به گزارش ایراسین، بازار فولاد در لهستان طی ده سال گذشته بین ۱۲ تا ۱۳ میلیون تن در نوسان بوده است. افزایش تولید تا سال ۲۰۱۸ بازتابی از بهبود کلی اقتصاد لهستان و اروپا بود. پس از آن، بحران کووید -۱۹ و اقدامات اقتصادی برای مهار این بحران تاثیرگذار بود و سپس صنایع با بحران انرژی در اروپا، ناشی از جنگ روسیه و اوکراین، مواجه شدند. مقاومت صنایع اصلی مصرف‌کننده فلز در برابر چالش‌های خارجی قابل مشاهده است. سوال این است که آیا هنوز فضایی برای پیشرفت بیشتر وجود دارد یا بازار به اشباع رسیده است؟ مرکز GMK به دنبال یافتن پاسخ بود.

محصولات تخت بخش عمده‌ای از فروش فولاد در لهستان را تشکیل می‌دهند و تقریباً دو سوم کل فروش را شامل می‌شوند. تولید ورق و لوله بیشترین آسیب را از بحران‌های اخیر در بخش فولاد لهستان دیده است. این بحران‌ها باعث تعطیلی و ورشکستگی چند کارخانه مهم فولادی از جمله: هوتا چستوخووا (Huta Czestochowa)، والکونیا رور آندژی (Walcownia Rur Andrzej)، هوتا پوکوی (Huta Pokój)، والکونیا بلاخ باتوری (Walcownia Blach Batory)، هوتا کرولوسکا (Huta Krolewska)، رورکسبول (Rurexpol) شده است.

براساس گزارش انجمن فولاد لهستان (PSA)، مصرف محصولات تخت در لهستان در سال ۲۰۲۴ برابر با ۷.۴ میلیون تن بوده، در حالی که مصرف لوله‌های فولادی ۱.۲ میلیون تن گزارش شده است. ظرفیت تولید داخلی در این بخش‌ها به ترتیب ۲ میلیون تن و ۰.۹ میلیون تن است.

در بخش محصولات طویل، مصرف در سال ۲۰۲۴ معادل ۴.۵ میلیون تن بوده و توان تولید داخلی ۴.۴ میلیون تن برآورد شده است.

پروژه‌های انرژی در لهستان: رشد هسته‌ای و بادی ادامه دارد

لهستان در حال توسعه قابل توجه ظرفیت‌های انرژی خود است و پروژه‌های بزرگ هسته‌ای و بادی در دستور کار قرار دارند. شرکت Electric Co. قصد دارد بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ در شهر ساحلی لیوبیاتوو نیروگاه هسته‌ای احداث کند. فاز نخست این پروژه ۱۵ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت و انتظار می‌رود ظرفیت تولید آن به ۳.۷۵ گیگاوات افزایش یابد. فاز دوم پروژه نیز با هزینه‌ای مشابه ۱۵ میلیارد دلار برنامه‌ریزی شده است.

یک نیروگاه هسته‌ای دوم نیز در نظر گرفته شده است، هرچند محل دقیق آن هنوز مشخص نشده است. این پروژه توسط کنسرسیومی به رهبری شرکت دولتی کره‌ای Korea Hydro & Nuclear Power Co. اداره خواهد شد.

رشد سریع انرژی بادی و تاثیر بر تقاضای فولاد

ظرفیت انرژی بادی در لهستان به سرعت در حال افزایش است و این رشد تقاضای ساختارهای فولادی را نیز افزایش می‌دهد. ظرفیت کل انرژی بادی در سال ۲۰۲۰ برابر با ۶.۲۷ گیگاوات بود و پیش‌بینی می‌شود تا اوایل سال ۲۰۲۵ به ۱۰.۱۵ گیگاوات برسد. دولت لهستان هدف‌گذاری کرده است که این رقم تا سال ۲۰۴۰ به ۱۸ گیگاوات افزایش یابد، عمدتاً از طریق ساخت نیروگاه‌های بادی فراساحلی.

