پایگاه تحلیلیخبری ایراسین؛ یکم شهریورماه، زادروز حکیم فرزانه، شیخالرئیس ابوعلی سینا و روز پزشک، فرصتی برای پاسداشت رسالت جامعه پزشکی در صیانت از سلامت انسانهاست؛ این رسالت در محیطهای صنعتی و بهویژه در مجموعهای بزرگ و راهبردی مانند فولاد مبارکه، صرفاً به تشخیص و درمان بیماری محدود نمیشود؛ بلکه پیشگیری از آسیب، حفظ توان کاری، ارتقای سلامت کارکنان، پشتیبانی از سلامت خانواده و کمک به پایداری تولید را نیز دربرمیگیرد.
در صنعت، سلامت کارکنان با ایمنی، کیفیت، بهرهوری و تداوم تولید پیوند مستقیم دارد؛ بنابراین، نظام سلامت سازمانی باید مجموعهای منسجم از پیشگیری، پایش، درمان، توانبخشی و ارتقای سلامت باشد.
نظام جامع سلامت فولاد مبارکه نیز با چنین رویکردی، خدمات سلامت را برای کارکنان و خانوادههای آنان سازماندهی میکند.
نقشه سلامت فولاد مبارکه؛ یک نظام یکپارچه
در نقشه سلامت فولاد مبارکه، مؤلفههای حکمرانی و رهبری، تأمین مالی، نیروی کار سلامت، داروها و ملزومات ضروری، ارائه خدمت و پرونده الکترونیک اطلاعات سلامت در ارتباط با یکدیگر قرار گرفتهاند؛ این ساختار با چارچوب ششگانه سازمان جهانی بهداشت همراستا بوده و متناسب با نیازهای یک سازمان صنعتی، ستون های طب کار و سلامت شغلی، ارتقای سلامت، ارائه مستقیم خدمات و درمان و مرکز هدایت سلامت را شامل میشود.
نقش محوری پزشکان در سلامت و ایمنی
در این منظومه، علی الاصول پزشکان نقش محوری دارند. در این فضا پزشک نه فقط به عنوان درمانگر که در سیاستگذاری، پیشگیری، پایش سلامت، ارجاع، توانبخشی، تحلیل داده و بازگشت ایمن به کار نیز نقش محوری دارد. حکمرانی سلامت و تصمیمسازی مبتنی بر شواهد پزشکان، بهویژه پزشکان طب کار، با شناخت همزمان انسان، شرایط محیط کار و فرایندهای تولید، در تعیین اولویتهای سلامت و ارائۀ مشاوره نقش کلیدی دارند.
آنان با تحلیل بیماریها، رویدادها، مواجهه های شغلی، غیبتهای پزشکی و نیازهای گروههای مختلف شغلی، به طراحی مداخلات مؤثر کمک میکنند؛ این نقش با اصول سازمان جهانی بهداشت و سازمان بینالمللی کار و سایر اسناد که بر ماهیت پیشگیرانه، مشورتی و علمی خدمات سلامت شغلی تأکید دارند هم خوانی دارد.
طب کار و ایمنی؛ پیشگیری پیش از بروز آسیب طب کار یکی از محورهای اصلی نقشه سلامت فولاد مبارکه است. در صنعت فولاد، کارکنان ممکن است با صدا، گرما، ارتعاش، گردوغبار، گازها، دمههای فلزی، فشارهای ارگونومیک و کار شیفتی مواجه باشند.
پزشک طب کار با بررسی معاینات بدو استخدام و دورهای، سوابق شغلی و پزشکی، نتایج آزمایشها و دادههای پایش محیطی، تغییرات زودرس سلامت را شناسایی میکند. هدف، صرفاً ثبت وضعیت سلامت نیست؛ بلکه پیشگیری از بیماری، تشدید آسیب و وقوع حادثه است. بر اساس اسناد بین المللی، پزشکان در طراحی و تفسیر برنامههای حفاظت شنوایی، ارزیابی عملکرد تنفسی، پایش مواجهههای شیمیایی، بررسی مشکلات اسکلتیـعضلانی و ارزیابی اثرات گرمای شغلی نقشی ویژه ایفا می کنند.. در این راستا یافتههای پزشکی با همکاری کارشناسان ایمنی و بهداشت حرفهای، به اقدامات اصلاحی مانند کنترلهای مهندسی، تغییر روش کار، اصلاح طراحی شغل و بهبود تجهیزات حفاظت فردی می انجامد.
