معمای لجستیک ایران در تقاطع وابستگی و تنوع‌بخشیِ؛

الزامات خروج از اقتصاد گلوگاهی

سوگیری به سوی جنوب تقدیر جغرافیا نیست، بلکه انتخابی راهبردی است—انتخابی که کم‌کم به نقطه‌ضعف بدل شده است. ایران سنگ، مواد خام و سوخت صادر می‌کند: کالاهایی حجیم با حاشیه سود اندک که به مقیاس متکی‌اند اما قدرت چندانی برای تعیین قیمت ندارند. در سوی دیگر، واردات از مسیر گران‌قیمت هوایی انجام می‌شود. حدود ۳۴ درصد از ارزش کل واردات از راه هوا وارد کشور می‌شود؛ مسیری که سهم ناچیزی در تناژ دارد، اما شریان حیاتی فناوری را حمل می‌کند: ماشین‌آلات، تجهیزات الکترونیکی و مواد اولیه دارویی. این عدم تقارن حاصل قواعد بازار جهانی نیست؛ بازتاب اقتصادی است که حجم را با ارزش افزوده اشتباه گرفته است.