پایگاه خبری تحلیلی ایراسین؛ فولاد مبارکه در سالهای اخیر با تمرکز بر سرمایه انسانی و خانوادههای کارکنان، مسیر تازهای را در ترکیب مسئولیت اجتماعی، فرهنگسازی و سلامت روان در صنعت ایران پی گرفته است. محور اصلی این رویکرد، انتقال فرهنگ کتابخوانی از فضای کارخانه به کانون خانوادهها و همزمان ایجاد زیرساختهایی برای ارتقای سلامت روان و کیفیت زندگی کاری کارکنان است از آن بهعنوان یک «الگوی جدید در پیوند صنعت و فرهنگ» یاد شده است. نخستین گام جدی در این مسیر با برگزاری رویداد «خانواده باکلاس، خانواده باکتاب» در آذر ۱۴۰۳ برداشته شد؛ رویدادی که مخاطب اصلی آن خانواده بزرگ فولاد مبارکه، بهویژه کودکان و نوجوانان کارکنان بودند و هدفش تبدیل کتابخوانی به تجربهای مشترک درون خانواده بود. در این رویداد، فضای کارخانه و مجموعههای وابسته به آن به صحنه کارگاههای قصهگویی، نشستهای معرفی کتاب، نمایشهای هنری متناسب با سنین مختلف و گفتوگوهای آموزشی برای والدین درباره شیوه انتخاب کتاب مناسب برای فرزندان تبدیل ونخستین گام جدی فولاد مبارکه برای پیوند پایدار خانواده و کتاب شد.
در امتداد این تجربه، فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴ دومین رویداد توسعه فرهنگ کتابخوانی خود را برگزار کرد که بسیاری از رسانهها و فعالان حوزه صنعت و فرهنگ از آن با عنوان «بزرگترین رویداد توسعه فرهنگ کتابخوانی در صنعت ایران» یاد کردهاند. این رویداد در روزهای ششم و هفتم آذر برگزار شد و علاوه بر کارکنان، خانوادهها و بازنشستگان گروه فولاد مبارکه را نیز درگیر کرد؛ بهگونهای که حضور گسترده خانوادهها، فضای نمایشگاه کتاب را به محیطی خانوادگی و تعاملی تبدیل کرد و گزارشها بر این نکته تأکید دارند که هدف اصلی، صرفاً فروش کتاب نبوده، بلکه ایجاد تجربهای ماندگار از بودن در کنار کتاب و گفتوگو درباره آن در جمع خانواده است.
یکی از نقاط برجسته این رویداد، عرضه بیش از سه هزار عنوان کتاب منتخب با تخفیف حدود ۴۰ درصد برای خانوادههای کارکنان و بازنشستگان بود که در گزارشهای خبری بهصراحت به آن اشاره شده است. این حجم از تنوع کتاب، همراه با تخفیف قابل توجه، از سوی برگزارکنندگان بهعنوان ابزار عملی برای کاهش فاصله اقتصادی خانوادهها با کتاب و تشویق آنان به خرید و مطالعه منظم معرفی شده و رسانهها نیز این سیاست را «حرکتی فراتر از نمادگرایی فرهنگی» دانستهاند. در کنار آن، برنامههایی مانند «نذر کتاب» و اهدای کتاب به مناطق کمبرخوردار، بعد همدلانه و مسئولیتمحور این رویداد را تقویت کرده و کتابخوانی را به اقدامی جمعی و مشارکتی تبدیل کرده است.
ساختار محتوایی این برنامهها بهگونهای طراحی شده که در طول سال نیز استمرار داشته باشد، نه اینکه صرفاً در قالب یک نمایشگاه دو روزه باقی بماند. در همین راستا، حلقههای کتابخوانی خانوادگی که با عنوان «روشنا» به آن اشاره شده، شکل گرفتهاند؛ در این حلقهها، کارکنان و اعضای خانواده آنها یک کتاب مشترک را مطالعه میکنند و در نشست پایانی با حضور نویسنده یا منتقد ادبی، درباره اثر به گفتوگو و نقد میپردازند تا مهارت گفتوگو، تفکر نقاد و تجربه خواندن جمعی تقویت شود. افزون بر این، کارگاههای سواد رسانهای، مهارتهای فرزندپروری مبتنی بر کتاب، و آموزش روشهای تشویق کودکان و نوجوانان به مطالعه نیز بهعنوان مکمل رویداد اصلی در دستور کار قرار گرفته تا حلقه اتصال میان خانواده، مدرسه و محیط کار کارکنان شکل منسجمتری به خود بگیرد.
