پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ میانگین قیمت عمده‌فروشی برق در بازار روزآتی اروپا طی ژوئیه ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل افزایش یافت؛ در این میان، فرانسه و اسپانیا بیشترین رشد ماهانه قیمت را ثبت کردند.بر اساس داده‌های مؤسسه Ember که تا ۶ اوت ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده است، میانگین ماهانه قیمت عمده‌فروشی برق در بازار روزآتی (Day-Ahead) بیشتر بازارهای اصلی اروپا در ژوئیه نسبت به ژوئن افزایش یافت.

در بازار برق اروپا در ماه ژوئیه، قیمت‌ها روندی متفاوت را در کشورهای مختلف تجربه کردند. ایتالیا با ثبت قیمت ۱۵۶.۷۷ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت، همچنان در صدر بازارهای مورد بررسی قرار گرفت؛ رقمی که نسبت به ماه قبل ۱۸.۵ درصد افزایش داشت. در فرانسه نیز قیمت برق با جهشی ۴۵.۸ درصدی به ۹۶.۶۱ یورو رسید.در همین حال، اسپانیا با رشد ۵۰.۶ درصدی، بیشترین افزایش ماهانه قیمت برق را در میان این بازارها تجربه کرد و نرخ آن به ۱۰۴.۷۹ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید. در مقابل، بازار آلمان مسیر متفاوتی را پیمود و قیمت برق با کاهش ۳.۹ درصدی، به ۱۰۶.۷۹ یورو رسید.

در شمال اروپا نیز روند کاهشی پررنگ‌تر بود؛ به‌طوری که قیمت برق سوئد با افت ۳۲.۹ درصدی به ۴۵.۸۸ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید و پایین‌ترین نرخ را در میان بازارهای منتخب اروپا به ثبت رساند. به این ترتیب، بازار برق اروپا در ژوئیه تصویری دوگانه از افزایش شدید قیمت‌ها در جنوب و غرب قاره و کاهش نرخ‌ها در برخی بازارهای شمالی ارائه کرد.

در لهستان، میانگین ماهانه قیمت عمده‌فروشی برق روزآتی در ژوئیه ۱۱۳ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت بود. این رقم در اسلواکی ۱۱۹.۴ یورو و در مجارستان ۱۲۳ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت ثبت شد که در هر سه کشور بالاتر از ژوئن بود.

نوسان قیمت برق اروپا در سایه گرما و گاز

در ابتدای ژوئیه، میانگین هفتگی قیمت برق در بازارهای اصلی اروپا پس از افزایش قیمت‌ها در ماه ژوئن تحت تأثیر هوای گرم، کاهش یافت. افت تقاضای برق همزمان با افزایش تولید نیروگاه‌های بادی، زمینه کاهش قیمت‌ها را فراهم کرد.با این حال، قیمت‌ها در ادامه ماه عمدتاً روندی صعودی در پیش گرفتند. نوسان تولید برق بادی، افزایش قیمت کربن و رشد هزینه گاز از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر بازار برق اروپا در این دوره بودند.وابستگی بالای بخش انرژی ایتالیا به گاز طبیعی باعث شد افزایش هزینه گاز تأثیر بیشتری بر بازار برق این کشور داشته باشد. قیمت برق ایتالیا در ژوئیه به سطوحی رسید که آخرین بار در زمستان ۲۰۲۵ مشاهده شده بود.

موج گرمایی که در اواخر ژوئیه و اوایل اوت بخش‌هایی از اروپا را دربرگرفت، در کنار افزایش تقاضای برق برای سرمایش، دسترسی به ظرفیت تولید برق هسته‌ای را نیز کاهش داد.در ۳۰ ژوئیه و همزمان با افزایش دوباره دمای منطقه تا حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد، شرکت برق فرانسه EDF ناچار شد واحد دوم نیروگاه هسته‌ای گلفش (Golfech-2) در جنوب این کشور را از مدار خارج کند.

این مورد یکی دیگر از موارد توقف فعالیت راکتورهای هسته‌ای فرانسه در تابستان جاری بود.بر اساس گزارش بلومبرگ، قیمت برق در ساعات عصرگاهی فرانسه در طول ژوئیه از هر سال دیگری در تاریخ این کشور، به‌جز دوره بحران انرژی سال ۲۰۲۲، بالاتر بود و در مقاطعی به حدود ۲۰۰ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید.

کاهش سطح آب دانوب، نیروگاه‌های هسته‌ای را تهدید کرد

سطح آب رودخانه دانوب نیز به یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر امنیت عرضه برق در اروپای مرکزی تبدیل شد.کاهش بی‌سابقه سطح آب دانوب، نیروگاه هسته‌ای پاکش (Paks) مجارستان را به آستانه توقف کامل فعالیت نزدیک کرد. با این حال، تثبیت و افزایش دوباره سطح آب مانع از تحقق این سناریو شد.مجارستان برای جلوگیری از بروز خاموشی، به کاهش داوطلبانه مصرف برق از سوی خانوارها و بنگاه‌های اقتصادی متوسل شد. در میان مصرف‌کنندگانی که مصرف انرژی خود را کاهش دادند، نام گروه انرژی MOL و برند Volkswagen Audi نیز دیده می‌شد.

