پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ اتحادیه اروپا قصد دارد در نشست اقلیمی سازمان ملل متحد موسوم به کاپ ۳۱ (COP31) که ماه آینده در ترکیه برگزار می‌شود، برای دستیابی به توافقی جامع با هدف کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تلاش کند. بر اساس سند داخلی اتحادیه اروپا که رویترز به آن دست یافته است، این اتحادیه به‌دنبال تدوین مجموعه‌ای از اقدامات اجرایی برای تبدیل تعهدات اقلیمی کشورها به اقدامات عملی است؛ رویکردی که در شرایط افزایش مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی و اختلاف‌نظر دولت‌ها درباره هزینه‌های گذار سبز، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

با وجود تشدید رویدادهای حدی آب‌وهوایی ناشی از تغییرات اقلیمی، دولت‌ها در نشست‌های اخیر سازمان ملل متحد درباره آب‌وهوا نتوانسته‌اند بر سر اقدامات سخت‌گیرانه‌تر برای مهار انتشار گازهای گلخانه‌ای به توافق برسند. اقتصادهای نوظهور بزرگ و کشورهای تولیدکننده سوخت‌های فسیلی همچنان درباره پیامدهای اقتصادی و تأثیر چنین اقداماتی بر رشد و توسعه خود نگرانی‌هایی دارند.

در این شرایط، اتحادیه اروپا در نشست کاپ ۳۱ که ماه نوامبر در ترکیه برگزار خواهد شد، به‌دنبال پیشبرد «بسته کاهش انتشار» (Mitigation Package) است. هدف این بسته، تبدیل تعهدات اقلیمی موجود کشورها به اقدامات اجرایی و قابل سنجش برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای عنوان شده است.بر اساس پیش‌نویس سند اتحادیه اروپا، این رویکرد قرار است به‌جای تمرکز صرف بر اعلام تعهدات جدید، بر اجرای تعهداتی متمرکز شود که کشورها پیش‌تر پذیرفته‌اند.

تلاش برای تمدید برنامه مذاکرات کاهش انتشار تا سال ۲۰۴۰

یکی از مطالبات اصلی اتحادیه اروپا در نشست کاپ ۳۱، تمدید روند مذاکرات سازمان ملل درباره کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۴۰ خواهد بود.این مسیر مذاکراتی که با عنوان «برنامه کاری کاهش انتشار» (Mitigation Work Programme) شناخته می‌شود، بستری برای گفت‌وگو میان دولت‌ها درباره راهکارهای کاهش انتشار و شناسایی حوزه‌هایی است که امکان اقدامات بیشتر در آن‌ها وجود دارد. بر اساس سند داخلی اتحادیه اروپا، دوره فعالیت این برنامه قرار است در سال جاری میلادی به پایان برسد.

اتحادیه اروپا در نظر دارد از تمدید این برنامه حمایت کند تا گفت‌وگوهای بین‌المللی درباره کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و ارزیابی ظرفیت‌های موجود برای تشدید اقدامات اقلیمی ادامه یابد.

مطابق سند اتحادیه اروپا، این بلوک همچنین از کشورها خواهد خواست به تأیید سازمان ملل متحد در ماه گذشته درباره محقق‌نشدن هدف توافق پاریس برای محدودکردن گرمایش جهانی به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد واکنش نشان دهند.هدف ۱.۵ درجه‌ای، یکی از محورهای اصلی توافق پاریس در سال ۲۰۱۵ است و بر ضرورت محدودکردن افزایش میانگین دمای جهانی نسبت به سطح پیش از صنعتی‌شدن تأکید دارد. با این حال، ارزیابی‌های سازمان ملل نشان می‌دهد جهان در مسیر فعلی به این هدف نخواهد رسید.

سند مورد استناد رویترز را ایرلند تدوین کرده است؛ کشوری که ریاست دوره‌ای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد.داراگ اوبراین، وزیر اقلیم ایرلند، نیز با تأکید بر ضرورت تقویت همکاری‌های بین‌المللی گفت: «ما به‌دنبال تقویت مشارکت‌های خود برای دستیابی به پیشرفت عملی در اقدامات اقلیمی جهانی هستیم؛ به‌ویژه در زمینه گذار از سوخت‌های فسیلی و برقی‌سازی.»وزیران اقلیم کشورهای عضو اتحادیه اروپا قرار است روز دوشنبه در نشستی، راهبرد این بلوک برای حضور در کاپ ۳۱ را بررسی کنند.

تغییر رویکرد اروپا پس از خروج آمریکا از مذاکرات اقلیمی

تلاش‌های بین‌المللی برای مقابله با تغییرات اقلیمی در شرایطی با فشارهای ژئوپلیتیکی روبه‌رو شده است که ایالات متحده از مذاکرات جهانی اقلیمی خارج شده است.از سوی دیگر، نشست کاپ ۳۰ که سال گذشته در برزیل برگزار شد، بدون دستیابی به تعهدات قوی‌تر برای مهار انتشار گازهای گلخانه‌ای به پایان رسید. پس از آن، دیپلمات‌های اتحادیه اروپا اعلام کردند که این بلوک در آستانه کاپ ۳۱ به‌دنبال تغییر رویکرد خود است.

بر اساس این رویکرد، اتحادیه اروپا قصد دارد از تقابل‌های علنی بر سر موضوعات مناقشه‌برانگیز بکاهد و به‌جای آن، بر همکاری با کشورها برای اجرای تعهدات اقلیمی‌شان تمرکز کند.این تغییر راهبرد نشان می‌دهد که اروپا می‌خواهد در شرایط دشوارتر سیاست بین‌المللی، دستیابی به پیشرفت اجرایی را در اولویت قرار دهد و از تبدیل مذاکرات اقلیمی به عرصه رویارویی‌های سیاسی جلوگیری کند.

اختلاف بر سر تأمین مالی اقدامات اقلیمی

با وجود تأکید اتحادیه اروپا بر تقویت همکاری‌های بین‌المللی، سند داخلی این بلوک تصریح می‌کند که در نشست کاپ ۳۱ «زمینه‌ای برای تعهدات جدید تأمین مالی اقلیم وجود ندارد».این موضع می‌تواند اختلاف میان کشورهای اروپایی و کشورهای فقیرتر را تشدید کند؛ کشورهایی که برای کاهش انتشار، سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی و اجرای برنامه‌های گذار انرژی، خواستار دریافت حمایت مالی بیشتر از کشورهای ثروتمند هستند.

در نتیجه، اتحادیه اروپا در آستانه کاپ ۳۱ با دو هدف هم‌زمان روبه‌روست: از یک سو، پیشبرد اقدامات عملی برای کاهش انتشار و تقویت اجرای تعهدات اقلیمی و از سوی دیگر، مدیریت اختلاف‌نظرهای سیاسی و اقتصادی درباره مسئولیت تأمین هزینه‌های مقابله با تغییرات اقلیمی. به این ترتیب، موفقیت راهبرد جدید اروپا در کاپ ۳۱ تا حد زیادی به توانایی این بلوک در ایجاد توازن میان اجرای تعهدات موجود، همکاری با اقتصادهای نوظهور و حل اختلاف‌ها بر سر تأمین مالی اقدامات اقلیمی وابسته خواهد بود.