گسترش محتوای اختصاصی برای فرزندان کارکنان، بعد دیگری از این سیاست فرهنگی است که در گزارشها به آن اشاره شده است. مجله کودک «مبارَک» ویژه گروه سنی ۷ تا ۱۲ سال و مجله طنز «پاتیل» در قالب محصولات روابطعمومی و فرهنگی فولاد مبارکه معرفی شدهاند و هدف از انتشار آنها، ایجاد ارتباط مستمر با کودکان و نوجوانان، تقویت حس تعلق به خانواده فولاد مبارکه و ارائه محتوایی است که هم سرگرمکننده باشد و هم نقش آموزشی و هویتی ایفا کند. این نشریات در رویدادهای کتابخوانی و از طریق کانالهای ارتباطی شرکت معرفی و توزیع میشوند و بهعنوان مکمل برنامههای حضوری، ارتباط فرهنگی را در طول سال حفظ میکنند.
همزمان با این اقدامات فرهنگی، فولاد مبارکه گامی ساختاری در حوزه سلامت روان برداشته و استقرار استاندارد بینالمللی ISO 45003 را برای مدیریت مخاطرات روانی–اجتماعی محیط کار در برنامه خود قرار داده است. گزارشهای رسمی مرتبط با این اقدام، ISO 45003 را بهعنوان نخستین استاندارد جهانی ویژه سلامت روان در محیط کار معرفی میکنند که چارچوبی برای شناسایی و کنترل عوامل استرسزا، ارتقای رفاه روانی و افزایش تابآوری کارکنان فراهم میکند و رسانهها از استقرار این استاندارد در فولاد مبارکه بهعنوان «گامی نو در صیانت از سلامت روان کارکنان» یاد کردهاند. مسئولان شرکت نیز در گفتوگوهای خود تأکید کردهاند که اجرا و پایش مستمر این استاندارد، مکمل حرکت فرهنگی شرکت در حوزه کتابخوانی و خانواده است و با نگاه بلندمدت به سرمایه انسانی پیوند خورده است.
فولاد مبارکه نه فقط یک بنگاه صنعتی بزرگ، بلکه سازمانی است که «کتابخوانی را از کارخانه به کانون خانوادهها میبرد» و فرهنگ را در کنار تولید، بهعنوان یک محور راهبردی دنبال میکند. مسئولان فرهنگی و روابطعمومی شرکت تصریح میکنند که این رویدادها و استانداردها، بخشی از یک برنامه بلندمدت برای ارتقای کیفیت زندگی کارکنان، تقویت گفتوگوی درونخانوادگی و افزایش احساس تعلق سازمانی است و قرار نیست در حد چند رویداد نمادین باقی بماند. مجموعه این اقدامات، از ایجاد تجربههای مشترک کتابخوانی برای خانوادهها تا استقرار چارچوبهای حرفهای در حوزه سلامت روان بهعنوان اجزای راهبرد مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه معرفی شده که هدف آن، افزایش پایداری سرمایه انسانی و تبدیل نیروی انسانی و خانوادههایشان به پایدارترین دارایی سازمان در افق بلندمدت است.
نقش رو به رشد بانوان کارشناس در فولاد مبارکه
حضور بانوان در فولاد مبارکه اگرچه از نظر تعداد هنوز محدود است، اما در گفتمان رسمی شرکت بهعنوان بخشی مهم از سرمایه انسانی و عامل پیشبرد اهداف سازمانی شناخته میشود. بر اساس اظهارات مدیران، حدود ۲ درصد نیروی انسانی فولاد مبارکه را زنان تشکیل میدهند؛ یعنی در میان بیش از ده هزار نفر کارکنان، تنها چند صد نفر بانوی شاغل حضور دارند، اما همین جمع کوچک در حوزههای کارشناسی، اداری، پشتیبانی و برخی واحدهای تخصصی نقش فعالی بر عهده دارد. مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در آیین گرامیداشت میلاد حضرت زهرا (س) این حضور را ارزشمند توصیف کرده و از بانوان بهعنوان «قلب تپنده فولاد مبارکه» یاد کرده است؛ تعبیری که نشان میدهد نگاه رسمی شرکت صرفاً نمادین نیست و تلاش دارد نقش حرفهای و سازمانی بانوان را در کنار نقش خانوادگی آنان برجسته سازد.