در اوایل اوت، شرکت هسته‌ای رومانی Nuclearelectrica با حمایت شرکت انرژی مولداوی Energocom واردات برق از اوکراین را آغاز کرد.هدف از این اقدام، جبران کمبود ظرفیت ناشی از توقف یکی از واحدهای نیروگاه هسته‌ای چرناوودا (Cernavodă) بود.

مشکلات رومانی نیز مانند مجارستان، تحت تأثیر کاهش سطح آب دانوب تشدید شد. در سوم اوت، ارتش رومانی برای افزایش جریان آب در کانال اصلی رودخانه و کاهش ریسک‌های مرتبط با فعالیت نیروگاه هسته‌ای، عملیات انفجار و حذف صخره Pirjoaia را انجام داد.همزمان، خودروسازان بزرگ Dacia و Ford نیز در اوایل ماه جاری تولید در کارخانه‌های خود در رومانی را تا ۱۹ اوت متوقف کردند تا فشار بر شبکه برق ملی کاهش یابد. این اقدام حدود ۲۰۰ مگاوات از مصرف برق کشور را کاهش داد.

برنامه اتحادیه اروپا برای شتاب‌بخشی به برقی‌سازی

در ۱۷ ژوئیه، کمیسیون اروپا علاوه بر ارائه پیشنهادهای مورد انتظار برای اصلاح نظام تجارت انتشار گازهای گلخانه‌ای اتحادیه اروپا (ETS)، برنامه‌ای با عنوان برنامه اقدام برقی‌سازی (Electrification Action Plan) ارائه کرد.هدف اصلی این برنامه، کاهش وابستگی اتحادیه اروپا به سوخت‌های فسیلی وارداتی است.

کمیسیون اروپا بر ضرورت برقی‌سازی بخش‌های انرژی‌بر اقتصاد از جمله صنعت، حمل‌ونقل و ساخت‌وساز تأکید کرده است.بر اساس این برنامه، سهم برق در مصرف نهایی انرژی اتحادیه اروپا باید از سطح کنونی ۲۳ درصد به ۳۲ درصد تا سال ۲۰۳۰ و به ۴۶ درصد تا سال ۲۰۴۰ افزایش یابد.

کمیسیون اروپا برآورد کرده است که تحقق این هدف می‌تواند هزینه اتحادیه اروپا برای واردات سوخت‌های فسیلی را تا سال ۲۰۴۰ سالانه حدود ۲۶۰ میلیارد یورو کاهش دهد.این برنامه همچنین اهداف مشخصی برای افزایش برقی‌سازی تا سال ۲۰۴۰ در نظر گرفته است. برای فرآیندهای صنعتی، سهم برقی‌سازی باید از ۲۶ درصد فعلی به ۳۸ درصد افزایش یابد.رفع گلوگاه‌های بازار، نوسازی شبکه‌های انرژی و توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز برای برقی‌سازی نیز از دیگر محورهای این برنامه است.

بر اساس داده‌های شرکت Market Operator، میانگین موزون قیمت برق معامله‌شده در بازار روزآتی اوکراین در ژوئیه نسبت به ژوئن ۱۹.۸ درصد کاهش یافت و به ۴۶۵۴.۸۸ گریونا به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید.با احتساب میانگین ماهانه نرخ برابری گریونا و یورو، این قیمت معادل حدود ۹۰.۶ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت بوده است.در همین مدت، تقاضا در بازار روزآتی اوکراین نسبت به ژوئن ۱.۲۱ درصد افزایش یافت، در حالی که عرضه برق ۷.۳۰ درصد رشد کرد.

کاهش واردات و جهش صادرات برق اوکراین

داده‌های پایش ExPro Electricity نشان می‌دهد اوکراین در ژوئیه ۲۰۲۶ واردات برق خود را نسبت به ژوئن ۴۰ درصد کاهش داد و به حدود ۱۷۵ هزار مگاوات‌ساعت رساند.در مقابل، صادرات برق این کشور با رشد ۴۸ درصدی نسبت به ماه قبل به ۲۳۲.۵ هزار مگاوات‌ساعت رسید.

در نتیجه، اوکراین در ژوئیه برای نخستین بار طی مدت طولانی به صادرکننده خالص برق تبدیل شد.با مقایسه سالانه، واردات برق اوکراین در ژوئیه ۳۲ درصد کمتر از ژوئیه ۲۰۲۵ بود. صادرات نیز نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۸ درصد کاهش یافت.

بازار برق اروپا در ژوئیه ۲۰۲۶ تحت تأثیر ترکیبی از موج گرما، نوسان تولید برق بادی، افزایش قیمت گاز و کربن و کاهش دسترسی به ظرفیت هسته‌ای قرار گرفت. در همین حال، برنامه اتحادیه اروپا برای افزایش سهم برق در مصرف نهایی انرژی، نشان می‌دهد برقی‌سازی صنایع و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی به یکی از محورهای اصلی سیاست انرژی این بلوک تبدیل شده است.

در اوکراین نیز کاهش قیمت برق روزآتی، رشد عرضه و کاهش واردات در کنار افزایش صادرات، این کشور را در ژوئیه به صادرکننده خالص برق تبدیل کرد؛ تحولی که می‌تواند در صورت تداوم ظرفیت تولید و بهبود شرایط شبکه، اهمیت بیشتری در تجارت برق منطقه پیدا کند.