچوخم معدنکاران ایرانی
معدن به عنوان موتور محرک اقتصاد مقاومتی و یکی از مهمترین مواهب خدادادی، نقشی کلیدی در توسعه پایدار و درآمدزایی کشور ایفا میکند؛ اما این بخش استراتژیک اکنون در گرداب چالشهایی نظیر قوانین ناپایدار، حبس پهنههای معدنی و نبود متولی قوی گرفتار شده است. کارشناسان با هشدار نسبت به عواقب سنگین این غفلت که میتواند صنایع پاییندستی را به سمت خامفروشی اجباری سوق دهد، بر لزوم اصلاح حکمرانی و رفع موانع سرمایهگذاری تأکید دارند. ایراسین در میزگردی تخصصی با حضور حمیدرضا فولادگر و حسامالدین فرهادینسب، راهکارهای خروج از بحران و افق پیش روی صنعت معدن ایران را واکاوی کرده است.
-
فعالان معدنی خواستار شفافیت در قراردادهای اکتشافی دولت هستند؛
چالش خصوصیسازی در حوزه اکتشافات معدنی
سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور با هدف طراحی مدل نوین اکتشاف، فراخوانی برای مشارکت بخش خصوصی در تولید اطلاعات پایه منتشر کرده است؛ طرحی که با وجود استقبال اولیه، با تردیدهای جدی فعالان این حوزه روبهرو شده است. معدنکاران معتقدند در شرایطی که اکتشاف وظیفهای حاکمیتی است و چالشهایی نظیر تجهیزات قدیمی، نبود تضمین بازگشت سرمایه و ابهام در سازوکار حل اختلافات وجود دارد، جذابیت لازم برای ورود سرمایهگذاران به این عرصه پرریسک فراهم نشده و خواستار شفافیت بیشتر در جزئیات این قراردادها هستند.
-
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت کردستان مطرح کرد؛
حقوق دولتی معادن، چالش تازه زنجیره تولید
در آستانه بودجه ۱۴۰۵، فشار ۹۸ هزار میلیارد تومانی حقوق دولتی معادن، بقای زنجیره استراتژیک فولاد را تهدید میکند. این رقم نجومی که توسط دولت به عنوان منبع درآمد عمومی تعریف شده، در تضاد کامل با واقعیت میدانی است؛ جایی که فعالان معدنی با افزایش چهار برابری هزینههای تولید (انرژی، لجستیک و…) مواجهاند و قیمت محصول نهایی (سنگآهن) ثبات نسبی دارد. این شکاف عمیق اقتصادی، زنگ خطر فروپاشی تولید را به صدا درآورده و طرح این پرسش حیاتی را مطرح میسازد؛ آیا تأمین کسری بودجه دولت بر اصل پایداری تولید و حیات معدن اولویت یافته است؟