از جمله پروژه‌های برجسته، نیروگاه بادی «Baltic Power» است که ساخت آن در سال ۲۰۲۵ آغاز می‌شود. ظرفیت برنامه‌ریزی شده این نیروگاه ۱.۲ گیگاوات است. ارتفاع کل سازه‌های فولادی یک توربین بادی ۲۵۰ متر است و در مجموع ۷۶ توربین ساخته خواهد شد که نیاز زیادی به فلز دارد.

پروژه بزرگ‌تر «Baltic Power 2» با ظرفیت ۱.۵ گیگاوات، تا پایان سال ۲۰۲۷ تکمیل خواهد شد. این نیروگاه شامل ۱۰۷ توربین بادی شناور است. هزینه این پروژه ۳.۷ میلیارد دلار برآورد شده که ۱.۵ میلیارد دلار از بودجه دولتی تحت برنامه KRO تامین می‌شود و مابقی از سوی شرکت دولتی PGE تأمین خواهد شد.

صنعت خودروسازی: افزایش فروش، کاهش تولید

بازار خودرو در لهستان در سال ۲۰۲۴ رشد قابل توجهی داشته است. تعداد ثبت‌نام خودروهای سواری جدید با ۱۶.۱ درصد افزایش به ۵۵۱,۵۶۸ دستگاه رسید. با این حال، تولید خودرو کاهش چشمگیری داشته و به ۲۱۶,۲۰۰ دستگاه، یعنی ۲۸.۷ درصد کمتر از سال قبل رسیده است. این افزایش تقاضا تاثیری بر میزان بهره‌برداری از ظرفیت کارخانه‌های خودروسازی محلی نداشته است.

صنعت ساخت‌وساز در لهستان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده فولاد

صنعت ساخت‌وساز بزرگ‌ترین تقاضا برای فولاد در لهستان را ایجاد می‌کند. در سال ۲۰۲۴، این بخش ۴.۴ میلیون تن محصولات طویل و ۱.۶ میلیون تن محصولات تخت فولادی مصرف کرد. پس از آن، صنایع تجهیزات (hardware) با ۲ میلیون تن و صنعت خودروسازی با ۱.۲ میلیون تن در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. بررسی وضعیت کنونی این صنایع می‌تواند چشم‌انداز کوتاه‌مدت فروش فولاد را نشان دهد.

ساخت و ساز مسکن در لهستان با چالش مواجه است. تا پایان سال ۲۰۲۴، حجم کل واحدهای مسکونی در سراسر کشور به ۱۶.۱۶ میلیون متر مربع افزایش یافت. براساس گزارش اداره آمار لهستان (GUS)، شروع ساخت و سازهای جدید مسکن در بازه ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ با افزایش ۳ درصدی به ۱۸۴,۱۰۰ واحد رسید، اما نشانه‌هایی از کاهش قابل توجه فراتر از این دوره دیده می‌شود. در ۱۱ ماه نخست سال ۲۰۲۵، تعداد مجوزهای ساخت جدید ۱۱.۴ درصد کاهش یافته و تعداد پروژه‌های آغاز شده نیز ۹.۹ درصد کمتر شده است. انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۶، این بخش با انقباض قابل توجهی مواجه شود.

ساخت صنعتی و لجستیک تحت فشار

ساخت و ساز صنعتی، از جمله تأسیسات لجستیکی، نیز تحت فشار قرار دارد. تا پایان مارس، پروژه‌هایی با مساحت کل ۱.۴ میلیون متر مربع در دست اجرا بود که ۴۱ درصد کمتر از سال قبل است. براساس برآوردهای شرکت مشاوره Cushman & Wakefield، این کمترین رقم از سال ۲۰۱۸ به شمار می‌رود. این بخش بسیار متمرکز است؛ ۹۲ درصد پروژه‌های در حال ساخت در استان‌های مازووی و لودز قرار دارند.

