پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ بحران بیسابقه در بازار جهانی انرژی که پس از جنگ ایران و آمریکا-اسرائیل شکل گرفته، اکنون از آشپزخانههای هند تا پمپبنزینهای کالیفرنیا را تحت تأثیر قرار داده است. کمبود گاز مایع در هند و جهش قیمت بنزین در آمریکا، دو نشانه آشکار از اختلال گسترده در زنجیره جهانی انرژی هستند؛ اختلالی که بهطور مستقیم با محدود شدن عبور نفت و فرآوردهها از تنگه هرمز مرتبط است.
رویترز گزارش داد که تقریباً یکپنجم تجارت جهانی نفت پیش از جنگ از تنگه هرمز عبور میکرد، اما نزدیک شدن ایران به بستن این آبراه راهبردی، بازار جهانی انرژی را وارد بحران کرده و واردکنندگان را ناچار ساخته برای مدیریت کمبود سوخت، به ذخایر اضطراری متوسل شوند.
بحران LPG در هند؛ اولویت با سوخت پختوپز
هند که پرجمعیتترین کشور جهان محسوب میشود، بخش عمده نیاز خانوارهای خود به سوخت پختوپز را از طریق گاز مایع (LPG) تأمین میکند. پیش از جنگ ایران، بیش از ۹۰ درصد واردات LPG هند از خاورمیانه تأمین میشد، اما اختلال در عرضه منطقهای باعث شده دولت هند به پالایشگاهها دستور دهد تولید LPG را به حداکثر برسانند.
برای تحقق این هدف، پالایشگاههای هندی ناچار شدهاند تولید «آلکیلات» را کاهش دهند؛ افزودنی مهم سوخت که از LPG بهعنوان خوراک استفاده میکند. این تصمیم بهطور مستقیم بازار سوخت آمریکا، بهویژه ایالت کالیفرنیا را تحت فشار قرار داده است.
کالیفرنیا زیر فشار کمبود آلکیلات
کالیفرنیا برای تولید بنزین با استانداردهای زیستمحیطی سختگیرانه، به آلکیلات وابستگی بالایی دارد؛ زیرا این ماده نسبت به سایر افزودنیها سوخت پاکتری تولید میکند و به کاهش آلودگی هوا کمک میکند. اکنون کاهش صادرات آلکیلات از هند، همزمان با افت صادرات سوخت از پالایشگاههای آسیایی که دسترسی کمتری به نفت خاورمیانه دارند، بازار بنزین کالیفرنیا را در وضعیت شکنندهای قرار داده است.
«میسون همیلتون» اقتصاددان ارشد مؤسسه نفت آمریکا اعلام کرد: با محدود شدن عرضه LPG در هند بهدلیل بحران تنگه هرمز، پالایشگاههای این کشور تولید و صادرات آلکیلات را کاهش دادهاند و این موضوع فشار مضاعفی بر بازار بنزین کالیفرنیا وارد کرده است.
در شرایط کنونی، رانندگان کالیفرنیا بالاترین قیمت بنزین از سال ۲۰۲۲ تاکنون را تجربه میکنند. طبق دادههای GasBuddy، متوسط قیمت بنزین در این ایالت روز جمعه به ۶.۱۴ دلار در هر گالن رسید؛ رقمی که پس از ثبت اوج ۶.۱۶ دلاری در ۷ می همچنان در محدوده رکوردی باقی مانده است.
تحلیلگران هشدار میدهند با آغاز فصل سفرهای تابستانی و افزایش تقاضا، احتمال عبور قیمتها از ۶.۵۰ دلار در هر گالن طی هفتههای آینده وجود دارد.
یکی از عوامل تشدید بحران در آمریکا، الزامات سختگیرانه زیستمحیطی است. قوانین آمریکا در فصل تابستان استفاده از ترکیبات پاکتر در بنزین را الزامی میکند و کالیفرنیا سختگیرانهترین استاندارد سوخت را در کل کشور دارد؛ موضوعی که هزینه تولید سوخت را نسبت به سایر ایالتها افزایش میدهد. در حالی که متوسط قیمت بنزین در آمریکا حدود ۴.۵۲ دلار در هر گالن است، بازار کالیفرنیا بهدلیل ساختار خاص سوخت، بسیار حساستر و آسیبپذیرتر شده است.
بحران انرژی و صفهای طولانی در هند
در هند نیز بحران LPG ابعاد اجتماعی پیدا کرده است. گزارشها حاکی از آن است که مردم ساعتها برای خرید سیلندرهای گاز در صف میایستند و در بسیاری موارد ناچار میشوند نیاز خود را از بازار سیاه تأمین کنند. برخی رستورانها و کسبوکارها نیز هشدار دادهاند در صورت ادامه کمبود گاز، مجبور به تعطیلی خواهند شد.
شرکت «ریلاینس» بهعنوان بزرگترین پالایشگر هند و بهرهبردار بزرگترین پالایشگاه جهان در جامنگر اعلام کرده تولید و صادرات آلکیلات را برای افزایش تولید LPG کاهش داده است. طبق دادههای کپلر، صادرات آلکیلات هند در آوریل به ۳۳ هزار بشکه در روز کاهش یافته؛ در حالی که این رقم در مارس حدود ۶۱ هزار بشکه در روز بود.
کارشناسان معتقدند دولت هند و همچنین دولت ایالت کالیفرنیا گزینههای محدودی برای کنترل بحران دارند. هرگونه اقدام کوتاهمدت برای کاهش قیمت سوخت، مانند معافیتهای مالیاتی، میتواند تقاضا را افزایش دهد و کمبود آلکیلات را تشدید کند. در آمریکا، برخی تحلیلگران پیشنهاد دادهاند استانداردهای سختگیرانه سوخت کالیفرنیا موقتاً تعلیق شود تا نیاز به آلکیلات کاهش یابد، اما کمیسیون انرژی کالیفرنیا معتقد است چنین اقدامی تأثیر محسوسی بر حل بحران نخواهد داشت.
آنچه امروز در بازار انرژی جهان مشاهده میشود، تنها یک بحران منطقهای نیست؛ بلکه نمونهای آشکار از وابستگی متقابل زنجیرههای انرژی جهان است. محدود شدن تنگه هرمز نهتنها بازار نفت خام، بلکه زنجیره سوخت، مواد افزودنی پالایشی، حملونقل و حتی امنیت غذایی و خدمات شهری را تحت تأثیر قرار داده است.
در چنین شرایطی، تداوم جنگ و اختلال در مسیرهای انرژی میتواند فشار تورمی جدیدی بر اقتصاد جهانی وارد کرده و بازارهای انرژی را وارد مرحلهای از بیثباتی بلندمدت کند.
نظر شما