تناسب شغلی و حفظ توان کاری ارزیابی تناسب فرد با شغل، یکی از وظایف اساسی پزشک طب کار است. این ارزیابی نباید به حذف کارکنان دارای بیماری یا محدودیت منجر شود؛ بلکه باید با رویکردی انسانی و عادلانه، شرایط کار را با تواناییهای جسمی و روانی فرد سازگار کند. پزشک با بررسی وضعیت بالینی، نیازهای واقعی شغل و میزان مواجهههای محیطی، میتواند محدودیتهای موقت یا دائم، تغییر شرایط کار، ارجاع درمانی، توانبخشی و بازگشت تدریجی به کار را پیشنهاد دهد. در این فرایند، پزشک حافظ همزمان سلامت، کرامت و توانمندی حرفهای کارکنان است. ارتقای سلامت؛ پیشگیری و حمایت از سلامت خانواده در نقشه سلامت شرکت، تمرکز بر ارتقای سلامت کارکنان و خانوادههای آنان پیش بینی شده است. پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر، اصلاح سبک زندگی، ارتقای سلامت و توجه به سلامت روان از موضوعات مورد توجه این حوزه می باشد.
پزشکان با غربالگری و پیگیری فشارخون، دیابت، اختلالات چربی خون، اضافهوزن، کمتحرکی و مصرف دخانیات، در شناسایی زودهنگام عوامل خطر بیماریهای قلبیـعروقی و متابولیک نقش دارند. مشاوره بالینی، آموزش خودمراقبتی و ارجاع بهموقع نیز از دیگر وظایف پزشک در این حوزه است. خدمات درمانی، ارائه و خرید خدمت در نقشه سلامت، ارائه مستقیم و یا خرید خدمات شامل خدمات سرپایی، بستری، پیشگیرانه، تسکینی مورد توجه قرار گرفته است، همچنین خرید خدمت از طریق ارائه دهندگان ترجیحی خدمت برای دسترسی به خدمات تخصصی مورد نیاز پیشبینی شده است.
سلامت کارکنان؛ بنیان تولید پایدار
مرکز هدایت سلامت فولاد مبارکه با هدف ارتقای مستمر سطح سلامت کارکنان در قالب نظام جامع سلامت مدیریت شده در این شرکت و به عنوان حلقۀ اتصال کارکنان با ارکان این نظام شامل ارتقای سلامت، سلامت شغلی و درمان فعالیت می کند. این مرکز با رویکردی علمی، نظام مند و فرد محور، ارائه خدمات سلامت یک پارچه، اثربخش و هماهنگ به کارکنان را دنبال می کند. در این راستا انتظار می رود خدمت درست و مؤثر، در زمان درست، و به شیوه ای درست به فرد نیازمند دریافت خدمت، ارایه شود. این مرکز بدون دخالت مستقیم در ارائۀ خدمات سلامت، خدمت گیرنده را در زمان دریافت خدمت، در مسیر درست هدایت کرده و موجب کاهش احساس سرگردانی، کاهش بار مراجعات، پیشگیری از مراجعات غیر ضرور و کمک به تشخیص نیازهای واقعی خواهد شد.
پرونده الکترونیک سلامت و رویکرد داده محور، زیرساخت یکپارچهسازی خدمات و تصمیمگیری مبتنی بر شواهد در نظام سلامت فولاد مبارکه هستند. ثبت منظم اطلاعات معاینات دورهای، نتایج پاراکلینیک، مراجعات درمانی، مواجهههای شغلی و غیبتهای پزشکی، امکان شناسایی زودهنگام الگوهای خطر را در سطح فردی و گروهی فراهم میکند. پزشکان با پیگیری و مشارکت در تحلیل این دادهها میتوانند روندهایی مانند افزایش افت شنوایی، علائم تنفسی، اختلالات اسکلتیـعضلانی یا عوامل خطر قلبیـمتابولیک را شناسایی کرده و مداخلات پیشگیرانه را هدفمند سازند. بهرهگیری از این رویکرد، با رعایت محرمانگی پزشکی و امنیت اطلاعات، سلامت را از واکنش پس از بیماری به پیشگیری فعال و هوشمندانه ارتقا میدهد.
نقشه سلامت فولاد مبارکه نشان میدهد که سلامت کارکنان، حاصل همکاری هماهنگ حکمرانی، منابع، نیروی انسانی، ارائه خدمت و اطلاعات سلامت است. در این میان، پزشکان در حکمرانی سلامت مشاور علمی، در طب کار دیدهبان سلامت، در ارتقای سلامت پیشگام پیشگیری، در درمان تصمیمگیرنده بالینی و در نظام اطلاعات سلامت تحلیلگر دادههای پزشکی هستند. این نگاه با اصول سازمان جهانی بهداشت، سازمان بینالمللی کار و ... و استانداردهای معتبر سلامت و ایمنی شغلی همراستا بین المللی هم راستا است. باور ما این است که فولاد پایدار، با کارکنانی سالم، ایمن، توانمند و امیدوار ساخته میشود. روز پزشک را به همه پزشکان و همه همکاران حوزه سلامت فولاد مبارکه تبریک عرض مینمایم.
*رئیس مرکز سلامت کار فولاد مبارکه
نظر شما