به گزارش ایراسین، بازار انرژی، مانند بسیاری از صنایع دیگر، این روزها با طوفانی از عدمقطعیتها مواجه است؛ طوفانی که تصمیمگیری برای سیاستگذاران، مدیران کسبوکار و سرمایهگذاران را به شدت پیچیده کرده است. تحولات ژئوپلیتیکی، تغییر در روابط دیرینه و فروپاشی برخی فرضیات ریشهدار، چشمانداز انرژی جهان را دستخوش تغییر کردهاند؛ شاخص عدمقطعیت جهانی که توسط اقتصاددانان صندوق بینالمللی پول و دانشگاه استنفورد طراحی شده، اخیراً به بالاترین سطح خود رسیده و نشان میدهد جهان در دورهای بیسابقه از بیثباتی قرار دارد.
با این حال، در میان آشفتگیها، برخی روندها همچنان شفاف و قابل اتکا هستند و میتوانند راهنمای تصمیمگیری باشند؛ هفت روند مهم بازار انرژی جهان را بررسی میکنیم:
ورود جهان به عصر برق
با وجود اینکه نفت و گاز برای سالها همچنان نقش کلیدی خواهند داشت، تقاضای برق با سرعتی دو برابر رشد کل انرژی در حال افزایش است؛ برق موتور اصلی اقتصادهای پرشتاب، از جمله هوش مصنوعی، مراکز داده و تولید فناوری پیشرفته است و سهم خود را در حمل و نقل و گرمایش نیز به کمک خودروهای برقی و پمپهای حرارتی افزایش میدهد، امروز بیش از نیمی از سرمایهگذاریهای سالانه در بخش انرژی به برق اختصاص دارد.
رشد ادامهدار انرژیهای تجدیدپذیر
انرژیهای تجدیدپذیر، علیرغم برخی چالشها، در بسیاری از کشورها پاسخگوی بخش عمده تقاضای جدید برق هستند. در این میان، انرژی خورشیدی پیشتاز است، زیرا کشورهایی مانند هند، که تقاضای انرژی بالایی دارند، منابع خورشیدی با کیفیتی در اختیار دارند. سایر فناوریها نیز در حال رشد هستند، از جمله نسل جدید انرژی زمینگرمایی که به تدریج سهم خود را افزایش میدهد.
بازگشت انرژی هستهای
پس از مشکلات دهه ۲۰۱۰، انرژی هستهای دوباره در حال رشد است، بیش از ۷۰ گیگاوات ظرفیت هستهای جدید در دست ساخت است که یکی از بالاترین سطحها طی ۳۰ سال گذشته به شمار میرود؛ نیاز روزافزون مراکز داده و شرکتهای فناوری به برق پایدار، باعث شده این صنعت به هستهای روی بیاورد که توانایی تأمین برق شبانهروزی و کمانتشار کربن را دارد.
افزایش خطرات امنیت انرژی، به ویژه مواد معدنی حیاتی
خطرات سنتی تامین نفت و گاز اکنون با آسیبپذیری در برق و مواد معدنی حیاتی همراه شده است، خاموشیهای گسترده در شیلی و اسپانیا نمونهای از این خطرات است. چین هم اکنون بزرگترین پالایشگر ۱۹ ماده معدنی استراتژیک مرتبط با انرژی است و سهم بازار آن حدود ۷۰ درصد است، بیش از نیمی از این مواد تحت محدودیتهای صادراتی قرار دارند؛ به علاوه، تغییرات اقلیمی، حملات سایبری و تهدیدات زیرساختی، ضرورت مقاومسازی سیستمهای انرژی را دوچندان کرده است.
نقش فعال دولتها
با توجه به اهمیت اقتصادی و امنیتی انرژی، دولتها بیش از گذشته در هدایت بازار ورود کردهاند، این دخالتها به ویژه در زنجیرههای تأمین فناوری و مواد معدنی استراتژیک مشهود است و هدف آن کاهش وابستگی به سهم بالای چین در بازار جهانی است، تجارت نفت و گاز نیز به شدت تحت تأثیر ملاحظات سیاسی و مذاکرات دولت به دولت قرار گرفته است.
حرکت به سمت «بازار خریدار»
قیمت نفت به دلیل عرضه نسبتاً زیاد تحت فشار است و همین وضعیت به زودی در بازار گاز طبیعی نیز رخ خواهد داد، زیرا پروژههای جدید صادرات LNG به بهرهبرداری میرسند. ظرفیت تولید برای باتریها، پنلهای خورشیدی و دیگر فناوریها نیز کافی است، این شرایط برای واردکنندگان فرصت ایجاد میکند، اما ممکن است کاهش سرمایهگذاری در سالهای آینده را نیز به دنبال داشته باشد.
نقش پررنگ اقتصادهای نوظهور
مرکز ثقل انرژی جهان در حال انتقال به اقتصادهای نوظهور است؛ کشورهایی مانند هند، جنوب شرق آسیا و به تدریج برخی کشورهای خاورمیانه، آمریکای لاتین و آفریقا، جایگاه چین را در رشد تقاضای انرژی پر میکنند. با این حال، هیچیک از این کشورها به تنهایی نمیتوانند مسیر انرژی فوقالعاده چین در دهه گذشته را تکرار کنند.
نظر شما