در سطح سیاستگذاری، رویکرد اعلامشده شرکت بر شایستهسالاری و ایجاد فرصتهای برابر برای حضور زنان در مسئولیتهای مدیریتی و کارشناسی تأکید دارد. معاون سرمایه انسانی و سازماندهی فولاد مبارکه تصریح کرده است که بانوان «نقش اساسی در پیشبرد اهداف سازمانی» ایفا میکنند و مدیریت موظف است بستر مناسب برای رشد حرفهای آنها را فراهم کند؛ تأکیدی که در رسانههای مختلف از جمله خبرگزاری صدا و سیما و رسانههای تخصصی معدن و فولاد انعکاس یافته است. این رویکرد در عمل بهصورت انتصاب بانوان در برخی پستهای کارشناسی و مدیریتی میانی، مشارکت آنها در کارگروههای تخصصی، و حضور در برنامههای آموزش، توانمندسازی و نظام پیشنهادها نمود پیدا کرده، هرچند گزارشهای عمومی هنوز سهم دقیق آنان را به تفکیک هر واحد نشان نمیدهد.
از منظر فرهنگی و هویتی، فولاد مبارکه سالانه در مناسبتهایی مانند روز زن و میلاد حضرت زهرا (س) برنامههای گستردهای برای تجلیل از بانوان شاغل و همسران کارکنان برگزار میکند. در این آیینها، علاوه بر تقدیر از زنان شاغل، بر نقش آنان در تحکیم خانواده، تربیت نسل آینده و همزمان مدیریت مسئولیتهای شغلی و اجتماعی تأکید میشود و مدیران شرکت این ترکیب نقشها را از برکات نگاه دینی و انقلابی به زن میدانند. بخش قابلتوجهی از روایت رسمی شرکت، بر تلفیق هویت دینی، حرفهای و اجتماعی بانوان استوار است و بر این اساس تلاش میکند تصویر «زن توانمند، متعهد و خانوادهمحور» را بهعنوان الگوی غالب معرفی کند.
در حوزه مسئولیت اجتماعی، نقش بانوان هم بهصورت مستقیم و هم غیرمستقیم قابل مشاهده است. رویکرد جدید فولاد مبارکه در مسئولیت اجتماعی که بر توانمندسازی جوامع محلی، توسعه آموزش، بهداشت، ورزش و فرهنگ تمرکز دارد، فضایی را ایجاد کرده که در آن زنان هم بهعنوان مخاطب اصلی بسیاری از طرحها (مثلاً در برنامههای حمایتی از خانوادهها، آموزش فرزندان و ارتقای سبک زندگی سالم) و هم بهعنوان همکاران و تسهیلگران در اجرای پروژهها نقش دارند. گزارشهای منتشرشده از سوی شرکت و رسانههای تخصصی، بر این نکته تأکید میکند که مشارکت بانوان در این برنامهها به تقویت سرمایه اجتماعی فولاد مبارکه، ارتقای تصویر برند شرکت در جامعه و افزایش احساس تعلق سازمانی در بین کارکنان کمک کرده است، هرچند شاخصهای کمی تفصیلی برای سنجش این اثر هنوز بهطور عمومی منتشر نشده است.
در نهایت، میتوان گفت که تصویر مستند از نقش بانوان در فولاد مبارکه ترکیبی از واقعیتهای ساختاری و هدفگذاریهای آیندهنگر است. از یکسو، نسبت فعلی اشتغال زنان پایین و نشاندهنده چالشهای ساختاری حضور بانوان در صنعت فولاد است؛ از سوی دیگر، مدیریت ارشد با طرح شعارهایی مانند «بانوان، قلب تپنده فولاد مبارکه» و تأکید بر شایستهسالاری و گسترش مسئولیتپذیری زنان، تلاش دارد مسیر افزایش این سهم و تعمیق نقش حرفهای آنان را هموار کند. تا زمانی که نظام گزارشدهی کمیِ تفکیکشدهتر درباره حضور بانوان در واحدهای تخصصی و اثر آنها بر بهرهوری، نوآوری و ایمنی منتشر نشود، ارزیابی نقش آنان بیش از آنکه بر شاخصهای دقیق استوار باشد، بر تحلیل همین جهتگیریهای رسمی، روایتهای رسانهای و شواهد کیفی از فعالیتهای فرهنگی و سازمانی تکیه خواهد داشت.
منبع: ویژه نامه ۳۳ سالگی فولادمبارکه
نظر شما