به گزارش ایراسین،بررسیهای کارشناسی نشان میدهد که افزایش قیمت خوراک گاز در صنعت پتروشیمی، به دلیل جایگاه این صنعت به عنوان تأمینکننده مواد اولیه برای بیش از ۷۰ هزار واحد تولیدی در کشور، میتواند لرزه بر اندام کل بدنه صنعتی ایران بیندازد. زنجیره تأثیرگذاری این افزایش قیمت محدود به پتروشیمی نمانده و به صورت موجی به صنایع پاییندستی همچون پلاستیک، نساجی، لاستیک و حتی خودروسازی سرایت میکند که در نهایت منجر به جهش هزینههای تولید و کاهش قدرت رقابتپذیری کالاهای ایرانی در بازارهای جهانی میشود.
در این میان، صنعت فولاد نیز به عنوان یکی از بزرگترین مصرفکنندگان محصولات پتروشیمی (به ویژه در بخش روانکنندهها و مواد قالبگیری) و صنایع انرژیبر، تحت تأثیر مستقیم این نوسانات قرار میگیرد؛ به طوری که هرگونه بیثباتی در قیمتهای انرژی و مواد شیمیایی، هزینههای نهایی تولید فولاد را بالا برده و میتواند سهم این صنعت استراتژیک در بازارهای صادراتی منطقه را تهدید کند. ایجاد شکاف شدید قیمت انرژی بین بخشهای مختلف صنعتی، زمینهساز ناکارآمدی در تخصیص منابع شده و در بلندمدت ساختار صنعتی کشور را تضعیف میکند.
عدم توازن شدید قیمتها با سایر صنایع
محمدصادق مهرجو، کارشناس ارشد نفت و انرژی، در تحلیلی پیرامون افزایش اخیر نرخهای گاز در صنعت پتروشیمی در گفتوگو با خبرنگار ایراسین اظهار کرد: شرکت ملی نفت ایران طی بخشنامهای قیمت خوراک پتروشیمیها را به میزان بیسابقهای افزایش داده است. این در حالی است که این افزایش قیمت در اوج زمستان و در دی ماه صورت گرفته و رقم آن به ۱۹ هزار تومان رسیده است.
مهرجو با اشاره به جزئیات این افزایش قیمت افزود: قیمت گاز بابت سوخت واحدهای یوتیلیتی پتروشیمی که کمترین قیمت آن ۹۲۰۰ تومان بود، برای بهمن ماه به بیش از ۱۰ تا ۱۱ هزار تومان افزایش یافته است.
این کارشناس ارشد انرژی با مقایسه این نرخ با صنایع دیگر، عدم توازن شدید را برجسته کرد و گفت: قیمت خوراک گاز برای پتروشیمیها تقریباً ۷ تا ۸ برابر قیمتی است که به صنایع سیمان اختصاص مییابد. همچنین اگر این رقم را با گاز تحویلی به نیروگاههای تولید برق مقایسه کنیم، تفاوت فاحش بیشتری مشاهده میشود؛ چرا که به ازای هر متر مکعب گاز تحویلی به نیروگاهها تنها حدود ۷۰ تومان دریافت میشود که اصلاً قابل مقایسه با نرخ پتروشیمی نیست.
خطر از دست رفتن سهم بازار چین و کاهش ارزآوری
وی با بیان اینکه اگر قیمت خوراک ۱۹ هزار تومانی فصل سرما را با صنایع سیمان مقایسه کنیم، این تفاوت به بیش از ۱۹ برابر میرسد، نسبت به عواقب این موضوع هشدار داد: این نگرانی وجود دارد که پتروشیمیها رقابتپذیری خود را در عرصه جهانی از دست بدهند. به خصوص متانولسازها که بیشتر درآمدشان از طریق صادرات ارزی است، ممکن است در بازار چین که بیشترین سهم را داریم، متحمل ضرر و زیان شوند و این امر باعث کاهش میزان ارز صادراتی و تغییر در درآمدهای کلی کشور گردد.
تورم ثانویه و جهش قیمتها در بازار
محمدصادق مهرجو ادامه داد: هرچند این افزایش قیمت برای دولت ایجاد درآمدزایی میکند، اما بالا رفتن همزمان نرخ خوراک و سوخت گاز برای پتروشیمیها باعث افزایش قیمت تمام شده محصولات پتروشیمیایی و مواد اولیه صنایع پاییندستی خواهد شد. این موضوع مستقیماً منجر به ایجاد تورمهای ثانویه و جهش قیمتها در بازار، به ویژه در فرابورس ایران میشود و اثرات آن از هم اکنون روی سال آینده قطعاً قابل پیشبینی است.
لزوم بازنگری در قیمت گاز نیروگاهها و ایجاد تعادل
این کارشناس ارشد نفت و انرژی در بخش پایانی صحبتهای خود راهکار پیشنهادی را تشریح و بیان کرد: به نظر من باید یک تعادل بین قیمتهای اعمال شده برای نیروگاهها، فولاد و سیمان با قیمت پتروشیمیها ایجاد شود تا نه تورم در بازار محصولات پتروشیمیایی شکل بگیرد و نه این قیمتها به شدت پایین باشد. در حال حاضر قیمت گاز تحویلی به نیروگاهها بسیار بسیار ارزان است و باید به شکل معناداری افزایش یابد؛ زیرا اگر نیروگاهها بخواهند از سوخت مایع استفاده کنند، باید به ازای هر لیتر گازوئیل یا مازوت بیش از ۵۰ سنت هزینه پرداخت کنند.
وی در پایان احتمال سیاستگذاری دولت را اینگونه توضیح داد: شاید دولت با این تصمیم به دنبال این است که به جای نگرانی در مورد محل عرضه محصولات پتروشیمیها، درآمدها را در ابتدای زنجیره تصفیه کند تا وابستگی به درآمدهای ارزی این بخش دچار اما و اگر نشود.
نظر شما