نرخ کلی خالی‌فروشی فضاهای صنعتی و انبار در لهستان در سه ماهه نخست سال، ۰.۳ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته و به ۸.۵ درصد رسید. تا پایان سه ماهه سوم، این نرخ به ۸.۲ درصد کاهش یافت که ۰.۲ درصد بیشتر از سال قبل است. در سه ماهه اول ۲۰۲۵، قرارداد اجاره برای ۱.۱ میلیون متر مربع فضای صنعتی منعقد شد؛ این رقم ۱۶ درصد بیشتر از سال قبل است، اما ۱۱ درصد کمتر از میانگین سه ماهه اول سال‌های ۲۰۲۰–۲۰۲۴ است، که نشان‌دهنده کمبود تقاضا برای ساخت فضاهای جدید است.

حجم فضای در حال ساخت تا اول اکتبر به ۱.۵۶ میلیون متر مربع افزایش یافت که ۲۰ درصد کمتر از سال ۲۰۲۴ است. Cushman & Wakefield حدود ۴۵ درصد از این فضاها را سرمایه‌گذاری‌های سفته‌بازانه (Speculative) طبقه‌بندی کرده است؛ به این معنا که هنوز هیچ مصرف‌کننده، شرکت صنعتی یا لجستیکی برای این پروژه‌ها وجود ندارد. این عرضه تعویقی می‌تواند در سال ۲۰۲۶ بر حجم ساخت و ساز تأثیر منفی بگذارد.

سرمایه‌گذاری‌های عمومی موتور محرک بازار

تحرک واقعی بازار ساخت و ساز در لهستان همچنان ناشی از سرمایه‌گذاری‌های عمومی در قالب برنامه ملی بهبود (NRP) است. این برنامه شامل پروژه‌های ساخت جاده و راه‌آهن می‌شود. افتتاح ۴۰۰ کیلومتر جاده جدید برای سال ۲۰۲۵ برنامه‌ریزی شده است. این جاده‌های پیرامونی شهرها نیازمند ساخت پل‌ها و تقاطع‌های فولادی زیادی هستند که مصرف فلز بالایی دارند.

در مارس گذشته، دولت لهستان بودجه‌ای ۲.۸ میلیارد دلاری برای مدرن‌سازی ۸۰۰ کیلومتر خطوط راه‌آهن تا سال ۲۰۲۷ اعلام کرد. ۴۰ پروژه برای اجرا تأیید شده است که عمدتاً مربوط به مدرن‌سازی خط ۱۰۴ در مسیر شمال-جنوب شبکه ترانزیت اروپا هستند.

علاوه بر بودجه ملی، این پروژه‌ها با کمک منابع اروپایی مدیریت شده توسط کمیسیون اروپا نیز پشتیبانی می‌شوند. اتحادیه اروپا بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷ مبلغ ۹.۲۲ میلیارد دلار برای توسعه صنعت راه‌آهن به لهستان اختصاص داده است. این سرمایه‌گذاری‌های بزرگ نه تنها توسط بودجه ملی بلکه توسط منابع اتحادیه اروپا نیز حمایت می‌شوند.

پروژه‌های استراتژیک و برنامه گذار سبز

از دیگر برنامه‌های بزرگ می‌توان به پروژه «Eastern Shield» اشاره کرد که هدف آن ساخت ۸۰۰ کیلومتر استحکامات در مرز با بلاروس و روسیه تا سال ۲۰۲۸ است. همچنین پروژه Interreg NEXT لهستان-اوکراین ۲۰۲۱–۲۰۲۷ با هدف توسعه زیرساخت‌های حمل و نقل در مرز اوکراین در حال اجراست که شامل مدرن‌سازی خط راه‌آهن ۱۰۱ در لهستان می‌شود.

وارسا همچنین برنامه جاه‌طلبانه‌ای برای گذار سبز دارد که شامل تعطیلی نیروگاه‌های زغال‌سنگی، توسعه انرژی هسته‌ای و انرژی بادی فراساحلی است.