اوراق اراد
-
وقتی اوراق فردا، نقدینگی امروز را می‌بلعند:
بدهی دولت در تله بازچرخانی
در مالیه عمومی، مرگ تدریجی ترازنامه‌ها نه با اعلام ورشکستگی، بلکه با انباشت تعهدات شرکت‌های دولتی و سقوط خالص تأمین مالی دولت رقم می‌خورد. بررسی داده‌های خزانه‌داری در پاییز ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که سهم عمده‌ای از اوراق تازه فروخته‌شده، پیشاپیش صرف بازپرداخت اصل و سود اوراق پیشین شده و دولت در چرخه‌ای فرساینده، برای سرپا ماندن می‌دود؛ وضعیتی که با نرخ‌های بهره نزدیک به ۴۰ درصد در بازار بدهی، فشار جانکاهی را بر بستر تولید ملی تحمیل کرده است.
-
چرخش در مالیه عمومی دولت؛
بدهی‌های دولت شفاف‌تر شدند
افزایش سهم اوراق بدهی به ۵۹.۸ درصد از مجموع تعهدات دولت تا پایان سال ۱۴۰۴، اگرچه گامی ملموس در جهت شفاف‌سازی و بهادارسازی بدهی‌های غیرسیال خزانه‌داری است، اما در شرایط تثبیت نرخ بهره بین‌بانکی در سطح ۲۴ درصد، رقابت فرساینده‌ای را میان دولت و بخش خصوصی برای جذب نقدینگی شکل داده است. بررسی داده‌های خزانه‌داری کل کشور نشان می‌دهد در کنار مهار ظاهری نسبت بدهی کل به تولید ناخالص داخلی در سطح ۲۱.۷ درصد، مرکز ثقل ناترازی مالی در بدنه شرکت‌های دولتی و تراکم سررسید بازپرداخت اوراق در افق ۱۴۰۵ تا ۱۴۰۹ متمرکز شده است.
-
«ایراسین» شکاف بی‌سابقه عرضه و تقاضا را بررسی می‌کند:
خط‌ونشان انقباضی بانک مرکزی برای ترازنامه‌های ناتراز
بررسی داده‌های عملیات بازار باز بانک مرکزی تا اوایل شهریور ۱۴۰۵، نشان‌دهنده اجرای یک استراتژی انقباضی سخت‌گیرانه از سوی سیاست‌گذار پولی است. بانک مرکزی با ایفای نقش تامین‌کننده انحصاری، تنها به ۷۰ همت از تقاضای ۴۰۵ همتی شبکه بانکی پاسخ داد تا با خلق شکاف ۳۳۵ همتی، مانور نقدینگی را مهار کند؛ انقباضی محاسبه‌شده که اگرچه ترمز خلق پول را می‌کشد، اما ریسک نکول و بحران نقدینگی را در بنگاه‌های بانکی افزایش می‌دهد.
-
استراتژی دولت برای تبدیل بدهی‌های تاریک به اوراق بهادار؛
تغییر موضع در بازار بدهی
سال‌هاست که وزارت اقتصاد، با ظرافتی مهندسی‌شده، در حال تبدیل بدهی‌های تاریک و راکد دولت به اوراق بهادار شفاف و قابل معامله است. در این بازی بزرگِ سیال‌سازی، شبکه بانکی کشور نقش خریدار بی‌چون‌وچرا را ایفا کرده و اکنون با جذب سهمی ۶۰ درصدی از این اوراق، عملاً به کانون اصلی تامین مالی ماشین دولت تبدیل شده است. اما این همزیستی مالی به‌سرعت در حال نزدیک شدن به یک نقطه عطف تاریخی است؛ با نمایان شدن سایه سنگین «دیوار سررسیدها» در سال ۱۴۰۵، جایی که دولت باید هزاران میلیارد ریال از اصل و سود تعهدات گذشته را تسویه کند، توازن قوا در حال لرزش است.