پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ برخلاف سالهای گذشته که پیامهای روز صنعت و معدن عمدتاً بر تبریک این مناسبت و قدردانی از تلاش فعالان این حوزه متمرکز بود، امسال بخش قابل توجهی از این پیامها به آینده صنعت و معدن اختصاص دارد. از توسعه اکتشاف و تکمیل زنجیره ارزش گرفته تا هوشمندسازی معادن، سرمایهگذاری، نوآوری و ارتقای تابآوری صنایع، موضوعاتی هستند که در سخنان مدیران و کارشناسان بارها تکرار شدهاند. تکرار این مفاهیم نشان میدهد بخش معدن و صنایع معدنی، بیش از هر زمان دیگری در آستانه تصمیمهایی قرار دارد که میتواند مسیر توسعه آن را در سالهای آینده تعیین کند.
در پیام حسنعلی حقشناس، مدیرعامل هلدینگ تأمین و فرآوری مواد معدنی فولاد مبارکه، توسعه پایدار صنعت فولاد در گرو تقویت زیرساختهای معدنی، بهرهگیری از فناوریهای نوین، ارتقای بهرهوری، صیانت از سرمایه انسانی و تکمیل زنجیره ارزش عنوان شده است. او تأمین پایدار مواد اولیه را مسئولیتی راهبردی برای مجموعههای معدنی دانسته و بر حرکت مستمر در مسیر نوآوری و ارزشآفرینی تأکید کرده است.
همین نگاه در پیام بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران نیز دیده میشود. سبحانی، صنعت و معدن را از ارکان اصلی استقلال اقتصادی کشور دانسته و معتقد است: تجربه کشورهای توسعهیافته نشان میدهد رشد پایدار، افزایش بهرهوری، ارتقای فناوری و حضور مؤثر در بازارهای جهانی بدون برخورداری از صنعتی رقابتپذیر امکانپذیر نیست. از نگاه او، صنعت فولاد بهعنوان صنعت مادر، نقشی کلیدی در تکمیل زنجیره تولید و توسعه زیرساختهای اقتصادی کشور ایفا میکند.
در کنار این دیدگاهها، کارشناسان معتقدند چالش امروز معدن ایران صرفا کمبود سرمایه یا تجهیزات نیست، بلکه مدل توسعه این بخش نیازمند بازنگری است. انوشیروان دلیریان، فعال حوزه معدن و صنایع معدنی، معتقد است، شکاف میان هزینههای فزاینده نگهداری تجهیزات فرسوده و بازده اقتصادی معادن، فعالیت معدنی را با ریسک بیشتری روبهرو کرده است. به گفته او، فرسودگی تجهیزات علاوه بر افزایش هزینهها، ایمنی نیروی انسانی را نیز تهدید میکند.
دلیریان، راهکار عبور از این وضعیت را توسعه معدنکاری هوشمند میداند. از نگاه او، استفاده از هوش مصنوعی، رباتها، پهپادها و سامانههای پایش هوشمند، علاوه بر کاهش مخاطرات انسانی، دقت استخراج، مدیریت مصرف انرژی و بهرهوری را نیز افزایش میدهد. او همچنین سرمایهگذاری در زیرساختهای داده، تربیت نیروهای متخصص آشنا با فناوریهای نوین و حمایت از شرکتهای دانشبنیان حوزه Mining-Tech را سه اولویت اصلی تحول معدن ایران عنوان میکند.
موضوع دیگری که در پیامهای روز صنعت و معدن امسال پررنگ بود، تابآوری صنعت در برابر شرایط دشوار است. فرید دهقانی، مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی چادرملو، با اشاره به آسیبهایی که بخشی از زنجیره فولاد در جریان حملات اخیر متحمل شد، تأکید کرده است که صنعتگران ایرانی حتی در سختترین شرایط نیز تولید را متوقف نکردهاند و با تکیه بر دانش فنی و سرمایه انسانی، مسیر بازسازی و بازگشت ظرفیتهای تولید را دنبال خواهند کرد. به اعتقاد او، توسعه صنعتی آینده نیز بدون فناوری، نوآوری و تحول دیجیتال امکانپذیر نیست.
در مجموع، پیامهای منتشرشده به مناسبت روز صنعت و معدن، تصویری نسبتا روشن از اولویتهای این بخش یعنی سرمایهگذاری، توسعه اکتشاف، تکمیل زنجیره ارزش، بهرهگیری از فناوریهای نوین، تقویت سرمایه انسانی و افزایش تابآوری ارائه میدهد.
این تأکیدها در شرایطی مطرح میشود که رقابت جهانی بر سر فلزات راهبردی، عناصر نادر خاکی و مواد اولیه مورد نیاز گذار انرژی شدت گرفته و کشورهای منطقه نیز سرمایهگذاریهای گستردهای را در بخش معدن آغاز کردهاند. در چنین فضایی، مزیت رقابتی دیگر صرفا به میزان ذخایر معدنی وابسته نیست، بلکه توان کشورها در تبدیل منابع معدنی به محصولات با ارزش افزوده بیشتر، توسعه فناوری و ارتقای بهرهوری تعیینکننده خواهد بود.
شاید بتوان پیام مشترک مدیران صنعت و معدن در روز ملی صنعت و معدن را در یک جمله خلاصه کرد؛ آینده معدن ایران از استخراج به ارزشآفرینی گره خورده است. تحقق این هدف، مستلزم تغییر نگاه از توسعه مبتنی بر منابع طبیعی به توسعه مبتنی بر فناوری، نوآوری و سرمایه انسانی است؛ مسیری که میتواند ذخایر غنی معدنی کشور را به موتور محرک رشد اقتصادی و صنعتی تبدیل کند. اگر این تحول به تأخیر بیفتد، شتاب سرمایهگذاری و توسعه فناوری در کشورهای رقیب منطقهای، فاصله ایران با بازیگران نوظهور بخش معدن را افزایش خواهد داد.
نظر شما