چگونه خندق استراتژیک به تله انحصار تبدیل می‌شود؟

مزیت مقیاس یا شکنندگی انحصار؟

خندق استراتژیک همواره به‌عنوان نماد قدرت و پایداری بنگاه‌ها در برابر رقبا معرفی شده است؛ اما واقعیت این است که خندق، اگر بیش از حد عمیق و بسته طراحی شود، می‌تواند خود به «تله» بدل شود. در چنین وضعیتی، مزیت مقیاس جای خود را به شکنندگی انحصار می‌دهد و همان عاملی که قرار بود ضامن تاب‌آوری و پیشرفت باشد، به تهدیدی برای نوآوری، رقابت و حتی امنیت صنعتی کشور تبدیل می‌شود. تجربه‌هایی مثل بحران برق چین یا فروپاشی صنعت نفت ونزوئلا نشان داده‌اند که تمرکز بیش از حد در دست چند بازیگر بزرگ، هرچند در کوتاه‌مدت مزیت می‌آفریند اما در بلندمدت اقتصاد را آسیب‌پذیر می‌کند. در مقابل، کشورهایی مانند کره‌جنوبی با ایجاد تعادل میان غول‌های صنعتی و بازیگران مکمل، از این تله گریخته‌اند. در پرونده «خندق استراتژیک»، لازم بود علاوه بر نگاه مثبت به مزایای خندق، نگاه نقادانه به روی دیگر این سکه نیز گنجانده شود. مقاله‌ای که در ادامه می‌خوانید دقیقا بر این بُعد تمرکز دارد: هشدار درباره‌ آنکه خندق استراتژیک، اگر به‌درستی مدیریت نشود، می‌تواند به نقطه‌ضعفی بزرگ برای صنعت و اقتصاد بدل شود. این یادآوری ضروری است تا مدیران و سیاستگذاران بدانند که خندق، تنها زمانی ارزشمند است که تعادل میان مقیاس و تنوع، تمرکز و رقابت به‌درستی برقرار باشد.