پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ تازه‌ترین داده‌های گروه مطالعات بین‌المللی مس (ICSG) نشان می‌دهد بازار جهانی مس در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ با یک تناقض مهم مواجه بوده است؛ از یک سو تولید معادن مس جهان کاهش یافته و از سوی دیگر تولید مس تصفیه‌شده و مصرف جهانی همچنان روندی صعودی داشته است؛ شرایطی که در نهایت به شکل‌گیری مازاد عرضه در بازار جهانی منجر شده است.

براساس بولتن ژوئن ۲۰۲۶ گروه مطالعات بین‌المللی مس، تولید معادن مس جهان طی چهار ماه نخست سال جاری میلادی حدود ۱.۴ درصد کاهش یافت.در این مدت تولید کنسانتره مس با افت ۲.۷ درصدی مواجه شد، در حالی که تولید از روش استخراج حلالی و الکترووینینگ (SX-EW) رشد ۳.۵ درصدی را ثبت کرد.بخش عمده افت تولید جهانی ناشی از کاهش تولید در سه تولیدکننده مهم جهان یعنی شیلی، جمهوری دموکراتیک کنگو و اندونزی بوده است.

در اندونزی، تولید کنسانتره مس حدود ۴۰ درصد کاهش یافت؛ موضوعی که همچنان تحت تأثیر محدودیت‌های ناشی از حادثه رانش زمین در معدن گراسبرگ در سپتامبر سال گذشته قرار دارد. تولید معادن مس شیلی نیز در این دوره ۷.۹ درصد کاهش یافت و در کنگو نیز اگرچه تولید کل تقریباً بدون تغییر باقی ماند، اما رشد حدود ۸.۵ درصدی تولید به روش SX-EW نتوانست افت سنگین ۳۳ درصدی تولید کنسانتره معدن کاموا را جبران کند.

پرو و مغولستان؛ موتورهای جدید رشد تولید

در مقابل، برخی تولیدکنندگان موفق به افزایش تولید شدند.تولید معادن مس پرو طی چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۶ درصد افزایش یافت و در مغولستان نیز توسعه پروژه اویوتولغوی موجب شد تولید کنسانتره مس این کشور حدود ۲۹ درصد رشد کند.

برخلاف افت تولید معدنی، تولید جهانی مس تصفیه‌شده همچنان در مسیر صعودی قرار دارد.داده‌های اولیه نشان می‌دهد تولید جهانی مس تصفیه‌شده در چهار ماه نخست سال جاری حدود ۴ درصد افزایش یافته است.

در این میان، تولید اولیه شامل فرآیندهای الکترولیتی و الکترووینینگ از سنگ معدن ۳.۵ درصد رشد کرد و تولید ثانویه مبتنی بر بازیافت قراضه نیز افزایش ۶.۸ درصدی را تجربه کرد.چین و کنگو که در مجموع حدود ۶۰ درصد از تولید مس تصفیه‌شده جهان را در اختیار دارند، محرک اصلی این رشد بودند.

تولید مس تصفیه‌شده چین در این دوره ۷.۴ درصد و تولید کنگو ۸.۴ درصد افزایش یافت؛ به گونه‌ای که مجموع رشد تولید این دو کشور به ۷.۶ درصد رسید.در مقابل، تولید جهانی خارج از این دو کشور حدود ۰.۶ درصد کاهش یافت.

افت تولید در شیلی و آسیا؛ جهش هند

شیلی یکی از بزرگ‌ترین بازندگان بازار مس تصفیه‌شده در سال جاری بوده است؛ به طوری که تولید این کشور حدود ۱۱ درصد کاهش یافت.همچنین تولید در کشورهای آسیایی به جز چین نیز ۱.۳ درصد افت کرد که کاهش تولید در ژاپن، اندونزی و فیلیپین از مهم‌ترین عوامل آن بود. در این میان، هند عملکرد متفاوتی از خود نشان داد و با بهره‌برداری بهتر از ظرفیت‌های موجود و توسعه پالایشگاه آدانی، تولید مس تصفیه‌شده این کشور ۲۸ درصد افزایش یافت.

یکی از مهم‌ترین روندهای بازار جهانی مس در سال جاری، افزایش سهم تولید ثانویه بوده است. تولید جهانی مس تصفیه‌شده از محل بازیافت قراضه طی چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۶.۸ درصد رشد کرد که بخش عمده آن ناشی از افزایش ظرفیت بازیافت و ذوب در چین بوده است.

مصرف جهانی همچنان در مسیر رشد

در سمت تقاضا نیز بازار جهانی مس همچنان روندی مثبت را تجربه می‌کند.مصرف ظاهری مس تصفیه‌شده جهان طی چهار ماه نخست سال جاری حدود ۲ درصد افزایش یافت.برآوردها نشان می‌دهد مصرف جهان به استثنای چین ۱.۴ درصد رشد کرده و تقاضای ظاهری چین نیز بدون احتساب تغییرات موجودی‌های گزارش‌نشده و ترخیص‌نشده، ۲.۴ درصد افزایش یافته است.

با وجود این، واردات خالص مس تصفیه‌شده چین نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۵ درصد کاهش یافته است.در حال حاضر چین با سهمی نزدیک به ۵۹ درصد، همچنان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مس تصفیه‌شده جهان محسوب می‌شود.

بازار جهانی مس وارد فاز مازاد عرضه شد

در شرایطی که تولید مس تصفیه‌شده با سرعتی بیشتر از رشد مصرف افزایش یافته، بازار جهانی وارد فاز مازاد عرضه شده است.براساس آمارهای اولیه، بازار جهانی مس تصفیه‌شده طی چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ با مازاد ظاهری ۲۳۹ هزار تنی مواجه بوده است.

حتی پس از تعدیل آمارها بر مبنای تغییرات موجودی‌های ترخیص‌نشده گمرکی چین نیز بازار جهانی همچنان مازاد عرضه‌ای در حدود ۲۱۳ هزار تن را نشان می‌دهد. این وضعیت می‌تواند در ماه‌های آینده فشار بیشتری بر قیمت‌های جهانی وارد کند؛ مگر آنکه کاهش تولید معدنی در کشورهای بزرگ تولیدکننده شدت بیشتری بگیرد یا روند مصرف جهانی شتاب بیشتری پیدا کند.