پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ گزارش جدید اندیشکده «آگورا انرژیونده» نشان میدهد که گذار انرژی چین وارد مرحلهای تعیینکننده شده و موفقیت این کشور در دستیابی به اهداف اقلیمی دیگر تنها به توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی وابسته نیست؛ بلکه کاهش انتشار گازهای گلخانهای در صنایع سنگین، از فولاد و سیمان گرفته تا صنایع شیمیایی، به مهمترین میدان نبرد کربنزدایی تبدیل شده است.
چین طی سالهای اخیر رکوردهای جهانی در نصب ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر را شکسته و اکنون بیش از نیمی از ظرفیت نصبشده برق این کشور از منابع تجدیدپذیر تأمین میشود. با این حال، کارشناسان معتقدند که ادامه مسیر کاهش انتشار کربن بدون تحول بنیادین در بخش صنعت امکانپذیر نخواهد بود.
براساس این گزارش، در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵ انتشار دیاکسیدکربن ناشی از مصرف سوختهای فسیلی در چین حدود ۱.۲ درصد کاهش یافت؛ رخدادی که برای نخستین بار مستقیماً به رشد سریع ظرفیت انرژیهای پاک نسبت داده میشود. این تحول نشان میدهد که سرمایهگذاری عظیم پکن در انرژیهای تجدیدپذیر بهتدریج در حال اثرگذاری بر روند انتشار کربن است.
کارشناسان معتقدند این کاهش هرچند محدود است، اما از منظر ساختاری اهمیت بالایی دارد؛ زیرا نشانهای از آغاز جدایی رشد اقتصادی از رشد انتشار کربن در دومین اقتصاد بزرگ جهان محسوب میشود.
صنعت؛ حلقه مفقوده گذار سبز چین
با وجود پیشرفتهای چشمگیر در تولید برق پاک، بخش صنعت همچنان سهم بزرگی در مصرف انرژی و انتشار کربن چین دارد. کارخانههای فولاد، سیمان، مواد شیمیایی و پالایشگاهی همچنان به زغالسنگ و سوختهای فسیلی وابستهاند و همین موضوع دستیابی به اهداف اقلیمی را دشوار میکند.
گزارش آگورا تأکید میکند که روند کربنزدایی صنعتی در چین شتاب گرفته و «برقسازی» یا جایگزینی سوختهای فسیلی با برق پاک، مهمترین موتور این تحول به شمار میرود. در سال ۲۰۲۴ شدت مصرف انرژی در اقتصاد چین حدود ۳.۵ درصد کاهش یافت که به جلوگیری از انتشار حدود ۱۳۰ میلیون تن دیاکسیدکربن منجر شد.
کارشناسان معتقدند صنایع سنگین چین برای کاهش انتشار کربن به دو فناوری اصلی نیاز دارند: برقسازی فرآیندهای صنعتی و استفاده گسترده از هیدروژن سبز. این فناوریها میتوانند در تولید فولاد، سیمان، کودهای شیمیایی و سایر محصولات انرژیبر نقش مهمی ایفا کنند. به گفته تحلیلگران، اگر چین بتواند تولید اقتصادی هیدروژن سبز را در مقیاس وسیع محقق کند، گذار انرژی این کشور از مرحله تولید برق پاک فراتر رفته و به قلب ساختار صنعتی اقتصاد نفوذ خواهد کرد.
زغالسنگ همچنان مانع بزرگ
در کنار پیشرفتهای انرژی پاک، گزارش به یک تناقض مهم نیز اشاره میکند: چین همچنان به توسعه ظرفیت نیروگاههای زغالسنگ ادامه میدهد. تنها در سال ۲۰۲۴ ساخت دهها گیگاوات ظرفیت جدید زغالسنگ آغاز شد؛ موضوعی که نگرانیهایی درباره قفلشدگی کربنی در بلندمدت ایجاد کرده است. با این حال برخی تحلیلگران معتقدند بخش قابلتوجهی از این نیروگاهها در آینده بیشتر نقش پشتیبان شبکه برق را ایفا خواهند کرد و با توسعه ذخیرهسازی انرژی و اصلاحات بازار برق، وابستگی واقعی اقتصاد چین به زغالسنگ بهتدریج کاهش خواهد یافت.
پکن متعهد شده است انتشار کربن خود را پیش از سال ۲۰۳۰ به اوج برساند و تا سال ۲۰۶۰ به بیطرفی کربنی دست یابد. دولت چین همچنین برنامههایی برای دو برابر کردن مصرف انرژیهای غیرفسیلی تا سال ۲۰۳۵ تدوین کرده است. به باور پژوهشگران، تحقق این اهداف اکنون بیش از هر زمان دیگری به موفقیت سیاستهای صنعتی سبز وابسته است. در حالی که توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی همچنان ادامه دارد، آزمون واقعی گذار انرژی چین در کارخانهها، کورههای فولاد و مجتمعهای پتروشیمی رقم خواهد خورد.
نظر شما